{
    "id": 77773,
    "date": "2026-05-06T09:08:31",
    "date_gmt": "2026-05-06T02:08:31",
    "guid": {
        "rendered": "https:\/\/hbbgroup.net\/ven-man-bi-mat-ve-bai-thu-vu-khi-toi-mat-tren-dao-vorozhdeniya\/"
    },
    "modified": "2026-05-06T09:29:07",
    "modified_gmt": "2026-05-06T02:29:07",
    "slug": "ven-man-bi-mat-ve-bai-thu-vu-khi-toi-mat-tren-dao-vorozhdeniya",
    "status": "publish",
    "type": "post",
    "link": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/ven-man-bi-mat-ve-bai-thu-vu-khi-toi-mat-tren-dao-vorozhdeniya\/",
    "title": {
        "rendered": "V\u00e9n m\u00e0n b\u00ed m\u1eadt v\u1ec1 b\u00e3i th\u1eed v\u0169 kh\u00ed t\u1ed1i m\u1eadt tr\u00ean \u0111\u1ea3o Vorozhdeniya"
    },
    "content": {
        "rendered": "<div id=\"maincontent\" style=\"text-align: center;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/static-images.vnncdn.net\/vps_images_publish\/000001\/000003\/2026\/5\/5\/dao-aral-us-2445.jpg?width=0&amp;s=TdxRp7Qv_48Eco0AiveLVA\" \/>Th\u1ecb tr\u1ea5n Aralsk-7 tr\u00ean \u0111\u1ea3o Vozrozhdeniya. \u1ea2nh v\u1ec7 tinh c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">L\u00e0 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a kho\u1ea3ng 1.500 ng\u01b0\u1eddi, th\u1ecb tr\u1ea5n Kantubek, ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n b\u00e9 nh\u1ecf n\u1eb1m d\u1ecdc bi\u00ean gi\u1edbi Uzbekistan &#8211; Kazakhstan xa x\u00f4i, c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc ri\u00eang, m\u1ed9t v\u00e0i c\u1eeda h\u00e0ng v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 b\u01b0u \u0111i\u1ec7n. Tuy nhi\u00ean, b\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng, th\u1ecb tr\u1ea5n nh\u1ecf c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf nghi\u00ean c\u1ee9u, chu\u1ed3ng nu\u00f4i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, tr\u01b0\u1eddng b\u1eafn, doanh tr\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c b\u00e3i th\u1eed nghi\u1ec7m ngo\u00e0i tr\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Theo trang Popular Mechanics, trong l\u1ecbch s\u1eed, Kantubek c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c l\u00e0 Aralsk-7, n\u01a1i t\u1eebng l\u00e0 tr\u1ecdng t\u00e2m trong m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi v\u0169 kh\u00ed sinh h\u1ecdc c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">M\u1ed9t \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m khi\u1ebfn \u0111\u1ea3o Vozrozhdeniya \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhi\u1ec7m v\u1ee5 nguy hi\u1ec3m l\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed h\u1ebbo l\u00e1nh. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, m\u00e3i \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 19, \u0111\u1ea3o n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n. Khi \u0111\u00f3, \u0111\u1ea3o Vozrozhdeniya ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea3i \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng trong s\u1ed1 nhi\u1ec1u d\u1ea3i \u0111\u1ea5t kh\u00e1c \u1edf bi\u1ec3n Aral. D\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 bi\u1ec3n nh\u01b0ng n\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ea5t l\u00e0 h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc l\u1edbn th\u1ee9 4 th\u1ebf gi\u1edbi. Sau n\u00e0y, do c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n th\u1ee7y l\u1ee3i, bi\u1ec3n Aral tr\u1edf th\u00e0nh sa m\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1c v\u00f9ng c\u00e1t \u0111\u1ed9c h\u1ea1i r\u1ed9ng l\u1edbn.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Tuy nhi\u00ean, trong th\u1eddi k\u1ef3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh nh\u1ea5t c\u1ee7a Aralsk-7, bi\u1ec3n Aral v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u1ed9i \u0111\u1ecba r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ec7t l\u1eadp c\u1ee7a \u0111\u1ea3o Vozrozhdeniya \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i s\u1ef1 b\u1ea3o m\u1eadt tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u0169ng nh\u01b0 v\u00f9ng \u0111\u1ec7m \u0111\u1ecba l\u00fd kh\u1ecfi c\u00e1c trung t\u00e2m d\u00e2n c\u01b0, v\u1ed1n r\u1ea5t quan tr\u1ecdng n\u1ebfu th\u1ea3m h\u1ecda x\u1ea3y ra.