Thị trường kim cương đang phân hóa mạnh, khi chỉ những viên kim cương lớn, có hình dáng đặc biệt hoặc mang tính độc bản còn duy trì được sức hút.
Theo Business Insider, thị trường kim cương toàn cầu đang trải qua một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều thập kỷ. Cơn sốt kim cương nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, từng được nhiều nhà phân tích coi là xu hướng ngắn hạn, đang tạo ra những thay đổi có thể mang tính lâu dài đối với toàn ngành.
Kim cương nhân tạo gần như không thể phân biệt với kim cương tự nhiên bằng mắt thường nhưng được bán với mức giá thấp hơn đáng kể. Trong thời kỳ đại dịch, loại sản phẩm này tăng trưởng nhanh chóng và gây sức ép lớn lên doanh số kim cương khai thác tự nhiên.
Ban đầu, nhiều doanh nghiệp và chuyên gia kỳ vọng nhu cầu đối với kim cương tự nhiên sẽ phục hồi khi sức hút của sản phẩm nuôi cấy hạ nhiệt. Tuy nhiên, diễn biến thực tế cho thấy thị trường đang bước vào một chu kỳ suy giảm khác biệt so với những lần điều chỉnh trước.
Theo các chuyên gia được Business Insider dẫn lời, đây có thể không còn là một đợt suy giảm mang tính chu kỳ. Kim cương nhân tạo đang góp phần định hình lại cấu trúc thị trường, hành vi tiêu dùng và nhận thức về giá trị của kim cương.
Giá kim cương đầu tư giảm 68% từ đỉnh
Những biến động trên thị trường đã phản ánh rõ vào giá kim cương. Diamond Standard Index, chỉ số theo dõi giá các viên kim cương đạt tiêu chuẩn đầu tư, đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi được xây dựng trong mùa xuân năm nay. So với đỉnh được thiết lập vào năm 2011, chỉ số này đã mất khoảng 68% giá trị.
Trong khi đó, mức độ phổ biến của kim cương nhân tạo tiếp tục gia tăng. Theo dữ liệu của De Beers, nhu cầu trang sức kim cương tự nhiên trên toàn cầu đi ngang trong năm 2025. Dù chấm dứt chuỗi ba năm suy giảm liên tiếp, kết quả này vẫn cho thấy thị trường chưa hình thành động lực phục hồi rõ ràng.
Ở chiều ngược lại, số lượng kim cương nuôi cấy có kích thước từ 1,05 đến 1,09 carat được bán ra trong năm 2025 tăng 3% so với năm trước, theo Tenoris, doanh nghiệp chuyên phân tích dữ liệu kim cương và trang sức.
Ông Dan Mano, Tổng giám đốc công ty phân tích kim cương Rapaport, cho rằng khả năng chống chịu của thị trường đang có sự khác biệt đáng kể giữa từng phân khúc. Trong đó, kim cương tự nhiên kích thước lớn đang ghi nhận kết quả khả quan hơn do ít chịu áp lực cạnh tranh trực tiếp từ sản phẩm nhân tạo.
Dữ liệu của Tenoris cho thấy kim cương tự nhiên có trọng lượng từ 2,5 đến 2,74 carat là nhóm tăng trưởng nhanh nhất trong năm 2025, với doanh số tăng 19%. Thông thường, những viên kim cương từ 2 carat trở lên được xếp vào nhóm kích thước lớn. Ngược lại, doanh số của phần lớn kim cương có trọng lượng từ 1,99 carat trở xuống đều suy giảm.
“Thị trường kim cương ngày càng phân hóa thành hai cực. Bức tranh chung vẫn còn nhiều thách thức và kết quả khác biệt đáng kể tùy từng nhóm sản phẩm”, ông Mano nhận định.
Thị trường kim cương tự nhiên bị phân hóa
Ông Edahn Golan, chuyên gia phân tích kim cương đồng thời là đối tác điều hành tại Tenoris, cũng cho rằng thị trường kim cương tự nhiên đang bị chia tách. Một bên là những viên kim cương lớn, hiếm hoặc có đặc điểm khác biệt, vẫn có thể được bán với mức giá cao. Bên còn lại là phần lớn kim cương phổ thông, đang phải cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm nuôi cấy có ngoại hình tương đương nhưng giá thành thấp hơn nhiều.
Bên cạnh kim cương kích thước lớn, một số loại kim cương nhỏ, màu sắc không đạt tiêu chuẩn truyền thống cũng bất ngờ ghi nhận nhu cầu tăng cao. Đáng chú ý là kim cương nâu, dòng sản phẩm thường được tiếp thị như những viên đá không hoàn hảo nhưng có màu sắc và cá tính riêng. Theo dữ liệu của Tenoris, số lượng kim cương nâu khoảng 0,5 carat được bán ra trong tháng 5 tăng xấp xỉ 200% so với cùng kỳ.
Thay vì sử dụng tên gọi “kim cương nâu”, các doanh nghiệp trang sức thường đặt những tên thương mại như kim cương “champagne”, “cognac” hoặc “chocolate” để tăng sức hấp dẫn với người tiêu dùng.
Một phân khúc khác duy trì được đà tăng là kim cương có hình dáng kéo dài, chẳng hạn kiểu oval hoặc marquise. Ông Paul Zimnisky, chuyên gia phân tích thị trường kim cương, ước tính giá các viên kim cương thuộc nhóm hình dáng này đã tăng khoảng 25% trong vài năm gần đây.
“Đây thường là những viên kim cương được bán với giá vượt xa 10.000 USD. Thị trường rõ ràng đang trải qua một quá trình phục hồi theo hình chữ K”, ông Zimnisky nhận định.
