Người dân tập trung cầu nguyện cho cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei trong ngày thứ hai của lễ tang tại Đại thánh đường Mosalla ở thủ đô Tehran ngày 5-7-2026 – Ảnh: AFP
Nhiều tháng sau khi Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào đầu cuộc xung đột ở Trung Đông ngày 28-2-2026, Iran mới tổ chức quốc tang kéo dài một tuần cho ông.
Linh cữu ông Ali Khamenei được quàn tại đại thánh đường ở Tehran hôm 3-7 – nơi các giáo sĩ, quan chức Iran, đoàn quốc tế đến viếng, trước khi mở cửa cho công chúng. Dự kiến linh cữu ông Khamenei sau đó được đưa tới thành phố Qom, Najaf và Karbala – những trung tâm Hồi giáo dòng Shiite lớn ở Iran và Iraq – trước khi được an táng tại thành phố Mashhad vào ngày 9-7.
Phép thử
Tại Trung Đông, lễ tang của các nhà lãnh đạo chính trị thường thu hút đông đảo người dân và được tổ chức với quy mô lớn, mang đậm tính nghi lễ và tinh thần yêu nước.
Theo Hãng tin AFP, giới quan sát bên ngoài Iran đang xem lễ tang của ông Khamenei là phép thử đối với mức độ ủng hộ dành cho chính quyền Iran, sau làn sóng biểu tình quy mô lớn hồi tháng 1.
“Những cảm xúc, nước mắt và sự hiện diện đầy xúc động của người dân tại nhiều nơi hôm nay là minh chứng rõ ràng nhất cho vị trí của ông Khamenei trong lòng nhân dân Iran cũng như những người yêu chuộng tự do trên thế giới” – Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu ngày 4-7, đồng thời cáo buộc Israel là “nhân tố gây bất ổn” tại Trung Đông.
“Người Hồi giáo đã cho thấy họ sẽ không khuất phục trước sự áp bức và bắt nạt” – ông nhấn mạnh.
Lãnh đạo Iran từ năm 1989, từ lâu ông Khamenei đã theo đuổi chính sách đối đầu với phương Tây. Trong nhiều năm Tehran cũng hỗ trợ các nhóm vũ trang chống Mỹ và chống Israel trong khu vực, trong đó có phong trào Hồi giáo Hamas và nhóm vũ trang Hezbollah.
Theo Hãng tin AFP, hàng loạt người dân Iran trung thành với nền Cộng hòa Hồi giáo Iran đã tập trung tại thủ đô Tehran vào ngày 4-7 để dự lễ tang kéo dài nhiều ngày của ông Khamenei.
Khoác trên mình trang phục màu đen và vẫy những lá cờ đỏ như máu – biểu tượng của lời kêu gọi báo thù và đòi lại công lý trong Hồi giáo dòng Shiite, những người đưa tang đổ về khu phức hợp tôn giáo Grand Mosalla (đại thánh đường Mosalla) ở thủ đô Tehran, nơi linh cữu của ông Khamenei được quàn để công chúng đến viếng.
Được phun sương để giải nhiệt trong điều kiện nhiệt độ tại Tehran có thể lên tới 40 độ C trong vài ngày tới, hàng ngàn người, gồm cả đàn ông và phụ nữ – được bố trí tách biệt nghiêm ngặt theo giới – đã lấp kín khu phức hợp rộng lớn này.
Họ đấm vào ngực như một cách bày tỏ niềm tiếc thương, dưới bức chân dung khổng lồ của cố lãnh tụ. Những tiếng hô “đả đảo nước Mỹ” và “báo thù, báo thù” vang vọng khắp khu vực diễn ra tang lễ.
“Lãnh tụ là người cha của tất cả chúng tôi. Sự ra đi của ông khiến tất cả chúng tôi đều trở thành những đứa con mồ côi. Ông thực sự là một con người độc nhất vô nhị, không ai sánh bằng” – giáo sĩ Mohammad Mirsalehi, 38 tuổi, chia sẻ.
