Tàu hàng bị tấn công bởi lực lượng Houthi ở Biển Đỏ hồi tháng 9-2024 – Ảnh: EUNAVFOR ASPIDES
Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải Saudi Arabia
Theo Hãng tin Reuters, ngày 20-7, tổ chức Houthi ở Yemen đã tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia.
Lực lượng vũ trang của Houthi cho biết “lệnh cấm vận hàng hải nhằm vào kẻ thù Saudi” có hiệu lực ngay lập tức, dựa trên nguyên tắc “ăn miếng trả miếng”.
Nhóm này khẳng định quyết định nhằm đáp trả điều mà họ gọi là “cuộc bao vây bất công và áp bức” mà Saudi Arabia áp đặt lên Yemen.
Theo Reuters, việc đóng hoàn toàn eo biển Bab el-Mandeb – cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ – sẽ chặn dòng dầu Saudi Arabia xuất sang châu Á và có thể làm giảm 7% nguồn cung dầu toàn cầu.
Ông Mohammed Albasha, nhà phân tích người Yemen kiêm sáng lập Công ty tư vấn rủi ro Basha Report (trụ sở tại Washington), nhận định câu hỏi lúc này là liệu Houthi có bắt đầu nhắm vào các tàu hướng tới cảng Saudi hay không.
Theo ông, ngay cả khi chưa tàu nào bị tấn công, riêng tuyên bố này cũng đủ làm gián đoạn hoạt động vận tải và tạo bất ổn cho các cảng của Saudi Arabia. Ông cho rằng vấn đề mấu chốt là liệu Houthi có chuyển từ đe dọa sang hành động trực tiếp hay không.
Hiện Riyadh chưa phản hồi những tuyên bố trên của Houthi.
Mỹ tăng cường không quân ở Trung Đông
Tiêm kích F-35 của Israel xuất kích trong cuộc tập trận năm 2021 – Ảnh: IDF
Ngày 20-7, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết quân đội Mỹ vẫn đang thực thi lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran. Chia sẻ trên mạng xã hội X, CENTCOM cho biết tính đến ngày 20-7, lực lượng này đã chuyển hướng 7 tàu thương mại, vô hiệu hóa 1 tàu để ngăn các tàu ra vào cảng của Iran.
Cùng ngày, CNN dẫn lời một quan chức Mỹ khẳng định nước này dự kiến điều thêm tiêm kích F-16, F-35 từ các căn cứ ở châu Âu cùng máy bay tiếp dầu tới khu vực Trung Đông. Một nguồn tin Israel cũng tuyên bố hàng chục máy bay tiếp dầu của Mỹ đã tới Israel những ngày gần đây.
Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng Mỹ đã xác nhận danh tính hai binh sĩ vừa thiệt mạng trong vụ Iran tập kích căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan hôm thứ Sáu 17-7.
Theo đó, hai binh sĩ này lần lượt là trung úy Tyler James Feehan (25 tuổi) và binh nhì Isabella Gonzales (19 tuổi). Đây là những thương vong đầu tiên được phía Mỹ xác nhận do hỏa lực Iran kể từ tháng 3.
Mỹ và Iran cùng để ngỏ đàm phán
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio – Ảnh: REUTERS
Ngày 20-7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Washington “vẫn để ngỏ” khả năng đàm phán. Tuyên bố này được đưa ra ngay lúc quân đội Mỹ đang tiến hành cuộc không kích đêm thứ 9 liên tiếp vào Iran.
Theo CNN, ông Rubio tuyên bố giới chức Mỹ sẽ “tiếp tục nỗ lực” thúc đẩy hòa bình lâu dài với Tehran và chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump “vẫn để ngỏ một giải pháp ngoại giao”.
Theo Ngoại trưởng Mỹ, dù phía Iran “liên tục phát tín hiệu muốn đối thoại, muốn đàm phán” nhưng Mỹ đang phản ứng dựa trên hành động thực tế của Tehran.
Khi được hỏi liệu Iran có sẵn sàng thương lượng, ông Rubio nói đã nhận được tín hiệu “trực tiếp” và “thông qua nhiều kênh từ các nước khác”.
Về phía Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei ngày 20-7 cũng nói Tehran “để ngỏ giải pháp ngoại giao”. Ông khẳng định các bên trung gian “vẫn tích cực”, nhưng lực lượng Iran sẽ kéo dài “các chiến dịch quân sự phòng vệ” chừng nào còn bị tấn công.
Ngày 20-7, quân đội Kuwait cho biết đã “đánh chặn các mục tiêu thù địch” lần thứ hai trong ngày. Trên mạng xã hội X, quân đội Kuwait nói bất kỳ “tiếng nổ nào xuất hiện” đều do các hệ thống phòng không được kích hoạt.
Xa hơn về phía nam, tại Bahrain, còi báo động cũng vang lên vào buổi tối theo giờ địa phương và được Bộ Nội vụ nước này xác định là lần thứ năm trong ngày 20-7.
Nhiều tàu dầu trúng đạn ngoài khơi Oman
Ngày 20-7, Công ty vận tải biển Dynacom Tankers (Hy Lạp) cho biết hai tàu do họ quản lý đã trúng đạn không rõ nguồn gốc khi di chuyển ngoài khơi Oman.
Theo Reuters, tàu Kavomaleas treo cờ Malta trúng hai quả đạn gây cháy buồng máy và phải sơ tán. Toàn bộ thủy thủ được nhà chức trách Oman đưa vào bờ an toàn. Một tàu khác của hãng, Acheloos treo cờ Liberia, cũng trúng đạn nhưng thủy thủ an toàn và tàu đã về khu neo đậu để đánh giá thiệt hại.
Công ty an ninh hàng hải Marisks (Hy Lạp) cho biết hai tàu bị bắn gần như cùng thời điểm khi đi qua hành lang phía nam eo biển Hormuz.
Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tuyên bố có hai tàu dầu “phát nổ” và bị bất động sau khi cố đi vào tuyến phía nam mà lực lượng này gọi là không an toàn qua eo biển Hormuz. Chưa rõ các vụ việc này có liên quan đến nhau hay có liên quan đến các vụ tấn công tàu Dynacom hay không.
