Phối cảnh Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc – Ảnh: Sun Group
Đó là metro số 2 (tổng mức đầu tư 55.179 tỉ đồng), cầu Cần Giờ (13.201 tỉ đồng), cầu Phú Mỹ 2 (23.185 tỉ đồng) và Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc (145.629 tỉ đồng).
Bốn công trình là bốn điểm nhấn chiến lược, phản ánh rõ định hướng mở không gian phát triển, tạo hiệu ứng lan tỏa hành trình phát triển hạ tầng của TP.HCM.
Đột phá phát triển khoa học công nghệ
Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM được triển khai tại khu vực Bình Dương (cũ), với trong đó tòa nhà trung tâm hành chính tỉnh trước đây sẽ được chuyển đổi công năng, đồng thời tạo ra “hành lang” đổi mới sáng tạo với quỹ đất hàng ngàn ha.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết thành phố đã phê duyệt đề án Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM và sẽ công bố tại khu vực Bình Dương cũ.
Đề án có nhiều cơ chế để thu hút các nhà khoa học hàng đầu trong và ngoài nước, góp phần thực hiện đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. TP.HCM sẽ phát triển theo tư duy đa cực, siêu kết nối, trong đó vừa phát triển tại TP.HCM vừa phát triển tại khu vực Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).
Trước đó Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã trực tiếp khảo sát và chấp thuận chủ trương triển khai đề án Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM.
Theo ông, Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM sẽ kế thừa những thành tựu của Bình Dương trước đây để góp phần phát triển thành phố.
Ông đề nghị UBND TP xem xét bố trí kinh phí cho doanh nghiệp để phát triển khoa học công nghệ, kiểm soát thông qua việc giao nhiệm vụ và kiểm tra.
Ông Nguyễn Văn Hùng – Chủ tịch Tập đoàn Becamex (đơn vị đề xuất và được giao chủ trì đề án) – cho biết Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM sẽ tạo ra cực tăng trưởng mới cho thành phố.
Đặc biệt với các dự án lớn đang được TP.HCM nghiên cứu triển khai như tuyến metro kết nối từ Suối Tiên về Bình Dương (cũ), hay tuyến đường sắt Bàu Bàng – Cái Mép chuyên chở hàng hóa sẽ tạo sự kết nối, phát triển lan tỏa mạnh mẽ trong thời gian tới.
Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang và đoàn công tác TP.HCM khảo sát đề án Đô thị khoa học công nghệ tại phường Bình Dương vào cuối tháng 12-2025 – Ảnh: T.T.
Phát triển đa trung tâm
Sau khi hợp nhất, cơ chế chính sách đặc thù theo nghị quyết của Quốc hội áp dụng cho TP.HCM sẽ được mở rộng áp dụng với cả khu vực Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ). Trong đó, đề án Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM được đề xuất mô hình quản lý theo cơ chế “một cửa” thông qua Ban Quản lý phát triển Đô thị khoa học công nghệ.
Về nguồn lực thực hiện dự án, Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM được huy động và sử dụng linh hoạt các nguồn lực công – tư, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và đầu tư nền tảng, doanh nghiệp tham gia triển khai và vận hành theo chuẩn mực quốc tế.
Đề án Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM kế thừa và phát triển đề án “thành phố thông minh Bình Dương” trước đây, từng được cộng đồng quốc tế thừa nhận với kết quả thu hút đầu tư (FDI) tốp đầu cả nước và được vinh danh là một trong những thành phố có chiến lược phát triển thông minh tiêu biểu của thế giới.
Theo các chuyên gia, với nền tảng Bình Dương trước đây sẽ tạo nền tảng thuận lợi để triển khai Đô thị khoa học công nghệ Bắc TP.HCM, tạo sự phát triển đồng bộ với các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM, khu thương mại tự do tại Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).
Một lãnh đạo Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM cho biết sau hợp nhất, TP.HCM sẽ “phân vai” để phát huy thế mạnh của mỗi vùng đất. Trong đó, khu vực Bình Dương (cũ) tiếp tục được định hướng để phát triển các khu công nghiệp, di dời các khu công nghiệp tại khu vực trung tâm TP.HCM về Bình Dương.
