Sự vươn lên mạnh mẽ của các công ty công nghệ đang định hình lại cấu trúc vốn hóa của thị trường chứng khoán Trung Quốc.
AI, bán dẫn đang thay đổi thế giới từng ngày. Sự bùng nổ của lĩnh vực này kéo theo một chuỗi giá trị khổng lồ, mở đường cho những “ngôi sao mới” vươn lên trở thành đầu tàu của nền kinh tế toàn cầu cũng như thị trường chứng khoán. Trung Quốc cũng không ngoại lệ.
Top 10 công ty vốn hóa lớn nhất Trung Quốc phản ánh rõ sự chuyển dịch từ các lĩnh vực truyền thống sang các nhóm ngành “tương lai”. Nếu nhìn vào số lượng, nhóm ngân hàng vẫn chiếm ưu thế với 4 đại diện. Tuy nhiên, xét về vị trí dẫn đầu và mức độ tăng trưởng vốn hóa, công nghệ mới là lĩnh vực nổi bật nhất, với sự xuất hiện của những cái tên gắn với chip nhớ, AI,…
Trong top 10, có 4 ngân hàng gồm China Construction Bank, Agricultural Bank of China, ICBC và Bank of China. Đây đều là những định chế tài chính quốc doanh lớn nhất Trung Quốc, với tổng vốn hóa khoảng 1.400 tỷ USD vốn hóa, tương đương gần 42% tổng giá trị của top 10. Con số này cho thấy ngân hàng vẫn là một trụ cột cực kỳ quan trọng của thị trường chứng khoán Trung Quốc.
Tuy nhiên, nhóm công nghệ cũng có tổng vốn hóa tương đương. 3 công ty công nghệ trong danh sách gồm CXMT, Tencent và Alibaba cũng có tổng vốn hóa 1.400 tỷ USD, tương đương với 4 ngân hàng trên. Nhưng khác biệt lớn nằm ở vị trí: công nghệ chiếm cả hai vị trí cao nhất, trong khi các ngân hàng đều nằm từ thứ ba đến thứ sáu.
Đây là một thay đổi đáng kể. Trong quá khứ, nhóm ngân hàng quốc doanh, dầu khí và viễn thông từng giữ vai trò áp đảo trong nhóm doanh nghiệp lớn nhất Trung Quốc. Một thống kê cách đây khoảng một thập kỷ, danh sách dẫn đầu vẫn có sự hiện diện dày đặc của ICBC, China Construction Bank, Agricultural Bank of China, Bank of China, PetroChina, Sinopec và China Mobile. Ngày nay, vị trí đó đang dần được thay thế bởi chip bán dẫn, AI, Internet và các ngành công nghệ cao.
Công nghệ – biểu tượng mới cho sức mạnh của Trung Quốc
Đáng chú ý, ChangXin Memory Technologies (CXMT) – công ty sản xuất chip nhớ DRAM – đã vươn lên vị trí số 1 với vốn hóa khoảng 596 tỷ USD, vượt Tencent. Đây là một sự dịch chuyển mang tính biểu tượng. Đằng sau cú tăng tốc này không chỉ là câu chuyện của một cổ phiếu, mà còn phản ánh tham vọng tự chủ công nghệ của Trung Quốc trong kỷ nguyên AI.
Điều đặc biệt là CXMT không phải một tập đoàn công nghệ internet đã tồn tại hàng chục năm. Công ty được thành lập tại Hợp Phì, tỉnh An Huy, vào năm 2016, tập trung vào sản xuất DRAM – bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động, loại chip được sử dụng rộng rãi trong smartphone, máy tính cá nhân, máy chủ và các hệ thống điện toán.
CXMT vừa niêm yết trên STAR Market vào cuối tháng 7 và cổ phiếu đã tăng khoảng 466% ngay trong phiên giao dịch đầu tiên. Đà tăng của CXMT phản ánh nhiều xu hướng cùng lúc: nhu cầu bộ nhớ phục vụ AI tăng mạnh, nguồn cung chip nhớ toàn cầu thắt chặt và chiến lược tự chủ công nghệ của Trung Quốc.
Điều đáng nói là câu chuyện không dừng lại ở CXMT. Ngay trong tháng 8, công ty mẹ của Yangtze Memory Technologies (YMTC), nhà sản xuất chip NAND flash hàng đầu Trung Quốc, cũng đã tiến thêm một bước trong kế hoạch IPO tại STAR Market với mục tiêu huy động khoảng 33 tỷ NDT. Điều này cho thấy Trung Quốc đang hình thành một hệ sinh thái vốn hóa mới xoay quanh chip, AI và hạ tầng công nghệ.
Nếu chỉ nhìn Tencent và Alibaba, sự vươn lên của công nghệ có thể bị hiểu đơn giản là câu chuyện của các tập đoàn Internet. Nhưng CXMT cho thấy xu hướng hiện nay đã khác. Tencent vẫn là một “đế chế” công nghệ với game, mạng xã hội, fintech, điện toán đám mây và AI. Alibaba đại diện cho thương mại điện tử, cloud và AI. Trong khi đó, CXMT lại đứng ở phía bên kia của chuỗi giá trị – sản xuất phần cứng và chip nhớ.
3 cái tên này tạo thành một cấu trúc khá đặc biệt: từ nền tảng Internet, dịch vụ số cho tới phần cứng bán dẫn. Đây cũng là lý do nhóm công nghệ ngày càng có sức nặng trên thị trường Trung Quốc. Bắc Kinh nhiều năm qua thúc đẩy tự chủ công nghệ, đặc biệt sau những căng thẳng thương mại và công nghệ với Mỹ. Các lĩnh vực như bán dẫn, AI, pin, robot và sản xuất tiên tiến ngày càng được ưu tiên.
STAR Market – sàn chứng khoán dành cho các doanh nghiệp công nghệ cao – cũng đang trở thành một kênh quan trọng để thu hút vốn vào các ngành chiến lược. Trong năm 2026, chỉ số Star 50 tăng mạnh và vượt nhiều chỉ số chứng khoán công nghệ khác của Trung Quốc, cho thấy khẩu vị của nhà đầu tư đang dịch chuyển rõ rệt về phía công nghệ.
Ngoài 7 doanh nghiệp ngân hàng và công nghệ, top 10 còn có CATL – nhà sản xuất pin xe điện – với vốn hóa 267 tỷ USD; Kweichow Moutai – đại diện cho ngành tiêu dùng – với 243 tỷ USD; và PetroChina – doanh nghiệp dầu khí – với 237 tỷ USD. Sự hiện diện của CATL cũng rất đáng chú ý. Nếu CXMT đại diện cho bán dẫn và AI, CATL đại diện cho một hướng đi chiến lược khác của Trung Quốc là xe điện, pin và năng lượng mới.
Có thể thấy, 10 công ty vốn hóa lớn nhất Trung Quốc hiện nay không còn đơn thuần phản ánh quy mô của nền kinh tế truyền thống. Danh sách này phản ánh những lĩnh vực mà Trung Quốc muốn giữ vị thế dẫn đầu trong tương lai. Nếu ngân hàng đại diện cho sức mạnh tài chính của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ qua, thì công nghệ chính là biểu tượng cho vị thế trong tương lai.
