Tổ hợp phòng không hơn 100 triệu USD từng ‘bất lực’ trước UAV Nga
Tổ hợp Skynex của Ukraine từng gặp trục trặc và không hạ được mục tiêu, dù được quảng cáo là vũ khí chống UAV hiệu quả, theo tạp chí Đức.
Tạp chí Stern của Đức hôm 2/7 dẫn đánh giá nội bộ của quân đội Ukraine cho biết hệ thống phòng không Skynex, do tập đoàn Rheinmetall phát triển và chế tạo, từng có lần thể hiện kém hơn rất nhiều so với kỳ vọng.
Sự việc xảy ra ngày 1/4, khi một tổ hợp Skynex trong biên chế Ukraine gặp nhiều trục trặc kỹ thuật, không thể đánh chặn máy bay không người lái (UAV) đối phương trong cuộc tập kích của Nga nhằm vào một cơ sở công nghiệp ở miền tây Ukraine.
Cơ sở được bảo vệ bởi hai khẩu đội Skynex, gồm tổng cộng 8 xe chiến đấu mang pháo 35 mm, hai radar cảnh giới X-TAR3D và hai xe chỉ huy. Cách bố trí này nhằm tạo ra các vùng hỏa lực bao phủ lẫn nhau, khiến mục tiêu xâm nhập khu vực phòng thủ sẽ bị ít nhất hai bệ pháo tấn công cùng lúc.
Xe chiến đấu thuộc hệ thống Skynex của Ukraine hồi tháng 9/2024. Ảnh: Bộ tư lệnh Không quân phía Tây Ukraine
Trong cuộc tập kích ngày 1/4, các radar được cho là phát hiện hai UAV Nga ở cự ly xấp xỉ 20 km. Một phi cơ đã xâm nhập vào vùng hỏa lực và đáng lẽ phải bị ít nhất hai bệ pháo nhắm bắn. Tuy nhiên, chỉ một quả đạn pháo được bắn lên và không trúng mục tiêu.
UAV Nga sau đó đánh trúng cơ sở hạ tầng thuộc về một công ty không được nêu tên và phát nổ trước sự bất lực của tổ hợp Skynex, theo Stern.
Tạp chí Đức cho biết trong đánh giá nội bộ, quân đội Ukraine nhận định trục trặc kỹ thuật và vấn đề trong khâu bám bắt mục tiêu là lý do khiến nỗ lực đánh chặn thất bại. 3 bệ pháo đã ngừng hoạt động chỉ sau vài phút do gặp vấn đề với hệ thống thủy lực, radar và thiết bị nạp đạn. Chỉ hai trong 8 xe chiến đấu có khả năng bám bắt mục tiêu một cách đáng tin cậy.
Theo Stern, báo cáo của quân đội Ukraine kết luận rằng tổ hợp Skynex có “mức độ sẵn sàng hoạt động thấp, cực kỳ kém tin cậy” và không đáp ứng được các thông số kỹ thuật mà nhà sản xuất công bố. “Đây là thảm họa đáng lẽ không bao giờ được xảy ra”, một nhân chứng trong sự việc nói với Stern.
Rheinmetall từ chối bình luận về dữ liệu tác chiến cụ thể với lý do an ninh. Dù vậy, hãng cho biết Ukraine đánh giá rằng hệ thống Skynex đã “thể hiện hiệu quả vượt trội”.
Bộ Quốc phòng Ukraine chưa đưa ra bình luận. Cơ quan này từng công bố video Skynex bắn hạ 6 UAV Geran-2 của Nga, nhưng không rõ là trong một hay nhiều trận đánh khác nhau.
Hệ thống Skynex đánh chặn loạt UAV Nga trong video đăng hồi tháng 7/2025. Video: Không quân Ukraine
Một quan chức Đức giấu tên lập luận rằng có quá ít hệ thống Skynex được triển khai để có thể rút ra kết luận về hiệu quả tác chiến tổng thể. Người này cũng nêu khả năng sai sót của kíp vận hành đã góp phần khiến nỗ lực đánh chặn thất bại.
Chuyên trang quân sự Defense Express của Ukraine cho rằng một sự việc riêng lẻ không đủ để đưa ra kết luận về hiệu năng tổng thể của Skynex. “Có khả năng vấn đề về bảo trì, khan hiếm phụ tùng thay thế hoặc yếu tố vận hành khác đã góp phần dẫn đến kết quả trên”, trang này cho hay.
Skynex là hệ thống phòng thủ điểm, được thiết kế để đánh chặn UAV, rocket và đạn cối.
Mỗi hệ thống hoàn chỉnh gồm tổ hợp quản lý chiến đấu Skymaster, radar cảnh giới X-TAR3D, thiết bị nhận diện địch – ta, tổ hợp MSU trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) và cảm biến quang – điện tử toàn cảnh, cùng hàng loạt xe chiến đấu trang bị pháo nòng đơn Millennium hoặc nòng đôi GDF009 TREO cỡ 35 mm.
Các xe chiến đấu đều được trang bị radar và cảm biến quang – điện tử riêng, cho phép độc lập bám bắt và bắn hạ mục tiêu trong vùng hỏa lực của mình.
Rheinmetall hồi năm 2023 cho biết chính phủ Đức đã đặt mua hai tổ hợp Skynex với tổng trị giá 212 triệu USD để bảo vệ thủ đô Berlin. Cả hai hệ thống sau đó được Đức chuyển giao cho Ukraine lần lượt vào tháng 1/2024 và 4/2025.
Phạm Giang (Theo Defense Express, Stern)
