Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà – Ảnh: GIA HÂN
Sáng 21-10, phát biểu tại tổ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ chúng ta thực hiện một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy – là cuộc cách mạng lớn nhất lịch sử hiện đại với sự quyết liệt, quyết tâm rất cao, nhận được ủng hộ của người dân.
Bộ trưởng nhấn mạnh nhìn tổng thể, chính quyền địa phương 2 cấp vận hành trong hơn 3 tháng cơ bản là tốt, không có gián đoạn, không có đứt gãy, đảm bảo liên thông, đồng bộ, thống nhất từ trung ương đến địa phương.
Chất lượng, cơ cấu cán bộ công chức, đặc biệt cấp xã chưa đáp ứng yêu cầu
Tuy nhiên, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho rằng các ý kiến đại biểu nêu ở tổ rất đúng vì chính bà cũng “là người trong cuộc, nên rất hiểu”.
Nội dung đầu tiên được bà nhắc đến là về chất lượng, cơ cấu đội ngũ cán bộ công chức, đặc biệt cấp xã còn có khó khăn, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu…
Về tổ chức bộ máy vừa qua, theo Bộ trưởng mới chỉ có hướng dẫn hành chính chứ chưa ổn định được nên cần có điều chỉnh căn bản về thể chế để đáp ứng yêu cầu.
Một nội dung khác là phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, theo Bộ trưởng, sau khi rà soát lại phân định thẩm quyền cho cấp xã còn 859 nhiệm vụ chứ không phải 1.060 nhiệm vụ. Mức độ phân cấp từ trung ương đến địa phương đã đạt 56%.
“Nếu để địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, mức độ này chưa phải cao, tới đây sẽ phải tiếp tục.
Nhưng chúng tôi tính tạm thời có khoảng thời gian để đánh giá lại toàn bộ phân cấp, phân quyền trong thời gian qua để điều chỉnh hợp lý”, Bộ trưởng nêu thêm.
Ngoài ra, theo bà, thủ tục hành chính, cơ sở vật chất, nhiều vấn đề tồn tại sau khi triển khai còn có khó khăn nhất định.
Điều chỉnh mức lương cơ sở, phụ cấp cho phù hợp khi phân loại lại đơn vị hành chính
Từ đó, Bộ trưởng nhấn mạnh vấn đề lớn nhất cần tập trung cao để hoàn thành toàn bộ hệ thống thể chế cho vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Trong đó phải tập trung rất cao cho hoàn thành phân loại đơn vị hành chính, tiêu chuẩn đơn vị hành chính, tiêu chuẩn đô thị. Đây là cái gốc của vấn đề để thực hiện chế độ chính sách, quy hoạch, kế hoạch, chiến lược phát triển.
Đồng thời thực hiện giao chỉ tiêu biên chế trên cơ sở vị trí việc làm, phân loại đơn vị hành chính chứ không thể cào bằng.
“Đơn vị hành chính như thế này, quy mô, dân số, diện tích tự nhiên, kinh tế – xã hội, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền. Từ đó xác định biên chế cho từng đơn vị cấp xã và cấp tỉnh cũng như vậy.
Đây là vấn đề vô cùng lớn và đang tập trung rất cao xây dựng đề án báo cáo Bộ Chính trị. Dự kiến từ nay đến cuối tháng sẽ xong. Sau khi báo cáo Bộ Chính trị sẽ ban hành nghị định, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội”, bà Trà thông tin.
Bên cạnh đó còn rất nhiều hệ thống thể chế để hoàn thiện tổ chức bộ máy, các vấn đề điều chỉnh mức lương cơ sở, phụ cấp cho phù hợp khi phân loại lại đơn vị hành chính.
Như phụ cấp khu vực thế nào, phụ cấp chức danh, chức vụ thế nào, rồi từ đó tính toán lại tất cả chế độ, chính sách liên quan an sinh xã hội cho các trường hợp hưởng chính sách.
“Chắc chắn phải rà lại tổng thể, toàn bộ cơ chế, chính sách đã ban hành, kể cả các chương trình mục tiêu quốc gia để từ đó tính toán, điều chỉnh lại trên cơ sở phân loại đơn vị hành chính cho phù hợp.
Hiện các bộ đang triển khai rất tích cực. Tới đây các luật được Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này và các nghị định sẽ giải quyết được căn bản. Việc này phải nhanh, không cho phép chậm”, bà Trà nhấn mạnh.
Một nội dung khác, cần tập trung cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là cấp xã.
Nếu không thực hiện sẽ rất khó khăn. Bởi “trước đây cấp xã chỉ làm những công việc thuần túy, mức độ thôi, nhưng hiện nay khối lượng công việc lớn, nhiệm vụ, chức năng rất cao”.
“Anh em làm ban đầu được như thế này cũng là đáng trân trọng rồi nhưng cần đạt được 2 mục tiêu lớn vừa kiến tạo phát triển và phục vụ người dân. Tới đây chúng tôi sẽ có hướng dẫn kỹ hơn”, bà nói thêm.
Bà nêu rõ sẽ tiếp tục rà soát, xác định mức độ kết quả, khả thi của phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền. Bà dẫn chứng có những việc cấp xã không thể làm nổi như việc giao đất cho doanh nghiệp mà giao cho cấp xã thực hiện sẽ có khó khăn, lúng túng ban đầu.
Do vậy, nếu khó khăn, ở đâu đáp ứng được sẽ để, còn không đáp ứng cần giao cho tỉnh linh hoạt xử lý để thực hiện.
Bộ trưởng nhấn mạnh thêm việc tiếp tục có đề án lớn quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị trong thời gian 5 năm để hoàn thiện, cơ bản đáp ứng được yêu cầu vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp…
Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định tới đây sẽ phải rà soát lại tiếp để thực hiện việc sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố theo kế hoạch vào tháng 5-2026. Bộ đang chuẩn bị dự thảo nghị định.
Đối với sắp xếp đơn vị sự nghiệp, bà nói đã có kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương và Chính phủ đã ban hành kế hoạch, đang triển khai. Hiện chuẩn bị bước đầu để báo cáo cấp có thẩm quyền.
Với sắp xếp doanh nghiệp Nhà nước cũng nằm trong tổng thể này và sẽ cố gắng thực hiện, đạt được mục tiêu năm 2026 căn bản sắp xếp, ổn định…