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/static-images.vnncdn.net\/vps_images_publish\/000001\/000003\/2026\/5\/5\/canh-bao-nguy-hiem-advantour-2446.jpg?width=0&amp;s=-LcMpoYQPfD0EvSvpRZvWw\" \/><\/p>\n<figure class=\"image vnn-content-image\" data-vnnembed=\"true\" data-vnnembedtype=\"image\" data-vnnembedid=\"01447B\"><figcaption>C\u1ea3nh b\u00e1o nguy hi\u1ec3m. \u1ea2nh: Advantour<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\">\u0110\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o n\u0103m 1954, c\u01a1 s\u1edf tr\u00ean c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a M\u1ef9 v\u00e0o n\u0103m 1962 do nh\u1eefng b\u1ee9c \u1ea3nh ch\u1ee5p t\u1eeb tr\u00ean kh\u00f4ng c\u1ee7a C\u1ee5c t\u00ecnh b\u00e1o trung \u01b0\u01a1ng M\u1ef9 (CIA). Theo h\u00e3ng tin BBC, h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i chuy\u00ean ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m v\u1ec1 b\u1ec7nh d\u1ecbch h\u1ea1ch, \u0111\u1eadu m\u00f9a, b\u1ec7nh than v\u00e0 c\u00e1c b\u1ec7nh l\u1ea1 h\u01a1n nh\u01b0 th\u01b0\u01a1ng h\u00e0n, s\u1ed1t th\u1ecf (tularemia), b\u1ec7nh brucellosis.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Trong nhi\u1ec1u th\u1eadp ni\u00ean, h\u00e0ng lo\u1ea1t s\u1ef1 vi\u1ec7c ch\u1ebft ch\u00f3c \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra tr\u00ean \u0111\u1ea3o khi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng xung quanh tr\u1edf n\u00ean c\u1ef1c k\u1ef3 \u0111\u1ed9c h\u1ea1i. V\u00ed d\u1ee5, v\u00e0o n\u0103m 1971, m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc tr\u00ean m\u1ed9t t\u00e0u nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111i l\u1ea1c qu\u00e1 g\u1ea7n h\u00f2n \u0111\u1ea3o v\u00e0 m\u1eafc b\u1ec7nh \u0111\u1eadu m\u00f9a, l\u00e0m l\u00e2y lan b\u1ec7nh v\u00e0 khi\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 c\u1ee7a c\u00f4 thi\u1ec7t m\u1ea1ng. 5 sau \u0111\u00f3, hai ng\u01b0 d\u00e2n \u0111\u00e1nh c\u00e1 g\u1ea7n \u0111\u1ea3o c\u0169ng thi\u1ec7t m\u1ea1ng v\u00ec b\u1ec7nh d\u1ecbch h\u1ea1ch v\u00e0 t\u1edbi th\u00e1ng 5\/1998, h\u01a1n 50.000 con linh d\u01b0\u01a1ng saiga \u1edf g\u1ea7n h\u00f2n \u0111\u1ea3o \u0111\u00e3 ch\u1ebft trong v\u00f2ng 1 gi\u1edd.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">T\u1ea1i m\u1ed9t qu\u1ed1c gia r\u1ed9ng l\u1edbn nh\u01b0 Li\u00ean X\u00f4, v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, Aralsk-7 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m v\u0169 kh\u00ed sinh h\u1ecdc duy nh\u1ea5t. H\u00e3ng tin BBC \u01b0\u1edbc t\u00ednh, Li\u00ean X\u00f4 c\u00f3 t\u1edbi 52 c\u01a1 s\u1edf nh\u01b0 v\u1eady v\u00e0 vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd v\u1eadt li\u1ec7u nguy hi\u1ec3m \u0111\u00e3 d\u1eabn t\u1edbi th\u1ea3m h\u1ecda. Th\u00e1ng 4\/1979, t\u1ea1i m\u1ed9t c\u01a1 s\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Khu ph\u1ee9c h\u1ee3p 19 g\u1ea7n th\u00e0nh ph\u1ed1 Sverdlovsk (nay l\u00e0 Ekaterinburg), m\u1ed9t v\u1ee5 r\u00f2 r\u1ec9 b\u1ec7nh than do b\u1ea3o d\u01b0\u1ee1ng b\u1ed9 l\u1ecdc kh\u00f4ng kh\u00ed kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 \u0111\u00e3 gi\u1ebft ch\u1ebft h\u01a1n 100 ng\u01b0\u1eddi trong v\u00f2ng m\u1ed9t tu\u1ea7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">M\u1eb7c d\u00f9 m\u1ea5t g\u1ea7n m\u1ed9t th\u1eadp ni\u00ean nh\u01b0ng Li\u00ean X\u00f4 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 lo\u1ea1i b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh vi khu\u1ea9n than v\u00e0 v\u1eadn chuy\u1ec3n t\u1edbi 200 t\u1ea5n ch\u1ea5t th\u1ea3i vi khu\u1ea9n than \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng m\u1ed9t c\u00e1i h\u1ed1 kh\u1ed5ng l\u1ed3 tr\u00ean \u0111\u1ea3o Vorozhdeniya. V\u00e0i n\u0103m sau, khi Li\u00ean X\u00f4 tan r\u00e3, nh\u1eefng c\u01b0 d\u00e2n c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ecb tr\u1ea5n Kantubek \u0111\u00e3 b\u1ecf l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 ph\u00eda sau.