Hamidreza Shabani, sinh viên 18 tuổi, nói thêm: “Chúng ta phải đứng lên và nếu Thượng đế cho phép, chúng ta sẽ báo thù cho lãnh tụ”.
Giới chức Iran tin rằng các nghi lễ sẽ thu hút hơn 10 triệu người chỉ riêng tại thủ đô Tehran.
Linh cữu ông Ali Khamenei và các thành viên trong gia đình được quàn tại Đại thánh đường Mosalla khi lễ tang bắt đầu ở thủ đô Tehran ngày 4-7-2026.
Thông điệp thách thức
Việc an táng tại quê nhà ông Ali Khamenei dự kiến diễn ra hồi tháng 3, nhưng bị hoãn do chiến tranh. Luật Hồi giáo quy định người chết phải được an táng càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vòng 24 giờ sau khi qua đời, nhưng có thể có ngoại lệ, ví dụ trong thời chiến.
“Chúng tôi đến đây vì đã hứa với lãnh tụ tối cao rằng chúng tôi sẽ ở bên ông đến giây phút cuối cùng. Tất cả những người có mặt ở đây đều đến vì ông. Trong suốt thời gian qua, chúng tôi luôn hô vang rằng sẵn sàng hy sinh tính mạng vì lãnh tụ, nhưng chính ông mới là người hy sinh bản thân vì chúng tôi” – Reza, giáo sư đại học 37 tuổi, chia sẻ.
Bất chấp cuộc chiến tốn kém với hai trong số những lực lượng quân sự hùng mạnh nhất thế giới (Mỹ và Israel) cùng các khó khăn kinh tế trong nước, Iran vẫn chi mạnh tay để tiễn đưa ông Khamenei, diễn ra trùng với dịp kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ.
Giới chức Iran cho biết họ đã triển khai một trong những nỗ lực hậu cần lớn nhất trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran, huy động các nhân viên chính phủ, trường đại học, công đoàn, lực lượng cứu hỏa, binh sĩ, nhân viên cứu trợ và các nhóm tang lễ tôn giáo để tổ chức lễ tang cũng như điều phối hàng triệu “người hành hương” dự kiến sẽ đến các thành phố và thánh địa ở Iran và Iraq để tiễn biệt ông Khamenei.
Phía Iraq – quốc gia có nhiều người dân theo Hồi giáo dòng Shiite – cũng cho biết hàng triệu người dự kiến sẽ đến viếng.
Người dân Iran tập trung tại Đại thánh đường Mosalla để tiễn biệt ông Ali Khamenei ở thủ đô Tehran ngày 4-7-2026 – Ảnh: AFP
Trong những ngày qua, truyền thông Iran gần như dành trọn sự chú ý cho thời khắc này. Những bài hát ca ngợi và phim tài liệu về cuộc đời ông Khamenei đã lấn át cả các bản tin về đàm phán với Mỹ.
Theo Đài CNN, quy mô tang lễ được thiết kế nhằm gửi đi thông điệp tới thế giới và các đối thủ của Iran rằng: Chế độ này không chỉ sống sót sau cuộc chiến mang tính sống còn, mà còn quyết tâm khắc ghi hình ảnh lãnh tụ đã ngã xuống như biểu tượng cho sự kiên cường của mình.
“Iran gửi thông điệp thách thức tới ông Trump bằng lễ tang quy mô lớn cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei” – CNN bình luận.
Lễ tang cũng là màn thể hiện sự đoàn kết trong nước và cơn giận dữ của Iran, với những lời kêu gọi báo thù vang lên từ đám đông.
Hôm 2-7, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf kêu gọi “toàn thể người dân Iran hãy viết nên một trang sử vẻ vang trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran bằng sự hiện diện của mình”.
“Lời kêu gọi báo thù của dân tộc phải vang vọng đến tai cả thế giới”, ông nhấn mạnh.
