3 nhóm học sinh dễ rơi vào lo âu nhất trước ngày thi
Nhóm 1: học sinh thi tốt nghiệp THPT chịu áp lực kép từ bên ngoài lẫn bên trong. Áp lực bên ngoài đến từ gia đình, thầy cô và xã hội. Không ít phụ huynh vì quá lo lắng nên thường xuyên nhắc nhở con phải cố gắng đạt điểm cao, phải đỗ đại học, phải mang lại niềm tự hào cho gia đình. Dù xuất phát từ tình yêu thương nhưng cách thể hiện đôi khi vô tình khiến áp lực đè nặng lên vai thí sinh.
Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu
ẢNH: THANH HẢI
Về áp lực bên trong, nhiều học sinh tự gây áp lực cho chính mình khi đồng nhất giá trị bản thân với điểm số. Một số em cho rằng điểm thi thấp đồng nghĩa với mình kém cỏi hoặc thất bại. Theo tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu, đây là quan niệm vô cùng sai lầm. Điểm số chỉ phản ánh kết quả trong một giai đoạn hoặc một kỳ thi, chứ không thể đánh giá toàn bộ giá trị của một con người.
Nhóm 2: “Não bộ quá tải” vì nhồi nhét kiến thức phút chót. Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu ví hiện tượng này giống như khái niệm “entropy” – độ hỗn loạn trong vật lý. Khi học sinh dồn quá nhiều kiến thức vào đầu trong một khoảng thời gian ngắn mà không có thời gian hệ thống hóa, sắp xếp lại thông tin, não bộ sẽ rơi vào trạng thái hỗn loạn. Đó là lý do nhiều em càng học càng thấy rối, càng đọc càng quên và càng gần ngày thi càng hoang mang.
Nhóm 3: Thí sinh “tự hù dọa” bằng những kịch bản tiêu cực. Nhiều học sinh chưa bước vào phòng thi nhưng trong đầu đã xuất hiện hàng loạt viễn cảnh đáng sợ: đề thi quá khó, làm bài không được, thi trượt, bị người khác đánh giá, thậm chí lo xa đến chuyện tương lai thất bại.
Theo tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu, não bộ đôi khi không phân biệt rõ đâu là thực tế và đâu chỉ là tưởng tượng. Khi liên tục hình dung các tình huống tiêu cực, trung tâm xử lý cảm xúc sợ hãi trong não sẽ kích hoạt cơ chế báo động, khiến cơ thể tiết ra nhiều hormone căng thẳng hơn.
Làm gì để vượt qua lo âu trong 24 giờ cuối cùng ?
Một trong những biện pháp hiệu quả mà tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu từng áp dụng cho chính mình là tạo “tâm thế háo hức”. Thay vì nghĩ đến kỳ thi như một thử thách đáng sợ, hãy xem đó là cơ hội để khám phá xem bản thân đã tích lũy được những gì sau nhiều năm học tập.
Khi háo hức chờ đợi được nhận đề thi, thí sinh sẽ giảm đáng kể cảm giác sợ hãi. Bởi theo một nghịch lý tâm lý học, con người rất khó vừa chờ đợi vừa sợ hãi một điều gì đó.
Bên cạnh đó, tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu khuyên học sinh nên xác định rõ mục tiêu của mình, đồng thời xây dựng các phương án dự phòng. Nếu nguyện vọng 1 chưa đạt, vẫn còn nguyện vọng 2, nguyện vọng 3 hoặc những hướng đi khác phù hợp.Việc có nhiều lựa chọn sẽ giúp giảm áp lực “được ăn cả, ngã về không”.
Ngày nay, thí sinh có nhiều cơ hội xét tuyển hơn trước với số lượng nguyện vọng lớn, vì vậy không nên tự đặt mình vào trạng thái chỉ có một con đường duy nhất.
Cũng theo tiến sĩ Khắc Hiếu, để cân bằng lại trạng thái tinh thần, học sinh nên dành thời gian thư giãn bằng những hoạt động đơn giản như nghe nhạc, ngắm cảnh, trò chuyện với gia đình, chơi với thú cưng hoặc thưởng thức một bữa ăn ngon.
