Làn sóng bán giải chấp xuất hiện trong bối cảnh dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán tiếp tục lập đỉnh mới.
Loạt lãnh đạo doanh nghiệp bị giải chấp cổ phiếu
Áp lực bán giải chấp đang dần xuất hiện tại nhiều doanh nghiệp niêm yết khi thị trường chứng khoán liên tục dò đáy. Hàng loạt lãnh đạo và người liên quan đã bị các công ty chứng khoán bán giải chấp cổ phiếu khi giá lao dốc.
Mới nhất, Chứng khoán FPT (FPTS) thông báo đã bán giải chấp thành công 128.400 cổ phiếu TCM của ông Nguyễn Văn Nghĩa – Thành viên HĐQT CTCP Dệt may – Đầu tư – Thương mại Thành Công trong phiên 24/7. Theo giá đóng cửa cùng ngày, lượng cổ phiếu này có giá trị khoảng 2,2 tỷ đồng. Việc tài khoản bị bán giải chấp diễn ra khi cổ phiếu TCM rơi xuống vùng 17.300 đồng/cổ phiếu, mức thấp nhất kể từ tháng 11/2020.
Không chỉ TCM, làn sóng bán giải chấp cũng lan sang nhóm bất động sản.
Tại CTCP Phát triển Nhà Bà Rịa – Vũng Tàu (Hodeco, HDC) , bà Nguyễn Tú Quỳnh – con dâu Chủ tịch HĐQT Đoàn Hữu Thuận vừa bị công ty chứng khoán bán giải chấp 515.900 cổ phiếu trong ba phiên từ 21-23/7. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của bà giảm từ 1,11% xuống còn 0,89% vốn điều lệ.
Trong khi đó, cổ phiếu HDC kết phiên 24/7 ở mức 11.700 đồng/cổ phiếu, thấp nhất kể từ đầu năm 2021 và đã mất khoảng 63% giá trị so với vùng đỉnh thiết lập vào tháng 10 năm ngoái.
Diễn biến tương tự cũng xảy ra tại DIC Group (HoSE: DIG) khi giá cổ phiếu liên tục lao dốc về 10.300 đồng/cp, bốc hơi gần 60% so với đỉnh gần nhất xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2/2023.
Đà giảm sâu đã kéo theo áp lực giải chấp đối với gia đình Chủ tịch HĐQT Nguyễn Hùng Cường. Theo công bố, chỉ trong ba phiên từ 21-23/7, Chủ tịch Nguyễn Hùng Cường bị các công ty chứng khoán bán giải chấp hơn 11 triệu cổ phiếu, qua đó giảm tỷ lệ sở hữu từ 5,09% xuống còn 3,69% vốn điều lệ và không còn là cổ đông lớn.
Không dừng lại ở đó, bà Lê Thị Hà Thành – mẹ ông Cường cũng bị bán giải chấp hơn 2 triệu cổ phiếu, trong khi bà Nguyễn Thị Thanh Huyền – Phó Chủ tịch HĐQT DIC Group, em gái ông Cường bị bán giải chấp hơn một triệu cổ phiếu. Chỉ trong ít ngày, tổng lượng cổ phiếu DIG bị bán giải chấp của gia đình Chủ tịch đã lên tới hơn 14,3 triệu đơn vị.
Áp lực giải chấp vẫn còn
Làn sóng bán giải chấp xuất hiện trong bối cảnh dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán tiếp tục lập đỉnh mới. Ước tính đến cuối quý II/2026, tổng dư nợ cho vay (bao gồm margin và ứng trước tiền bán) đạt khoảng 445.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30.000 tỷ đồng so với cuối quý trước và là mức cao nhất từ trước đến nay.
Tuy nhiên, ông Bùi Văn Huy – Tổng Giám đốc FIDT cho rằng áp lực giải chấp trên diện rộng vẫn chưa xuất hiện khi thị trường chưa chứng kiến những phiên bán tháo quyết liệt với hàng loạt cổ phiếu giảm sàn cùng lúc.
Vị chuyên gia cho rằng nhịp điều chỉnh vừa qua chủ yếu phản ánh hoạt động cắt lỗ của các tổ chức đầu tư. Khi những giả định trước đó về mặt bằng lãi suất, dòng tiền hay khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế không còn diễn biến như kỳ vọng, các tổ chức buộc phải hạ tỷ trọng danh mục và chấp nhận bán ra.
Trong khi đó, giai đoạn nhà đầu tư cá nhân buộc phải buông bỏ vị thế do không còn khả năng duy trì chi phí vốn và sử dụng đòn bẩy vẫn chưa diễn ra đầy đủ. Theo ông Huy, chỉ khi tâm lý bi quan lan rộng, áp lực giải chấp gia tăng và lực bán bằng mọi giá từ nhóm nhà đầu tư cá nhân xuất hiện rõ nét hơn thì khả năng thị trường hình thành vùng đáy mới sẽ cao hơn.
Vì vậy, việc dư nợ margin vẫn neo ở mức kỷ lục đồng nghĩa rủi ro chưa hoàn toàn được loại bỏ. Dù chưa chắc tạo ra một cú sốc ngay lập tức, nhưng nếu thị trường tiếp tục suy yếu hoặc mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn kỳ vọng, áp lực lên giá cổ phiếu vẫn sẽ còn hiện hữu.
