Một tên lửa Tomahawk được phóng từ tàu chiến USS Cape St. George của Mỹ – Ảnh: REUTERS
Chỉ trong vòng vài ngày, ông Putin đã có ít nhất hai lần lên tiếng cảnh báo Mỹ về việc không nên chuyển giao tên lửa tầm xa Tomahawk cho Ukraine.
Thông điệp của ông Putin
Trong bài phát biểu thường niên về chính sách đối ngoại tại Câu lạc bộ thảo luận Valdai hôm 2-10, ông Putin nhấn mạnh: “Việc sử dụng Tomahawk mà không có sự tham gia trực tiếp của quân nhân Mỹ là điều không thể. Điều này sẽ đánh dấu một giai đoạn hoàn toàn mới, một giai đoạn leo thang về chất, gồm cả trong quan hệ Nga – Mỹ”.
Ba ngày sau đó, trong cuộc trả lời phỏng vấn nhà báo Pavel Zarubin đăng ngày 5-10, nhà lãnh đạo Nga tiếp tục nhắn nhủ Mỹ: “Điều này (chuyển giao tên lửa Tomahawk) sẽ dẫn đến phá hủy mối quan hệ của chúng ta (Nga – Mỹ) hoặc ít nhất là xu hướng tích cực đang xuất hiện trong mối quan hệ này”.
Chưa đầy hai tháng kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp ông Putin tại hội nghị thượng đỉnh ở Alaska, hòa bình cho cuộc xung đột Nga – Ukraine dường như càng xa vời hơn khi lực lượng Nga đang gia tăng các cuộc tấn công ở Ukraine cũng như nhiều máy bay không người lái của Matxcơva bị cáo buộc xâm phạm không phận NATO.
Tuần trước, truyền thông Mỹ đưa tin Mỹ sẽ cung cấp thông tin tình báo về các mục tiêu cơ sở hạ tầng năng lượng nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Thông tin được đưa ra ít lâu sau khi Phó tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận khả năng Washington có thể tham gia trực tiếp vào cuộc tấn công sâu vào cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới, khi đang xem xét cung cấp tên lửa Tomahawk cho Kiev.
Tên lửa Tomahawk với tầm bắn 2.500km có thể chạm đến thủ đô Matxcơva của Nga và hơn nữa. Vì vậy, những thông tin trên khiến Điện Kremlin phản ứng mạnh.
Dù vậy, Tổng thống Putin tin rằng việc Mỹ chuyển giao tên lửa Tomahawk sẽ không làm thay đổi cán cân sức mạnh trên chiến trường, bởi cũng như đợt chuyển giao tên lửa ATACMS trước đó, ban đầu “gây ra một số thiệt hại, nhưng cuối cùng hệ thống phòng không của Nga đã thích nghi”.
“Tomahawk có thể gây tổn hại cho chúng tôi không? Có thể. Nhưng chúng ta sẽ bắn hạ chúng và cải thiện hệ thống phòng không của mình”, Tổng thống Nga Vladimir Putin nói.
Tomahawk sẽ tạo khác biệt lớn
Dù nhà lãnh đạo Nga khẳng định tên lửa Tomahawk sẽ không thay đổi cán cân sức mạnh, giới phân tích tin nó sẽ làm giảm đáng kể hiệu quả chiến đấu của quân đội Nga ở tiền tuyến.
Thực tế, các tên lửa mà Ukraine nhận được từ phương Tây từ trước đến nay bị giới hạn tầm bắn 250km. Kiev chủ yếu tiến hành các cuộc tấn công tầm xa bằng máy bay không người lái trên phần lớn lãnh thổ Nga, song tải trọng của những máy bay không người lái này vẫn còn hạn chế và không thể đánh các mục tiêu chuyên biệt.
Theo Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW), tên lửa Tomahawk tầm xa do Mỹ sản xuất có thể giải quyết vấn đề này, giúp Ukraine gây thiệt hại đáng kể hoặc thậm chí phá hủy các cơ sở quân sự quan trọng của Nga.
Trong số gần 2.000 mục tiêu mà tên lửa này có thể chạm tới gồm nhà máy sản xuất máy bay không người lái Shahed ở Yelabuga (Cộng hòa Tatarstan) hoặc căn cứ không quân Engels-2 ở Saratov – nơi Nga triển khai các máy bay ném bom chiến lược mang tên lửa hành trình tấn công vào Ukraine”.
Tuy nhiên, việc có chuyển giao Tomahawk hay không sẽ do ông Trump quyết định, và điều này sẽ tùy thuộc vào nhiều yếu tố.
Hãng tin Reuters dẫn các nguồn tin am hiểu về huấn luyện và cung cấp tên lửa Tomahawk cho biết việc chuyển giao tên lửa cho Ukraine sẽ rất khó khăn. Mặc dù không thiếu vũ khí, nhưng số lượng tên lửa trong kho hiện tại phần lớn đã được đặt trước.
Tờ Financial Times dẫn lời một số quan chức thân cận với ông Trump không tin rằng các tên lửa này sẽ tạo ra sự khác biệt lớn.
“Tôi không nghĩ rằng một số lượng hạn chế tên lửa Tomahawk hay những cuộc tấn công lẻ tẻ vào sâu trong lãnh thổ Nga sẽ thay đổi được suy nghĩ của ông Putin”, một quan chức Mỹ nói.
Đó là chưa kể những cuộc tấn công như vậy có nguy cơ dẫn đến một cuộc chiến hạt nhân với Matxcơva – nước đã một số lần khoe về một hệ thống chỉ huy bán tự động bí mật từ thời Liên Xô, được thiết kế để tấn công trả đũa hạt nhân trong trường hợp bị tấn công.
Trong khi chờ phương Tây, Ukraine cũng đang tự phát triển tên lửa tầm xa mang tên Flamingo được cho là có thể mang đầu đạn nặng hơn 1 tấn bay xa hơn 3.000km. Tên lửa này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và sau đó sẽ còn chờ sản xuất.
Cuối tuần trước, tạp chí The Economist đưa tin Ukraine mới đây đã lần đầu tiên sử dụng tên lửa Flamingo để tấn công lãnh thổ Nga. Giới phân tích cho rằng tên lửa này được thiết kế tương tự như Tomahawk về tầm bắn, tải trọng và sức tác động, nhưng sử dụng một số thành phần chi phí thấp hơn, hệ thống dẫn đường đơn giản hơn.
Gia tăng tấn công lẫn nhau
Theo truyền thông Nga ngày 6-10, Thống đốc vùng Belgorod Vyacheslav Gladkov cho biết gần 40.000 người dân ở vùng này đã bị mất điện do các đợt không kích của Ukraine. Các bệnh viện đã phải chuyển sang sử dụng máy phát để hoạt động.
Trong khi đó, tờ Kyiv Independent đưa tin giới chức Ukraine ngày 5-10 cáo buộc Nga không kích quy mô lớn trong đêm với khoảng 500 drone và 50 tên lửa, khiến ít nhất 6 người thiệt mạng và 18 người bị thương.
