Xe bán tải có được chuyển từ xe tải sang xe con?

Tranh luận về việc xe bán tải bị xếp vào nhóm xe tải và có thể bị hạn chế lưu thông trong nội đô Hà Nội đang thu hút sự quan tâm lớn. Trao đổi với VietNamNet, ông Nguyễn Tô An – Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam đã làm rõ các tiêu chí kỹ thuật để phân loại xe bán tải, cũng như những quy định liên quan mà người dân cần hiểu đúng.

– Xin ông cho biết việc phân loại xe bán tải là ô tô con pickup hay ô tô tải pickup hiện nay chủ yếu dựa vào yếu tố nào: kết cấu xe, tải trọng hay mục đích sử dụng?

Việc phân loại giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup hiện nay không dựa vào một tiêu chí duy nhất mà căn cứ tổng hợp nhiều yếu tố kỹ thuật. Cụ thể gồm: kết cấu xe, tỷ lệ giữa khối lượng hàng hóa cho phép chở so với khối lượng người được phép chở, cũng như diện tích hữu ích của thùng hàng.

Trong đó, với ô tô tải pickup, diện tích sàn thùng hàng phải từ 1m² trở lên, được tính bằng chiều dài hữu ích nhân với chiều rộng hữu ích của khoang chở hàng theo tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Một tiêu chí quan trọng khác là tỷ lệ giữa khối lượng hàng hóa cho phép chở và khối lượng người trên xe. Khối lượng mỗi người được quy ước là 65kg, nhân với tổng số người được phép chở, bao gồm cả lái xe.

Các tiêu chí này không phải là quy định mới mà đã được xây dựng từ năm 2003 trong hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về phân loại ô tô theo mục đích sử dụng và được cập nhật nhiều lần sau đó. Hiện nay, Thông tư 53/2024 là căn cứ pháp lý để thực hiện.

– Nhiều người thắc mắc vì sao cùng là xe bán tải nhưng có xe được đăng kiểm là xe con, có xe lại là xe tải. Người dân có thể nhận biết điều này như thế nào?

Trước hết cần nói rõ, trong các văn bản quy phạm pháp luật và các giấy chứng nhận do cơ quan đăng kiểm cấp không có khái niệm “xe bán tải”.

Khi cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, cơ quan đăng kiểm sẽ ghi rõ loại phương tiện là ô tô tải pickup hoặc ô tô con pickup.

Điểm khác biệt rõ nhất giữa hai loại này là chế độ quản lý. Ví dụ, ô tô tải pickup có niên hạn sử dụng giống các xe tải khác, tối đa 25 năm kể từ năm sản xuất. Trong khi đó, ô tô con pickup không áp dụng quy định về niên hạn.

Vì vậy, khi mua xe, người dân chỉ cần kiểm tra loại phương tiện ghi trong giấy chứng nhận xuất xưởng, giấy chứng nhận nhập khẩu hoặc giấy chứng nhận kiểm định để biết xe thuộc nhóm chở người hay chở hàng.

Không được chuyển đổi xe tải pickup sang xe con pickup

– Với những xe đã đăng ký là ô tô tải pickup trước đây, người dân có thể chuyển đổi sang ô tô con pickup hay không?

Theo quy định hiện hành, ô tô con pickup thuộc nhóm xe chở người, còn ô tô tải pickup thuộc nhóm xe chở hàng. Do đó, việc chuyển đổi từ ô tô tải pickup sang ô tô con pickup là không được phép.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã quy định rõ đây là hành vi bị nghiêm cấm, cụ thể là cấm cải tạo xe ô tô loại khác thành xe ô tô chở người, trừ trường hợp phục vụ mục đích quốc phòng hoặc an ninh.

Vì vậy, các phương tiện đã được phân loại ngay từ đầu sẽ phải giữ nguyên loại hình trong suốt quá trình sử dụng.

– Quan điểm của Cục Đăng kiểm như thế nào nếu hãng xe điều chỉnh tải trọng xuống dưới 950kg để tránh các hạn chế đối với xe tải?

Thực tế, trong quy định phân loại giữa ô tô con pickup và ô tô tải pickup không có tiêu chí nào liên quan đến ngưỡng tải trọng 950kg như nhiều người đang hiểu.

Việc phân loại vẫn dựa trên các yếu tố kỹ thuật như kết cấu xe, diện tích thùng hàng và tỷ lệ khối lượng hàng hóa so với khối lượng người chở.

Để một mẫu xe được đưa ra thị trường, nhà sản xuất hoặc doanh nghiệp nhập khẩu phải trải qua quá trình thử nghiệm, đánh giá và chứng nhận chất lượng rất chặt chẽ. Vì vậy, không thể chỉ điều chỉnh thông số trên giấy tờ mà không thay đổi kết cấu thực tế của xe.

Bên cạnh đó, hai loại xe này còn chịu các chính sách quản lý khác nhau, đặc biệt là về thuế. Thuế suất đối với ô tô con pickup cao hơn so với ô tô tải pickup, nên việc phân loại ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán và chi phí lăn bánh.

Ngoài yếu tố kỹ thuật, các quy định về niên hạn sử dụng, chính sách thuế và quy định lưu thông cũng tác động lớn đến quyết định của người mua xe.

Xin cảm ơn ông!

Quy định hạn chế xe tải tại vào nội đô Hà Nội đang gây tranh cãi khi phần lớn xe bán tải (dù phục vụ nhu cầu cá nhân) lại bị xếp vào nhóm xe tải theo đăng kiểm, đồng nghĩa có thể bị cấm lưu thông trong giờ cao điểm.

Tài xế ô tô bán tải biển xanh chở người ngồi trên thùng xe để giữ bàn, ghế khi lưu thông qua trung tâm TP Huế, bị CSGT xử phạt 15 triệu đồng và trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Giá xăng dầu biến động khiến xu hướng “gác xe riêng, ưu tiên phương tiện công cộng” như metro, xe buýt ngày càng rõ nét tại TPHCM.