Tập đoàn Becamex cho biết hiện có nhiều tập đoàn, đối tác lớn sẽ triển khai hợp tác, đảm bảo năng lực, kết nối nguồn lực quốc tế để triển khai đề án.
Tiêu biểu như Tập đoàn Sembcorp (Singapore, hợp tác làm Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore), Tokyu Group (Nhật Bản, đầu tư khu đô thị Becamex Tokyu), Warburg Pincus (quỹ đầu tư toàn cầu, phát triển lĩnh vực logistics…)…
Nguồn: Đề án Đô thị Khoa học công nghệ Bắc TP.HCM – Tổng hợp: BÁ SƠN – Đồ họa: TUẤN ANH
Hội tụ đủ yếu tố để TP.HCM hiện đại hạ tầng
PGS.TS Phạm Văn Song – Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ Miền Đông – nói việc hàng loạt dự án lớn được thông qua và đồng loạt khởi công trong thời gian ngắn, đặc biệt trong bối cảnh trước thềm Đại hội Đảng, cho thấy sự quyết tâm của lãnh đạo thành phố.
Metro số 2, cầu Cần Giờ hay Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc… thực ra đều là những cái tên đã được nhắc tới từ lâu, nhưng suốt nhiều năm vẫn nằm trên giấy vì còn vướng đủ thứ. Tuy nhiên lần này, điểm khác biệt là TP.HCM quyết định làm tới nơi tới chốn.
Song song đó là TP.HCM đã có sự thay đổi rõ rệt trong cách điều hành. Việc nhiều dự án do doanh nghiệp đề xuất được giải quyết nhanh gọn hơn trước cho thấy TP.HCM đã chọn một cách làm khác. Thành phố không còn chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước, mà chủ động mở cửa để xã hội cùng tham gia.
“Quan trọng hơn là thái độ tiếp cận: chính quyền không chỉ ngồi chờ hồ sơ mà sẵn sàng đồng hành, cùng doanh nghiệp gỡ khó. Điều này cũng cho thấy bộ máy của thành phố đang vận hành hiệu quả hơn”, PGS.TS Phạm Văn Song nói.
Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc: Nơi diễn ra các sự kiện thể thao – văn hóa quốc gia và quốc tế
Sau nhiều năm chờ đợi và trăn trở, Khu liên hợp thể thao quốc gia (KLHTTQG) Rạch Chiếc, dự kiến khởi công vào hôm nay (15-1), sẽ mở ra một chương mới cho sự phát triển thể thao của siêu đô thị TP.HCM.
Dự án có diện tích 186,78ha tại phường Bình Trưng, có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 146.000 tỉ đồng, áp dụng hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao), dự kiến hoàn thành sau 8 năm.
Vị trí Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc tại cửa ngõ khu đông TP.HCM, tiếp giáp các trục đường Võ Nguyên Giáp, Mai Chí Thọ và cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây – Ảnh: CHÂU TUẤN
Các hạng mục trọng điểm gồm sân vận động có sức chứa từ 65.000 đến 75.000 chỗ ngồi (đáp ứng tiêu chuẩn FIFA cho các trận đấu bóng đá quốc tế), nhà thi đấu tổng hợp 18.000 chỗ, trung tâm thể thao đa năng có sức chứa 5.000 đến 10.000 chỗ, trung tâm thể thao dưới nước 4.000 chỗ (với hồ bơi tiêu chuẩn Olympic), học viện đào tạo bóng đá, bệnh viện thể thao, quảng trường, trung tâm hội nghị – triển lãm, khu công viên công cộng…
Tập đoàn Sun Group sẽ tự huy động 100% vốn đầu tư và bàn giao toàn bộ công trình cho Nhà nước quản lý sau khi hoàn thành. Phương thức này giúp TP.HCM có được công trình thể thao quy mô lớn mà không cần chi ngân sách ngay, thay vào đó sử dụng quỹ đất để hoàn vốn cho nhà đầu tư.
