Theo tờ The Washington Post, các lực lượng Iran hôm qua (24.3) đã phát động một đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào một số quốc gia vùng Vịnh và Israel. Ngược lại, Israel thông báo quân đội nước này đang tấn công Iran và Li Băng bao gồm cả các mục tiêu ở Beirut.
Vẫn còn khó lường
Trong một diễn biến khác, trả lời báo chí tại khu Palm Beach (bang Florida, Mỹ) vào khuya 23.3 (giờ VN), Tổng thống Trump nói rằng đã có những điểm đồng thuận quan trọng với Iran sau các cuộc thảo luận cuối tuần qua.
Một khu vực bị tấn công ở thủ đô Tehran vào ngày 23.3
ẢNH: REUTERS
Mặc dù Iran phủ nhận việc đã đối thoại với Mỹ, song ông Trump khẳng định đang thảo luận với một “nhân vật cấp cao” trong chính quyền Tehran để hướng đến chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, ông cho biết “nhân vật cấp cao” không phải tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei. Không những vậy, chủ nhân Nhà Trắng còn khẳng định hai nước đã đạt được 15 điểm đồng thuận, bao gồm việc Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân, điều mà Tehran cũng đã công khai tuyên bố trước đây.
Ngay sau thông tin vừa nêu được công bố, Bộ Ngoại giao Iran lên tiếng bác bỏ và khẳng định không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ trong suốt 24 ngày chiến sự đã qua. Hãng thông tấn quốc gia IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết gần đây, một số quốc gia thân thiện đã gửi thông điệp rằng Mỹ muốn đàm phán nhằm kết thúc chiến sự, nhưng Tehran chưa phản hồi thông điệp này.
Trong khi đó, sau ngày đầu tiên hào hứng với tuyên bố của Tổng thống Trump về việc hoãn tấn công các nhà máy điện và hạ tầng năng lượng Iran, giá dầu đã tăng trở lại. Cụ thể, đến 9 giờ tối qua (theo giờ VN), giá dầu Brent tăng thêm khoảng 3,6% lên mức 103,6 USD/thùng, giá dầu WTI tăng thêm gần 5% lên mức 92,5 USD/thùng. Mở cửa thị trường ngày 24.3 (tối qua giờ VN), chứng khoán Mỹ đã giảm điểm trở lại chỉ sau 1 ngày hưng phấn tăng giá.
Những diễn biến vừa nêu cho thấy giới đầu tư không đặt nhiều kỳ vọng vào tín hiệu khả quan từ động thái của Nhà Trắng.
Ngã ba đường
Trả lời Thanh Niên, chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii – Thái Bình Dương) nhận định: “Cuộc chiến đang ở giai đoạn mà chúng ta gọi là “ngã ba đường”. Người Iran cũng muốn ngừng bắn để giải quyết các vấn đề đối nội. Chưa hẳn tuân thủ lệnh ngừng bắn nhưng Iran có thể tin tưởng rằng Quốc hội Mỹ muốn chấm dứt giao tranh. Tổng thống Trump cũng muốn tạm ngừng giao tranh vì 3 lý do: Hy vọng phe đối lập Iran sẽ có được một số người đào ngũ trong quân đội để làm suy yếu chế độ; Câu giờ để bổ sung thêm lực lượng quân sự đến khu vực; Tạm hạ nhiệt chiến sự Iran để tập trung vào các thách thức về ngân sách và lập pháp”.
“Nếu có một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, Iran sẽ tìm cách rải thủy lôi để siết chặt eo biển Hormuz và vùng biển lân cận, vì các tàu quét mìn của hải quân Mỹ còn cách khu vực này khá xa, có thể phải mất 10 – 13 ngày di chuyển”, cựu đại tá Schuster phân tích thêm.
Mỹ có thể đưa đơn vị quân dù phản ứng nhanh đến Trung Đông
Trước đó, nhiều thông tin thân cận với Nhà Trắng tiết lộ Tổng thống Trump đang xem xét điều động quân đội lên đảo Kharg để chiếm giữ. Đảo này có cảng và hạ tầng lưu trữ 90% số dầu thô xuất khẩu của Iran. Vì thế, việc hạ nhiệt căng thẳng cũng có thể là “đòn thế” của ông Trump nhằm có thêm thời gian triển khai lực lượng đổ bộ, bởi các đơn vị thủy quân lục chiến vẫn đang trên đường đến vùng Vịnh. Nhóm sẵn sàng tác chiến đầu tiên của hải quân Mỹ chở theo lực lượng viễn chinh thủy quân lục chiến xuất phát từ Nhật thì đã gần đến vùng Vịnh, nhưng nhóm thứ hai xuất phát từ bang California (bờ Tây nước Mỹ) thì cần thêm nhiều thời gian mới đến nơi.
Giới phân tích của Mỹ cũng cho rằng nhiều khả năng động thái “xuống thang” của Tổng thống Trump sẽ kéo dài đến hết tuần để “cứu vãn” thị trường đang khó khăn. Mặt khác, Tổng thống Trump từng nhiều lần đảo ngược quyết định bất ngờ, nên cũng không loại trừ khả năng ông lại sớm có những động thái bác bỏ các tuyên bố trước đó.
Ông Schuster cho rằng chưa có dấu hiệu khả dĩ nào về việc chấm dứt cuộc chiến ở Iran.
