Chỉ vì quên một dãy mã, nhà đầu tư trẻ gần như mất quyền kiểm soát toàn bộ tài sản. Nguy hiểm hơn, nỗ lực lấy lại số tiền có thể đẩy anh vào một “hố đen” khác.
Thị trường tiền mã hóa khởi sắc, giá Bitcoin tăng lên từng ngày.
Nhưng Nhật Quang – chủ nhân của một chiếc ví lạnh chứa Bitcoin – lại không thể chạm vào số tài sản của mình.
Nam diễn viên, MC và nhà sáng tạo nội dung 27 tuổi đã quên mã PIN. Cụm từ khôi phục – “chìa khóa cuối cùng” để mở ví – cũng thất lạc.
Tài sản vẫn còn đó. Nhưng chỉ sau một sự cố, Nhật Quang gần như mất quyền kiểm soát tất cả.
Đó là tình huống được đặt ra trong tập đầu tiên vòng Tứ kết Vũ trụ đồng tiền – The Moneyverse 2026, phát sóng trên VTV3 ngày 16/8.
CHIẾC BẪY XUẤT HIỆN SAU KHI MẤT TÀI SẢN
Vũ trụ đồng tiền – The Moneyverse 2026, phát sóng trên VTV3
Nhật Quang vốn nhạy bén với công nghệ và sở hữu danh mục đầu tư đa dạng. Anh không lưu Bitcoin trên một nền tảng trực tuyến mà sử dụng ví lạnh – phương thức thường được lựa chọn để hạn chế nguy cơ bị tấn công qua mạng.
Tài sản được bảo vệ kỹ. Nhưng chủ nhân lại đánh mất “chìa khóa”.
Đây chính là nghịch lý của tài sản số: Chính chủ sở hữu cũng có thể mất trắng nếu không còn quyền truy cập.
Rắc rối thực sự bắt đầu khi Nhật Quang tìm cách mở lại chiếc ví.
Gần như ngay lập tức, hàng loạt quảng cáo “lấy lại ví tiền ảo”, “khôi phục tài khoản”, “thu hồi tài sản bị mất” xuất hiện. Các dịch vụ đều hứa hẹn sẽ giúp anh lấy lại quyền truy cập chỉ sau vài giờ.
Lời mời rất hấp dẫn, nhưng cánh cửa hy vọng này lại chính là chiếc bẫy lớn hơn. Nếu không cẩn thận truy cập vào đường link giả có chứa mã độc, chỉ một thao tác sai, Nhật Quang không những không lấy lại được Bitcoin mà còn có thể mất thêm dữ liệu cá nhân và danh tính số.
Nỗ lực cứu tài sản, khi ấy, lại trở thành bước cuối cùng giúp kẻ gian lấy đi tất cả. Vùng rủi ro này được tập mở màn vòng Tứ kết gọi tên là “Hố đen danh tính”.
Bởi phía sau một chiếc ví bị khóa không chỉ là tiền.
Ngày nay, tài khoản ngân hàng, ví điện tử, mạng xã hội, dữ liệu cá nhân và nhiều loại tài sản đều gắn với danh tính số. Một mắt xích bị phá vỡ có thể kéo theo hàng loạt tài khoản khác mất an toàn.
Trong một thế giới mà tiền, dữ liệu và danh tính ngày càng gắn chặt với nhau, câu hỏi cũng quan trọng đặt ra cho tất cả mọi người là: Sau khi kiếm được tiền, họ đã biết cách bảo vệ nó hay chưa?
BA TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIẢI BÀI TOÁN “HỐ ĐEN DANH TÍNH”
Tình huống của Nhật Quang trở thành đề bài dành cho sinh viên ba trường: Đại học Tài chính – Marketing, Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM và Đại học Quốc tế Hồng Bàng.
Mỗi đội có ba thành viên, phải tìm phương án giúp khách mời xử lý sự cố và hạn chế nguy cơ mất thêm tài sản.
Các giải pháp được đánh giá bởi hội đồng giám khảo gồm ông Hans Nguyễn; ông Nguyễn Đăng Cường, CEO Pacific Airlines; và ông Trần Công Danh, Trưởng phòng Ban Khách hàng bán lẻ BIDV.
Các vị giám khảo của chương trình.
Sau đó, họ phải săn tìm dữ liệu, xác minh thông tin và đánh giá độ tin cậy của những đơn vị cung cấp dịch vụ xử lý sự cố mạng.
Đến vòng Big Bang, ba đội chọn ba hướng tiếp cận khác nhau.
Đại học Tài chính – Marketing đấu giá 70 triệu money cho gói “Học để sống sót”. Đại học Quốc tế Hồng Bàng chi 50 triệu money để chọn “Độc hành hay đồng hành”, kèm quyền trao đổi riêng với khách mời. Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM đầu tư 71 triệu money vào “Hệ miễn dịch số”.
Mỗi lựa chọn tiêu tốn một lượng nguồn lực khác nhau và mở ra một hướng xử lý khác nhau.
Các đội không chỉ phải tìm giải pháp. Họ còn phải cân nhắc giữa chi phí, lợi ích và rủi ro – đúng với bản chất của một quyết định tài chính.
DEEPFAKE CÓ THỂ BIẾN DỮ LIỆU THÀNH TIỀN NHƯ THẾ NÀO?
Nếu Big Bang đặt sinh viên trước bài toán mất quyền truy cập tài sản, vòng Black Hole đẩy họ vào một vùng rủi ro rộng hơn.
Ba đại diện Quách Thiện Văn, Đặng Tuấn Kha và Bùi Xuân Khôi phải chạy đua để mở ba lớp mã khóa liên quan đến danh tính số, deepfake và rò rỉ dữ liệu.
Đây không còn là những khái niệm nằm ngoài câu chuyện tài chính.
Một khuôn mặt có thể bị làm giả. Một giọng nói có thể được sao chép. Một đoạn video giả có thể khiến người thân, đồng nghiệp hoặc nhân viên ngân hàng tin rằng họ đang giao tiếp với đúng người.
Dữ liệu cá nhân một khi bị rò rỉ cũng có thể trở thành nguyên liệu để dựng nên một kịch bản lừa đảo hoàn chỉnh.
Vì thế, năng lực tài chính trong môi trường số không chỉ được đo bằng khả năng tính toán lợi nhuận hay lựa chọn một danh mục đầu tư. Nó còn nằm ở khả năng kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu và giữ được sự tỉnh táo khi sự cố xảy ra.
Thí sinh chiến thắng vòng tứ kết.
Sau các vòng tranh tài, Quách Thiện Văn, sinh viên Đại học Quốc tế Hồng Bàng, giành quyền bước vào Bán kết nhờ phần thể hiện tự tin, điềm tĩnh và chiến thuật hợp lý.
Đội chiến thắng đồng thời nhận suất học bổng trị giá 200 triệu đồng do BIDV tài trợ.
Việc lựa chọn “Hố đen danh tính” làm chủ đề mở màn vòng Tứ kết cho thấy cách Vũ trụ đồng tiền 2026 mở rộng khái niệm giáo dục tài chính.
Người trẻ có thể rất giỏi kiếm tiền nhưng vẫn mất trắng nếu không biết bảo vệ quyền truy cập. Có thể thành thạo công nghệ nhưng vẫn trở thành nạn nhân trước một dịch vụ giả mạo. Có thể đầu tư đúng nhưng thất bại chỉ vì một quyết định được đưa ra trong lúc hoảng loạn.
Một khoản đầu tư chỉ thực sự thuộc về chúng ta khi chúng ta còn khả năng kiểm soát và bảo vệ nó.
