Nhiều công ty chứng khoán đánh giá tác động của thuế quan mới đến VN-Index không quá lớn – Ảnh: HỮU HẠNH
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) vừa chính thức áp dụng mức thuế nhập khẩu mới 12,5% đối với hàng hóa từ Việt Nam theo Mục 301. Thông tin này khiến không ít nhà đầu tư lo ngại về triển vọng của nhóm doanh nghiệp xuất khẩu cũng như diễn biến của VN-Index.
Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều công ty chứng khoán, mức độ ảnh hưởng sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm doanh nghiệp và chưa đủ lớn để làm thay đổi triển vọng chung của thị trường.
Không phải mọi nhóm cổ phiếu xuất khẩu đều chịu tác động
Ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc khu vực cao cấp Công ty Chứng khoán HD (HDS), cho biết chính sách thuế mới thay thế mức thuế tạm thời 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974 vừa hết hiệu lực.
Theo đó, hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ sẽ chịu thêm mức thuế bổ sung 12,5%, bên cạnh thuế tối huệ quốc (MFN) và các nghĩa vụ thuế khác.
Thuế suất bình quân của Mỹ theo đối tác – Nguồn: KBSV
Tuy nhiên, vị chuyên gia lưu ý không phải toàn bộ hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ đều chịu mức thuế mới. Mỹ vẫn duy trì danh mục miễn trừ đối với nhiều mặt hàng, trong đó có thiết bị điện tử, máy móc và linh kiện – nhóm hàng hiện chiếm khoảng 55% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này trong nửa đầu năm 2026.
Trong khi đó, các nhóm hàng như dệt may, thủy sản, gỗ và nội thất vẫn thuộc diện chịu thuế bổ sung.
Theo ông Tâm, việc nâng thuế từ 10% lên 12,5% sẽ tạo thêm sức ép lên biên lợi nhuận của một số doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là những ngành có biên lợi nhuận thấp như dệt may.
Tuy nhiên, khoảng cách thuế suất giữa Việt Nam và một số quốc gia cạnh tranh không quá lớn, trong khi Việt Nam vẫn duy trì lợi thế về vị trí địa lý, chuỗi cung ứng và môi trường chính trị ổn định, nên khả năng dịch chuyển đơn hàng hay dòng vốn đầu tư chưa đáng kể.
Vì sao VN-Index được đánh giá không chịu tác động lớn?
Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng việc Mỹ áp dụng chính sách thuế quan mới chủ yếu tác động đến tâm lý nhà đầu tư, khi làm gia tăng lo ngại về triển vọng thương mại toàn cầu.
Tuy nhiên, tác động đến thị trường chứng khoán Việt Nam được đánh giá không quá lớn do mức thuế mới chỉ tăng nhẹ so với mức tạm thời 10% trước đó và không áp chồng lên các mức thuế đối với thép, nhôm theo Mục 232.
Theo ACBS, các doanh nghiệp có tỉ trọng doanh thu lớn từ thị trường Mỹ như dệt may, gỗ, thủy sản và logistics có thể chịu áp lực. Tuy nhiên, nếu Việt Nam tiếp tục duy trì lợi thế cạnh tranh so với các quốc gia khác, nguy cơ dịch chuyển đơn hàng trong ngắn hạn sẽ không lớn.
Đồng quan điểm, Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho rằng chính sách thuế mới chưa làm thay đổi đáng kể triển vọng của thị trường chứng khoán. Khoảng 45-50% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ, chủ yếu là nhóm điện tử và công nghệ cao, vẫn nằm ngoài phạm vi áp thuế.
Tỉ trọng các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ năm 2025 – Nguồn: KBSV
Trong khi đó, các ngành chịu tác động trực tiếp như dệt may, gỗ hay cao su chỉ chiếm tỉ trọng vốn hóa nhỏ nên ảnh hưởng đến VN-Index được đánh giá không đáng kể. Dù vậy, KBSV lưu ý nhà đầu tư vẫn cần theo dõi hai cuộc điều tra còn lại của Mỹ theo Mục 301 liên quan đến sở hữu trí tuệ và dư thừa công suất.
Ngoài ra, chuyên gia từ HDS cho rằng thị trường đã phần nào phản ánh thông tin này từ trước. Cuộc điều tra theo Mục 301 được Mỹ khởi động từ tháng 3-2026 nên nhiều cổ phiếu xuất khẩu và khu công nghiệp đã điều chỉnh trong thời gian qua.
“Đó là lý do khi thông tin được công bố vào cuối tuần qua, một số cổ phiếu xuất khẩu thậm chí còn tăng giá. Điều này cho thấy thị trường đã phản ánh một phần kỳ vọng từ trước”, ông Tâm nhận định.
Nhà đầu tư nên lưu ý gì?
Vị chuyên gia từ HDS cho rằng nhà đầu tư không nên phản ứng quá mạnh với thông tin thuế quan bởi phần lớn kỳ vọng đã được phản ánh vào giá cổ phiếu.
Trong bối cảnh chính sách thương mại của Mỹ vẫn còn nhiều biến số, ông khuyến nghị nhà đầu tư tập trung vào triển vọng kinh doanh của từng doanh nghiệp thay vì chỉ nhìn vào yếu tố thuế quan.
Các nhóm doanh nghiệp có hoạt động chủ yếu tại thị trường trong nước, nền tảng cơ bản tốt và triển vọng tăng trưởng tích cực như ngân hàng, chứng khoán, tiêu dùng – bán lẻ có thể tiếp tục là lựa chọn đáng quan tâm trong trung và dài hạn.
