Nơi góc hẻm quen thuộc, mỗi mét vuông lại có một câu chuyện mưu sinh để kể
Nhìn những ổ bánh mì còn dư trong tủ kiếng, lòng nghẹn lại, chỉ biết an ủi nhau bằng cái siết tay sần sùi. Nhưng cũng có những ngày vui đến rớt nước mắt, như buổi chiều thứ ba tuần trước, một vị khách sộp ghé qua ăn thử rồi đặt liền một lúc năm mươi phần bánh mì bò lá lốt và bột lọc cho công ty.
Đêm đó, dưới ánh đèn tuýp mờ của căn phòng thuê mười tám mét vuông, hai vợ chồng ngồi đếm đi đếm lại những tờ tiền lẻ vuốt phẳng phiu, trừ hết chi phí còn dư được một khoản kha khá.
Chúng tôi nhìn nhau cười, trong đầu chợt lóe lên một mơ ước cháy bỏng: một ngày nào đó sẽ thoát khỏi kiếp ở trọ, gom góp đủ tiền để mua một căn nhà nhỏ ấm cúng, dẫu chỉ vài chục mét vuông thôi, nhưng là tổ ấm thực sự của riêng mình tại mảnh đất này.
Tôi quê ở Bình Phước cũ, còn chồng tôi gốc Đồng Nai. Hai đứa cùng thuộc thế hệ 8X, vác ba lô lên thành phố học đại học rồi bám trụ lại làm việc.
TP.HCM là nơi chúng tôi gặp nhau, yêu nhau rồi kết hôn. Khi công việc văn phòng gò bó không đủ trang trải cho cuộc sống gia đình mưu sinh, hai vợ chồng liều mình dồn hết vốn liếng mở một xe bánh mì kết hợp bán bánh bột lọc, nước uống.
Không đủ chi phí để thuê mặt bằng lớn, chúng tôi chọn một căn nhà nhỏ trong một con hẻm trên đường Điện Biên Phủ để kinh doanh và lưu trú.
Trái ngược với sự ồn ào, vội vã, kẹt xe triền miên của những con đường lớn mặt tiền, nhịp sống trong hẻm nhỏ dường như chậm lại một nhịp. Con hẻm trở thành một xã hội thu nhỏ, che chở cho những phận người từ khắp các miền quê đổ về mưu sinh.
Ngày đầu mới “khởi nghiệp”, vợ chồng tôi bỡ ngỡ và lo lắng vô cùng, sợ không có khách mua, sợ khách chê vị nước xốt không chuẩn gu của khách, sợ bánh bột lọc kén người ăn… Nhưng rồi, chính những người hàng xóm sát bên – những người cũng vào đây lập nghiệp trước chúng tôi – đã chìa tay ra nâng đỡ.
Cô Tư bán bún cá đối diện, quê Nha Trang, thấy hai đứa lóng ngóng liền chạy sang chỉ cho cách bài trí xe hàng sao cho gọn, đặt các hộp món ăn sao cho bắt mắt. Mỗi sáng, tiếng vá múc nước lèo lách cách vào thành nồi của cô như một thứ âm thanh báo thức quen thuộc, đi kèm với nụ cười sảng khoái: “Nay thấy trời mát, chắc người ta sẽ mua nhiều đó, không lo ế rồi, mấy nay nắng quá người ta kỵ bánh mì”.
Chị Đoàn Phú Yên thì vừa chào tôi vừa kéo chiếc cửa kéo để chuẩn bị cho một ngày mưu sinh với tiệm giặt ủi, không quên mang qua cho tôi bịch bánh ướt quê.
Nhịp điệu của hẻm nhỏ cứ thế thấm vào máu thịt chúng tôi qua từng âm thanh thân thương. Đó là tiếng rao “Bánh mì đặc ruột, thơm ngon nóng hổi đây…” kéo dài của chú chín miền Tây, tiếng chuông vui tai từ chiếc xe kem dạo của một ông cụ tóc bạc phơ, hay tiếng cười nói rôm rả của mấy chị, mấy bà đi chợ sớm.
Tổ ấm “tạm thời” với chiếc xe bánh mì, bột lọc của chúng tôi
Và trong cái nhịp điệu bình dị ấy, có một hình ảnh luôn khiến lòng tôi chùng xuống: cụ già còng lưng nhặt ve chai. Tuổi cụ tầm đã ngoài bảy mươi, dáng đi liêu xiêu, chiếc nón lá rách, ngày hai bận sáng chiều đi qua hẻm với chiếc bao tải nhỏ trên vai.
Mỗi lần thấy cụ, chồng tôi lại gom gọn mấy chiếc vỏ lon, chai nước, vỏ hộp giấy để sẵn một góc cho cụ dễ lấy. Thỉnh thoảng tôi lại gói vội ổ bánh mì thịt thật đầy đặn, kèm theo chai nước suối mát lạnh chạy ra dúi vào tay cụ: “Ngoại cầm ăn sáng lấy sức nghen ngoại”.
Cụ không nói được nhiều, chỉ cười móm mém, vỗ vỗ vào tay tôi thay lời cảm ơn. Chỉ bấy nhiêu thôi mà cả ngày hôm đó hai vợ chồng làm việc phơi phới, mệt nhọc như bay biến đâu mất.
Thành phố này ngộ lắm, năm nay đã tròn 50 năm mang tên Bác, bao nhiêu nhà cao tầng mọc lên, bao nhiêu đại lộ thênh thang rực rỡ đèn hoa, nhưng lòng nhân ái, sự bao dung và cái nghĩa cái tình của con người nơi đây chưa bao giờ thay đổi.
Nó ẩn hiện trong những bình trà đá miễn phí đầu hẻm, trong cái gật đầu cảm thông của người mua khi quán đông phải chờ đợi, và trong cả tình làng nghĩa xóm của những người tứ xứ đùm bọc lấy nhau.
Từ thời sinh viên nghèo chia nhau gói mì tôm cho đến lúc trưởng thành, lập gia đình rồi cùng nhau khởi nghiệp, Sài Gòn – TP.HCM đã không còn là “đất khách” đối với vợ chồng tôi nữa. Nó đã trở thành quê hương thứ hai, nơi chứng kiến từng giọt mồ hôi rơi xuống và nuôi dưỡng những ước mơ giản dị nhất của chúng tôi.
Giữa con hẻm nghĩa tình này, chúng tôi tin rằng chỉ cần chăm chỉ và sống tử tế, thành phố sẽ không bao giờ bạc đãi bất kỳ ai.