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Sau \u0111\u00f3, v\u00e0o n\u0103m 2001, \u0111\u1ea3o Vozrozhdeniya bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t b\u00e1n \u0111\u1ea3o khi n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n r\u00fat d\u1ea7n t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1eddng b\u1ed9 n\u1ed1i li\u1ec1n h\u00f2n \u0111\u1ea3o v\u00e0 b\u1edd bi\u1ec3n. <a href=\"https:\/\/vietnamnet.vn\/my-tag14892973140179898223.html\">M\u1ef9<\/a>, v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng sau c\u00e1c v\u1ee5 t\u1ea5n c\u00f4ng kh\u1ee7ng b\u1ed1 h\u1ed3i \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 9 n\u0103m \u0111\u00f3, kh\u00f4ng th\u1ec3 m\u1ea1o hi\u1ec3m \u0111\u1ec3 c\u00e1c \u0111\u1eb7c v\u1ee5 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh c\u1eafp nh\u1eefng ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c h\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3. V\u00ec v\u1eady, v\u00e0o n\u0103m 2002, m\u1ed9t nh\u00f3m h\u1ee3p t\u00e1c gi\u1eefa M\u1ef9 v\u00e0 Uzbekistan \u0111\u01b0\u1ee3c giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 th\u00e1o d\u1ee1 20 t\u00f2a nh\u00e0, d\u1ecdn d\u1eb9p c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf sinh h\u1ecdc v\u00e0 kh\u1eed tr\u00f9ng 11 h\u1ed1 ch\u1ee9a vi khu\u1ea9n than tr\u00ean \u0111\u1ea3o.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">N\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u, Aralsk-7 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u t\u00edch ma qu\u00e1i l\u1ea1c l\u00f5ng gi\u1eefa &#8220;Bi\u1ec3n \u0111\u1ea3o&#8221; kh\u00f4 c\u1eb1n v\u00e0 \u0111\u1ed9c h\u1ea1i.<\/p>\n<\/div>",
        "protected": false
    },
    "excerpt": {
        "rendered": "<p>Th\u1ecb tr\u1ea5n Aralsk-7 tr\u00ean \u0111\u1ea3o Vozrozhdeniya. \u1ea2nh v\u1ec7 tinh c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 L\u00e0 n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a kho\u1ea3ng 1.500 [&hellip;]<\/p>",
        "protected": false
    },
    "author": 5,
    "featured_media": 77776,
    "comment_status": "open",
    "ping_status": "open",
    "sticky": false,
    "template": "",
    "format": "standard",
    "meta": {
        "_acf_changed": false,
        "footnotes": ""
    },
    "categories": [
        95
    ],
    "tags": [],
    "class_list": [
        "post-77773",
        "post",
        "type-post",
        "status-publish",
        "format-standard",
        "has-post-thumbnail",
        "hentry",
        "category-tin-tuc-the-gioi-vi"
    ],
    "acf": [],
    "_links": {
        "self": [
            {
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77773",
                "targetHints": {
                    "allow": [
                        "GET"
                    ]
                }
            }
        ],
        "collection": [
            {
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts"
            }
        ],
        "about": [
            {
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"
            }
        ],
        "author": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"
            }
        ],
        "replies": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=77773"
            }
        ],
        "version-history": [
            {
                "count": 1,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77773\/revisions"
            }
        ],
        "predecessor-version": [
            {
                "id": 77945,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77773\/revisions\/77945"
            }
        ],
        "wp:featuredmedia": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77776"
            }
        ],
        "wp:attachment": [
            {
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=77773"
            }
        ],
        "wp:term": [
            {
                "taxonomy": "category",
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=77773"
            },
            {
                "taxonomy": "post_tag",
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=77773"
            }
        ],
        "curies": [
            {
                "name": "wp",
                "href": "https:\/\/api.w.org\/{rel}",
                "templated": true
            }
        ]
    }
}