Trong mô hình này, nhóm sản phẩm cao cấp, hiếm và khác biệt tiếp tục tăng giá, trong khi phần lớn kim cương phổ thông vẫn chịu áp lực giảm giá và suy yếu về nhu cầu.
Kim cương nhân tạo chiếm lĩnh thị trường nhẫn cưới
Tác động lớn nhất của kim cương nuôi cấy đến từ việc loại sản phẩm này đã chiếm lĩnh một trong những phân khúc quan trọng nhất của ngành: người tiêu dùng trung lưu mua nhẫn đính hôn và nhẫn cưới. Kim cương nhân tạo đang ở giai đoạn phổ biến nhất đối với các cặp đôi mới cưới. Ngoài lợi thế về chi phí, nhiều người tiêu dùng còn lựa chọn sản phẩm này do cho rằng quy trình sản xuất ít gây tranh cãi hơn về môi trường và đạo đức khai thác.
Theo khảo sát của nền tảng lập kế hoạch đám cưới The Knot, kim cương nuôi cấy chiếm 61% tổng số giao dịch mua nhẫn đính hôn trong năm 2025. Tỷ lệ này tăng 239% so với năm 2020. Cũng trong cuộc khảo sát, 85% người tham gia cho biết tình hình kinh tế đã ảnh hưởng đến các quyết định liên quan đến kế hoạch tổ chức đám cưới.
Theo ông Golan, đây là phân khúc mà ngành kim cương tự nhiên chịu tổn thương lớn nhất. Người mua nhẫn cưới thường có ngân sách giới hạn nhưng vẫn muốn sở hữu viên đá có kích thước lớn và hình thức bắt mắt. Kim cương nuôi cấy đáp ứng đồng thời cả hai yêu cầu này.
Điều đó cũng lý giải vì sao kim cương tự nhiên kích thước lớn vẫn chống chịu tốt hơn. Nhóm khách hàng có khả năng chi trả cho những viên đá này ít nhạy cảm hơn với giá và vẫn sẵn sàng bỏ tiền cho tính quý hiếm, nguồn gốc tự nhiên hoặc giá trị sưu tầm.
Nhu cầu chịu sức ép từ Trung Quốc và tỷ lệ kết hôn giảm
Cơn sốt kim cương nhân tạo diễn ra trong bối cảnh ngành kim cương tự nhiên đồng thời phải đối mặt với nhiều yếu tố bất lợi khác. Tại Trung Quốc, một trong những thị trường tiêu thụ kim cương lớn nhất thế giới, quy mô thị trường hàng xa xỉ cá nhân được Bain & Company ước tính giảm tới 5% trong năm 2025. Tỷ lệ kết hôn tại nhiều quốc gia cũng đang đi xuống, trực tiếp thu hẹp nhu cầu đối với nhẫn đính hôn và trang sức cưới.
Tại Mỹ, các cặp vợ chồng chỉ còn chiếm khoảng 47% tổng số hộ gia đình trong năm 2025, giảm mạnh so với mức 66% cách đây nửa thế kỷ, theo dữ liệu điều tra dân số. Bên cạnh việc cạnh tranh về giá, kim cương nuôi cấy còn tác động đến cách người tiêu dùng nhìn nhận giá trị của kim cương nói chung.
Theo ông Zimnisky, sự xuất hiện rộng rãi của những viên kim cương lớn với mức giá thấp đã phần nào làm suy giảm nhận thức về độ quý hiếm và giá trị của loại đá này.
“Ngành công nghiệp đang chịu sức ép từ mọi phía”, ông nhận xét.
Hiện một số chuyên gia vẫn cho rằng kim cương tự nhiên có cơ hội phục hồi, dù thời điểm chưa rõ ràng. Ông Zimnisky nhận định kim cương nuôi cấy đang trở nên quá phổ biến. Khi những viên đá lớn, có độ tinh khiết cao xuất hiện ngày càng nhiều, người tiêu dùng có xu hướng mặc định rằng chúng là sản phẩm nhân tạo. Theo ông, điều này có thể khiến một bộ phận khách hàng quay lại tìm kiếm kim cương tự nhiên nhằm thể hiện sự khác biệt, tính quý hiếm và giá trị nguyên bản.
“Người tiêu dùng đang bắt đầu muốn sở hữu sản phẩm thực sự tự nhiên trở lại”, ông nói.
Tuy nhiên, những chuyên gia khác thận trọng hơn về khả năng và thời điểm phục hồi. Ông Joshua Freedman, chuyên gia phân tích cấp cao tại Rapaport, cho rằng diễn biến của thị trường kim cương tự nhiên cho đến nay mang nhiều đặc điểm của một thay đổi mang tính dài hạn.
“Người trong ngành đang dần đi đến kết luận rằng đây không chỉ là một đợt suy giảm theo chu kỳ. Ngành kim cương đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng có tính nền tảng hơn”, ông Freedman nhận định.
Trong bối cảnh đó, tương lai của kim cương tự nhiên có thể không nằm ở việc cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm nuôi cấy trên thị trường đại chúng. Thay vào đó, khả năng duy trì giá trị sẽ ngày càng phụ thuộc vào kích thước, độ hiếm, hình dáng, nguồn gốc và câu chuyện riêng của từng viên đá. Thị trường kim cương vì thế có thể không biến mất, nhưng đang được tái định hình thành một sân chơi hẹp hơn, phân hóa hơn và tập trung nhiều hơn vào nhóm khách hàng cao cấp.
