Các doanh nghiệp ngành Xăng Dầu tại Việt Nam đang từng bước thay đổi mình một cách toàn diện, từ chiến lược hoạt động, cách thức quản trị doanh nghiệp, và cơ cấu vốn mới.
Giá dầu thay đổi liên tục và kết quả kinh doanh ngược chiều
Chỉ mới qua 05 tháng đầu năm 2026, giá dầu thô thế giới liên tục vượt mốc 100 USD rồi lại sụt giảm mạnh ngay khi áp lực địa chính trị hạ nhiệt. Sự trồi sụt bất thường này khiến các doanh nghiệp hạ nguồn (như các thương nhân phân phối, tổng đại lý) rất dễ rơi vào bẫy “đu đỉnh” hàng tồn kho – nhập hàng giá cao nhưng phải bán ra giá thấp khi thị trường quay đầu, dẫn đến rủi ro thua lỗ cực lớn, đặt các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu vào một bài toán quản trị dòng tiền và rủi ro hàng tồn kho vô cùng khốc liệt.
PVOIL là một ví dụ điển hình khi doanh nghiệp này ghi nhận lợi nhuận đạt gần 600 tỷ đồng trong quý I/2026 khi giá dầu thế giới tăng mạnh, nhưng con số này đã bị kéo lùi về mốc hơn 196 tỷ ở thời điểm cuối tháng 4 khi giá dầu thế giới biến động ngược chiều.
Bên cạnh đó, những doanh nghiệp lớn như Petrolimex đang phải dồn toàn lực cho chuyển đổi xanh với việc phủ sóng xăng sinh học E10, trong khi các tổ hợp sản xuất như Lọc hóa dầu Việt Nam – BSR phải thận trọng căn chỉnh biên lợi nhuận lọc dầu đang bị thu hẹp. Áp lực ép các doanh nghiệp phân phối phải thay đổi tư duy: không thể tiếp tục kinh doanh theo kiểu ăn chênh lệch, mà phải tối ưu hóa chuỗi cung ứng và tạo giá trị thực sự cho cộng đồng.
Chiến lược “Xăng dầu +” và lộ trình làm mới mình của doanh nghiệp
Ông Văn Tấn Phụng – Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Đồng Nai và đồng thời là Chủ tịch HĐQT CTCP Thương mại Dầu khí Đồng Nai (Dopetrad) chia sẻ: “Phải thừa nhận rằng đây là giai đoạn cực kỳ thách thức đối với toàn ngành và Dopetrad nói riêng. Chúng tôi đang chịu một áp lực kép đè nặng với việc phải bảo đảm cùng lúc hiệu quả kinh doanh và nguồn cung ra thị trường”.
Khi chiết khấu thương mại chạm đáy, các doanh nghiệp phân phối xăng dầu thường gặp phải tâm lý co cụm hoặc chủ động cắt giảm sản lượng để tránh bị lỗ. Tuy nhiên, người đứng đầu Dopetrad lại chọn một lối đi bản lĩnh và trách nhiệm hơn.
“Về mảng bán lẻ xăng dầu của Dopetrad dù thị trường có biến động ra sao, dù phải bán hàng không có chiết khấu, Dopetrad vẫn sẵn sàng thu hẹp biên lợi nhuận ngắn hạn để đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường. Điều quan trọng nhất đối với doanh nghiệp không phải là chạy theo những biến động ngắn hạn mà là xây dựng được nền tảng vận hành đủ vững để duy trì tăng trưởng dài hạn”, ông Phụng nói.
