Theo đài RT, một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ ngày 17/6 đã công bố văn bản chính thức của biên bản ghi nhớ đã đạt được với Iran. Văn bản có tiêu đề “Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo Iran”, bao gồm 14 điểm đề cập đến các vấn đề quan trọng.
Trên thực tế, cả Mỹ và Iran đều xác nhận văn kiện này đã được ký kết bằng hình thức điện tử, qua đó mở ra thời hạn 60 ngày để đàm phán các điều khoản cho thỏa thuận cuối cùng.
Toàn văn bản ghi nhớ 14 điểm giữa Mỹ và Iran:
1. Mỹ, Iran và các lực lượng đồng minh của cả hai bên trong cuộc xung đột hiện nay sẽ chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, gồm cả ở Lebanon. Các bên cam kết không khởi xướng chiến tranh hoặc hành động quân sự chống lại nhau, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, đồng thời bảo đảm chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon.
2. Mỹ và Iran cam kết tôn trọng chủ quyền, sự toàn vẹn lãnh thổ của nhau cũng như không can thiệp vào công việc nội bộ của đối phương.
3. Mỹ và Iran nhất trí đàm phán để đạt được thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, có thể gia hạn nếu cùng đồng thuận.
4. Ngay sau khi ký kết biên bản ghi nhớ, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và các biện pháp cản trở hoạt động hàng hải của Iran. Toàn bộ phong tỏa sẽ được chấm dứt trong vòng 30 ngày. Trong thời gian này, lưu lượng tàu thuyền sẽ được khôi phục dần về mức trước xung đột. Sau khi đạt thỏa thuận cuối cùng, Mỹ sẽ rút lực lượng khỏi các khu vực lân cận Iran trong vòng 30 ngày.
5. Iran sẽ tạo điều kiện cho tàu thương mại được lưu thông an toàn và miễn phí giữa Vịnh Ba Tư và biển Oman trong thời hạn 60 ngày. Hoạt động hàng hải sẽ được khôi phục ngay lập tức và dự kiến phục hồi hoàn toàn trong vòng 30 ngày sau khi hoàn tất việc rà phá thủy lôi. Iran cũng sẽ làm việc với Oman và các quốc gia Vùng Vịnh để xây dựng cơ chế quản lý đối với eo biển Hormuz trong tương lai.
6. Mỹ cam kết phối hợp với các đối tác khu vực xây dựng kế hoạch tái thiết và phát triển kinh tế Iran với quy mô tối thiểu 300 tỷ USD. Cơ chế triển khai sẽ được hoàn thiện trong quá trình đàm phán thỏa thuận cuối cùng. Washington sẽ cấp các giấy phép và miễn trừ cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan.
7. Mỹ cam kết dỡ bỏ toàn bộ các biện pháp trừng phạt nhắm vào Iran, bao gồm các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Hội đồng Thống đốc IAEA và các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ. Lộ trình cụ thể sẽ được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng.
8. Iran cam kết không phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân. Hai bên sẽ thống nhất cơ chế xử lý lượng uranium đã làm giàu hiện có, trong đó phương án tối thiểu là pha loãng ngay tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA. Mỹ và Iran cũng sẽ tiếp tục thảo luận về hoạt động làm giàu uranium và các nhu cầu hạt nhân dân sự của Tehran trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng.
9. Trong khi chờ đợi thỏa thuận cuối cùng, Mỹ và Iran đồng ý duy trì hiện trạng. Iran sẽ duy trì hiện trạng chương trình hạt nhân của mình, còn Mỹ sẽ không áp đặt bất kỳ lệnh trừng phạt mới nào và sẽ không triển khai thêm lực lượng trong khu vực.
10. Ngay sau khi ký bản ghi nhớ và cho đến khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ hoàn toàn, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp các giấy miễn trừ cho hoạt động xuất khẩu dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và các dịch vụ liên quan của Iran, bao gồm thanh toán ngân hàng, bảo hiểm và vận tải.
11. Mỹ cam kết cho phép Iran sử dụng các tài sản và nguồn tiền bị phong tỏa hoặc hạn chế. Hai bên sẽ thống nhất quy trình giải ngân trong các vòng đàm phán tiếp theo.
12. Hai bên sẽ thiết lập một cơ chế giám sát nhằm theo dõi việc thực hiện bản ghi nhớ cũng như bảo đảm tuân thủ các cam kết trong thỏa thuận cuối cùng.
13. Sau khi ký kết và bắt đầu triển khai các điều khoản liên quan đến việc ngừng bắn, dỡ bỏ phong tỏa hàng hải, khôi phục vận tải biển, miễn trừ xuất khẩu dầu và giải phóng tài sản bị phong tỏa, Mỹ và Iran sẽ khởi động các cuộc đàm phán về những nội dung còn lại của thỏa thuận cuối cùng.
14. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết có tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận vừa đạt được với Iran chưa phải là “cuối cùng”, cảnh báo Washington có thể nối lại chiến dịch không kích nếu Tehran không tuân thủ các điều khoản.
Đã có ít nhất 2 tàu chở dầu của Iran rời khỏi khu vực bị Mỹ phong tỏa hải quân sau khi Washington và Iran tuyên bố đạt được thỏa thuận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington đang theo dõi chặt chẽ các kho chứa uranium đã làm giàu của Iran và sẽ tiêu hủy số vật liệu hạt nhân này vào thời điểm thích hợp.
Việc công bố thỏa thuận chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran đã mang đến cho Tổng thống Donald Trump một món quà sinh nhật lớn. Tuy nhiên, giới quan sát vẫn tỏ ra lo lắng về những câu hỏi còn bỏ ngỏ và rủi ro tiềm ẩn.
