6 nước sẵn sàng hỗ trợ đảm bảo an ninh ở eo biển Hormuz

6 nước, trong đó có 5 quốc gia châu Âu, tuyên bố sẵn sàng đóng góp vào nỗ lực đảm bảo an toàn đi lại ở eo biển Hormuz.

“Chúng tôi hoan nghênh cam kết của các nước đang tham gia công tác lập kế hoạch chuẩn bị”, nhóm 6 nước gồm Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản, Italy và Hà Lan cho biết trong tuyên bố chung hôm nay, đồng thời “lên án một cách mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào tàu thương mại không vũ trang ở vịnh Ba Tư”.

23 tàu thương mại, trong đó có 10 tàu chở dầu, đã bị tấn công hoặc gặp sự cố tại eo biển Hormuz từ khi xung đột Trung Đông bùng phát. Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) hôm 18/3 ước tính gần 20.000 thủy thủ và khoảng 3.200 tàu đang mắc kẹt tại vùng biển này.

“Chúng tôi bày tỏ quan ngại sâu sắc về xung đột leo thang. Chúng tôi kêu gọi Iran lập tức chấm dứt hành động đe dọa, rải thủy lôi, tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa, cũng như các nỗ lực khác nhằm phong tỏa eo biển đối với hoạt động vận chuyển thương mại”, tuyên bố chung có đoạn.

Theo 6 quốc gia, tự do hàng hải là nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, bao gồm cả Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển. “Hậu quả từ hành động của Iran sẽ ảnh hưởng đến người dân trên toàn thế giới, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất”, tuyên bố chung nêu thêm.

Giới chức Iran chưa bình luận về tuyên bố chung.

Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây kêu gọi các cường quốc trên thế giới và NATO giúp mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại, song bị từ chối.

“Mức độ rủi ro lớn đến mức không nhiều quốc gia sẵn sàng đưa tàu chiến tới khu vực nguy hiểm đó vào thời điểm này. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với các đồng minh, đối tác về những gì có thể làm và đóng góp khi tình hình cho phép”, một quan chức quốc phòng Anh cho hay.

Người này lưu ý rằng Anh đã cử nhóm nhỏ các nhà hoạch định quân sự đến Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, để “hỗ trợ lập kế hoạch và xây dựng phương án cho mọi kịch bản có thể xảy ra ở eo biển Hormuz”.

Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới, gần như vẫn bị Iran phong tỏa, khiến giá năng lượng leo thang và làm dấy lên lo ngại về lạm phát. Một số tàu dầu gần đây đã đi qua eo biển an toàn, dường như nhận được “đặc cách” từ phía Iran, nhưng số lượng thấp hơn nhiều so với trước khi chiến sự bùng phát.

Chủ tịch quốc hội Iran Bagher Ghalibaf hôm 17/3 nói rằng hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz sẽ “không thể trở lại trạng thái như trước xung đột”. Tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei cũng khẳng định “đòn bẩy phong tỏa eo biển Hormuz chắc chắn phải được sử dụng”.

Các nước vùng Vịnh và phương Tây chỉ trích Tehran mạnh mẽ, trong khi giới chức Iran đáp trả rằng tình trạng hiện nay là do “Mỹ – Israel sử dụng vũ lực và gây hấn quân sự phi pháp”.

Huyền Lê (Theo AFP)