Để không rơi vào thế bị động trước những cú sốc lặp lại của thị trường năng lượng truyền thống, Dopetrad đã vạch sẵn một chiến lược phát triển dài hạn. Với doanh thu năm 2025 đạt 1.627 tỷ đồng, cùng kế hoạch tăng trưởng doanh thu đạt mốc 2.245 tỷ đồng trong năm 2026, Công ty tập trung tối ưu các lợi thế hiện đang sở hữu như hệ thống cửa hàng xăng dầu bán lẻ còn nhiều tiềm năng khai thác. Trực tiếp chia sẻ về tầm nhìn này, ông Văn Tấn Phụng tiết lộ ba mũi nhọn cốt lõi trong chiến lược của Công ty hiện nay:
“Trước hết, Dopetrad đang nhanh chóng thực hiện kế hoạch đa dạng hóa nguồn thu để tạo ra chiếc “lưới đỡ” tài chính trong những giai đoạn thị trường xăng dầu khắc nghiệt nhất với mô hình Chuyển đổi xanh và đa tiện ích. Điển hình là cái bắt tay chiến lược với V-Green (đơn vị phát triển trạm sạc chuyên dụng cho các sản phẩm xe điện VinFast) để tích hợp các trạm sạc xe điện ngay tại hệ thống cây xăng hiện có.
Thông qua chiến lược này, Dopetrad hướng tới mục tiêu trở thành điểm cung cấp năng lượng toàn diện cho người dân và doanh nghiệp, bao gồm cả nhiên liệu truyền thống và năng lượng xanh. Song song đó, doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu phát triển các dịch vụ tiện ích gia tăng tại hệ thống cửa hàng nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Bên cạnh mảng năng lượng xanh, mũi nhọn thứ hai được doanh nghiệp tập trung hướng đến là tối ưu hóa tài sản đang sở hữu. Bằng việc tận dụng lợi thế sở hữu quỹ đất và vị trí đắc địa để đầu tư xây dựng hệ thống kho bãi chuẩn công nghiệp cho các đơn vị thứ ba thuê lại, Dopetrad kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn doanh thu thụ động, ổn định dài hạn và không phụ thuộc vào riêng mảng kinh doanh xăng dầu.
Kho kết hợp trạm sạc của Dopetrad
Cuối cùng, mũi nhọn mang tính then chốt nhất chính là việc hướng tới chuẩn mực quản trị hiện đại. Để hoạt động kinh doanh có thể phát triển mạnh mẽ hơn, Dopetrad đang từng bước chuẩn hóa hệ thống quản trị doanh nghiệp theo các thông lệ hiện đại, nhằm nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý vận hành và tối ưu hoá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc tiếp cận thị trường vốn trong tương lai không chỉ nhằm mục tiêu huy động nguồn lực tài chính mà còn là động lực để nâng cao chất lượng quản trị, gia tăng năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.”
Ở cấp độ vĩ mô, thị trường tài chính Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ với việc hàng loạt ngân hàng đẩy nhanh việc đưa các tiêu chuẩn Basel III, các chuẩn mực kế toán tiến gần hơn tới IFRS với thông tư 99/2025/TT-BTC, 2 trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại Đà Nẵng và TP. HCM bắt đầu được xây dựng, và gần đây nhất là việc FTSE chính thức phân loại Việt Nam từ thị trường cận biên (frontier market) sang thị trường mới nổi (emerging market).
Trong thời gian tiếp theo, MSCI có thể sẽ đưa thị trường vốn Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng, đồng thời Việt Nam cũng có cơ hội đón nhận những đợt vốn ngoại đầu tiên chảy vào Việt Nam theo cơ sở phân loại mới của FTSE Có thể nói, việc nâng hạng thị trường là một “bài kiểm tra năng lực” toàn diện. Chỉ khi xây dựng được một nền tảng nội lực vững chắc và tư duy hội nhập sâu rộng, các doanh nghiệp Việt mới có thể biến những “cú hích” lịch sử này thành đòn bẩy thực sự, qua đó khẳng định vị thế của mình trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Các doanh nghiệp ngành Xăng Dầu tại Việt Nam đang từng bước thay đổi mình một cách toàn diện, từ chiến lược hoạt động, cách thức quản trị doanh nghiệp, và cơ cấu vốn mới. Đây là hướng đi tất yếu để ngành xăng dầu Việt Nam không chỉ trụ vững trước những biến động địa chính trị hiện nay mà còn đặt nền móng cho chiến lược phát triển năng lượng bền vững của đất nước trong tương lai.