Khi hoàn thành, KLHTTQG Rạch Chiếc không chỉ là nơi tổ chức các sự kiện thể thao trong và ngoài nước như SEA Games, Asiad mà còn tổ chức các sự kiện âm nhạc tầm cỡ quốc gia và quốc tế.
Ngoài ra, nơi đây sẽ là một công viên văn hóa – thể thao lý tưởng, đáp ứng nhu cầu rèn luyện thể chất, giải trí và học tập của người dân, tạo nên động lực đột phá và lan tỏa mạnh mẽ cho sự phát triển của thành phố. Bên cạnh đó, dự án còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, tăng thu hút đầu tư, du lịch thể thao và các hoạt động thương mại liên quan.
So với bản quy hoạch trước đó vào năm 2018, bản quy hoạch KLHTTQG Rạch Chiếc lần này kế thừa và phát triển thêm nhiều ý tưởng mới cho phù hợp với tình hình hiện tại.
Theo đó, thay vì chỉ tập trung vào các công trình thi đấu quy mô lớn, dự án được định hướng trở thành “thể thao – sức khỏe – sinh thái” với mạng lưới công viên, mặt nước, đường dạo và các không gian vận động ngoài trời phục vụ người dân mọi lứa tuổi hằng ngày, không phụ thuộc vào lịch tổ chức sự kiện.
Với ý tưởng lấy mặt nước làm trung tâm, công viên – mặt nước được thiết kế như một “dải lụa” uốn lượn, xuyên suốt từ bắc xuống nam đóng vai trò xương sống, liên kết toàn bộ khu thể thao – dịch vụ. Vì vậy vị trí đặt sân vận động Rạch Chiếc được điều chỉnh nằm cạnh sông, như một “viên ngọc cạnh dòng sông”.
Nhờ lớp “vỏ” mặt nước này, công trình vừa nổi bật như một điểm nhấn nhận diện từ xa, trở thành một công trình biểu tượng khu vực, vừa tạo nên không gian mở mát mẻ, gắn kết hài hòa giữa kiến trúc thể thao hiện đại với bản sắc sông nước.
Ông Mai Bá Hùng, nguyên Phó giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao TP.HCM và hiện là Ủy viên Ủy ban Olympic Việt Nam (VOC), cho rằng: “Dự án rất đáng kỳ vọng, không chỉ cho TP.HCM mà cả khu vực phía Nam có một công viên thể thao hoặc khu thể thao Olympic lớn như thế. Nó đánh thức hoạt động lớn của nhiều lĩnh vực chứ không chỉ có thể thao. TP.HCM mới cũng chưa có những quảng trường tầm cỡ, nên việc có một quảng trường tầm cỡ tại đây là rất đáng chờ đợi”.
Hơn 30 năm chờ đợi
– Năm 1994: Có chủ trương đầu tư KLHTTQG Rạch Chiếc 466ha, sau nhiều lần điều chỉnh vẫn không thể khởi công.
– Năm 2017: Tái khởi động dự án chuẩn bị cho việc đăng cai SEA Games 31 vào năm 2021.
– Tháng 5-2018: Công bố quyết định chọn phương án dự tuyển thiết kế của Công ty tư vấn Sasaki (Mỹ). Nhưng sau đó, TP.HCM đã xin rút lui không đăng cai SEA Games 31 vì không thể kịp hoàn thành các công trình thể thao, trong đó có KLHTTQG Rạch Chiếc.
– Năm 2023: Ban hành danh mục dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư, trong đó có dự án KLHTTQG Rạch Chiếc với mức đầu tư hơn 21.000 tỉ đồng.
– Cuối năm 2025: Quyết định chủ trương đầu tư dự án theo phương thức đối tác công tư (PPP).
– Tháng 1-2026: Công bố quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 KLHTTQG Rạch Chiếc trên diện tích 186,78ha.
