Phát hành chứng khoán – Động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Thị trường chứng khoán tiếp tục khẳng định vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho biết đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Đảng và Chính phủ xác định duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới, tạo nền tảng thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Để đạt mục tiêu này, cùng với cải cách thể chế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động, việc huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho đầu tư phát triển có ý nghĩa quyết định.

Theo Chủ tịch UBCKNN, nguồn lực của nền kinh tế chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được phân bổ thông qua một hệ thống tài chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Trong đó, thị trường chứng khoán giữ vai trò quan trọng trong huy động và phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Việc phát hành chứng khoán không chỉ là hoạt động huy động vốn của doanh nghiệp mà còn góp phần chuyển hóa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội thành nguồn lực cho đầu tư phát triển. Thông qua thị trường chứng khoán, dòng vốn được phân bổ đến các doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, phương án sản xuất, kinh doanh khả thi, dự án đầu tư hiệu quả và chiến lược phát triển rõ ràng, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của nền kinh tế.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, đối với doanh nghiệp, dù chào bán ra công chúng hay phát hành riêng lẻ theo quy định, việc huy động vốn qua thị trường chứng khoán không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính phục vụ sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần nâng cao năng lực quản trị, tăng cường tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và uy tín trên thị trường. Đây là nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu hơn với thị trường vốn khu vực và quốc tế.

Thời gian qua, UBCKNN đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa hạ tầng thị trường và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát. Nhờ đó, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Năm 2025, tổng giá trị huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 763,5 nghìn tỷ đồng, tiếp tục đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp. Đến giữa tháng 6/2026, giá trị phát hành cổ phiếu đạt 114,1 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 67% so với cùng kỳ năm trước; giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt 148,8 nghìn tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm 2025.

Cơ hội thu hút mạnh mẽ hơn các dòng vốn đầu tư quốc tế

Theo Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương, các kết quả trên phản ánh nhu cầu mở rộng đầu tư của doanh nghiệp, đồng thời cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với triển vọng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục được củng cố. Quan trọng hơn, thị trường chứng khoán ngày càng phát huy vai trò huy động và phân bổ nguồn lực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước các biến động bên ngoài.

Đặc biệt, việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp là dấu mốc quan trọng, ghi nhận những nỗ lực cải cách của Chính phủ, Bộ Tài chính, UBCKNN và các thành viên thị trường, đồng thời mở ra cơ hội thu hút mạnh mẽ hơn các dòng vốn đầu tư quốc tế.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, việc nâng hạng sẽ góp phần nâng cao uy tín của thị trường, cải thiện thanh khoản, đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi hơn để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn với chi phí hợp lý. Đây cũng là động lực để doanh nghiệp tiếp tục nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường minh bạch thông tin và chủ động huy động vốn qua thị trường chứng khoán.

Trong bối cảnh đó, cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn, đồng thời bảo đảm tính công khai, minh bạch, an toàn của thị trường và quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Một trong những dấu ấn quan trọng là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán. Sau gần một năm triển khai, Nghị định đã phát huy hiệu quả với nhiều quy định theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, gắn IPO với niêm yết, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế, thay thế các quy định trước đây.

Nghị định được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn hoạt động của thị trường, tiếp thu ý kiến của các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các thành viên thị trường. Tinh thần xuyên suốt của Nghị định là tạo điều kiện cho doanh nghiệp huy động vốn, đồng thời nâng cao chất lượng doanh nghiệp phát hành, tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, sử dụng vốn đúng mục đích và nâng cao hiệu quả giám sát.

Doanh nghiệp minh bạch quản lý dòng tiền, củng cố niềm tin của nhà đầu tư

Đánh giá những điểm mới của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP, nhiều công ty chứng khoán cho rằng điểm thay đổi quan trọng nhất là quy định cụ thể hơn về mục đích sử dụng vốn huy động.

Theo đó, đối với các đợt phát hành để đầu tư dự án, doanh nghiệp phải công khai đầy đủ hồ sơ pháp lý, tổng mức đầu tư, tiến độ triển khai và phương án sử dụng vốn. Trường hợp phát hành để cơ cấu lại các khoản nợ, doanh nghiệp cũng phải minh bạch thông tin về khoản nợ được cơ cấu, chủ nợ, mục đích vay và kế hoạch thanh toán. Những quy định này giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá tính khả thi của phương án phát hành cũng như khả năng thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Nghị định bổ sung yêu cầu quản lý dòng tiền đối với nguồn vốn huy động để đầu tư vào dự án của doanh nghiệp khác; đồng thời cho phép doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn chưa đến thời điểm giải ngân để gửi tiền có kỳ hạn hoặc đầu tư chứng chỉ tiền gửi với điều kiện công bố đầy đủ thông tin.

Theo các doanh nghiệp, quy định mới vừa nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, vừa bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch trong quản lý dòng tiền.

Cùng với việc tăng cường yêu cầu về công bố thông tin, giám sát sử dụng vốn và trách nhiệm của tổ chức phát hành, Nghị định số 200/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ từng bước khôi phục niềm tin của nhà đầu tư, tạo nền tảng để thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển ổn định, giúp các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn phục vụ sản xuất, kinh doanh, qua đó góp phần phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp theo hướng minh bạch, an toàn và bền vững.