{
    "id": 50785,
    "date": "2025-10-07T09:09:58",
    "date_gmt": "2025-10-07T02:09:58",
    "guid": {
        "rendered": "https:\/\/hbbgroup.net\/nobel-y-sinh-2025-mo-ra-ky-nguyen-moi-cua-mien-dich-hoc\/"
    },
    "modified": "2025-10-07T09:09:58",
    "modified_gmt": "2025-10-07T02:09:58",
    "slug": "nobel-y-sinh-2025-mo-ra-ky-nguyen-moi-cua-mien-dich-hoc",
    "status": "publish",
    "type": "post",
    "link": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/nobel-y-sinh-2025-mo-ra-ky-nguyen-moi-cua-mien-dich-hoc\/",
    "title": {
        "rendered": "Nobel Y sinh 2025: M\u1edf ra k\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi c\u1ee7a mi\u1ec5n d\u1ecbch h\u1ecdc"
    },
    "content": {
        "rendered": "<div data-role=\"content\" itemprop=\"articleBody\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\">\n<figure type=\"Photo\">\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" data-author src=\"https:\/\/cdn2.tuoitre.vn\/thumb_w\/730\/471584752817336320\/2025\/10\/7\/nobel-1759797613954170075560.jpg\" id=\"img_183010937058119680\" w=\"1890\" h=\"1064\" alt=\"Nobel Y sinh 2025 - \u1ea2nh 1.\" title=\"Nobel Y sinh 2025: M\u1edf ra k\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi c\u1ee7a mi\u1ec5n d\u1ecbch h\u1ecdc - \u1ea2nh 1.\" rel=\"lightbox\" photoid=\"183010937058119680\" data-original=\"https:\/\/cdn2.tuoitre.vn\/471584752817336320\/2025\/10\/7\/nobel-1759797613954170075560.jpg\" type=\"photo\" width=\"1890\" height=\"1064\"><\/p><figcaption>\n<p data-placeholder=\"Nh\u1eadp ch\u00fa th\u00edch \u1ea3nh\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111o\u1ea1t Gi\u1ea3i Nobel Y sinh 2025 t\u1eeb tr\u00e1i qua g\u1ed3m: b\u00e0 Mary Brunkow, \u00f4ng Fred Ramsdell v\u00e0 \u00f4ng Shimon Sakaguchi  \u1ea2nh: CNN<\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p>H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Nobel t\u1ea1i Vi\u1ec7n Karolinska (Th\u1ee5y \u0110i\u1ec3n) cho bi\u1ebft ba nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1ebf b\u00e0o T \u0111i\u1ec1u h\u00f2a (regulatory T cells) \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 &#8220;ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7&#8221;, ng\u0103n c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o mi\u1ec5n d\u1ecbch t\u1ea5n c\u00f4ng c\u01a1 th\u1ec3. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, <b>c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a ba nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00fap ng\u0103n ch\u1eb7n h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u00ednh c\u01a1 th\u1ec3 m\u00ecnh.<\/b><\/p>\n<h2>Vai tr\u00f2 c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o T<\/h2>\n<p>H\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u00f3 nhi\u1ec7m v\u1ee5 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u01a1 th\u1ec3 b\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 lo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c t\u00e1c nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh nh\u01b0 vi khu\u1ea9n, vi r\u00fat, hay th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0.\u00a0<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t con dao hai l\u01b0\u1ee1i, c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng vi\u00eam nh\u1eb1m ti\u00eau di\u1ec7t vi khu\u1ea9n n\u1ebfu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh t\u1ef1 mi\u1ec5n, trong khi c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng ti\u00eau di\u1ec7t t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0 n\u1ebfu v\u01b0\u1ee3t ngo\u00e0i t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o kh\u1ecfe m\u1ea1nh.<\/p>\n<p>V\u1eady l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u01a1 th\u1ec3 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng tinh t\u1ebf c\u1ee7a h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch? T\u1ebf b\u00e0o T gi\u00fap c\u00e2n b\u1eb1ng h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch b\u1eb1ng c\u00e1ch li\u00ean t\u1ee5c tu\u1ea7n tra kh\u1eafp c\u01a1 th\u1ec3. Khi ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed1i nguy nh\u01b0 vi khu\u1ea9n ho\u1eb7c t\u1ebf b\u00e0o b\u1ecb nhi\u1ec5m vi r\u00fat, ch\u00fang k\u00edch ho\u1ea1t h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 lo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ebf b\u00e0o T kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp ti\u00eau di\u1ec7t c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o b\u1ecb nhi\u1ec5m vi r\u00fat ho\u1eb7c t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0.<\/p>\n<p>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1980 cho th\u1ea5y m\u1ed7i t\u1ebf b\u00e0o T \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra trong tuy\u1ebfn \u1ee9c mang m\u1ed9t th\u1ee5 th\u1ec3 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng (TCR). C\u00e1c th\u1ee5 th\u1ec3 n\u00e0y h\u00ecnh th\u00e0nh th\u00f4ng qua s\u1ef1 t\u00e1i t\u1ed5 h\u1ee3p ng\u1eabu nhi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c \u0111o\u1ea1n gene, t\u1ea1o ra v\u00f4 s\u1ed1 t\u1ed5 h\u1ee3p kh\u00e1c nhau. Ch\u00ednh s\u1ef1 ng\u1eabu nhi\u00ean n\u00e0y khi\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ebf b\u00e0o T c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn di\u1ec7n v\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng nh\u1ea7m c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, c\u01a1 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n qu\u00e1 tr\u00ecnh &#8220;tuy\u1ec3n ch\u1ecdn&#8221; trong tuy\u1ebfn \u1ee9c &#8211; nh\u1eefng t\u1ebf b\u00e0o T nh\u1eadn di\u1ec7n kh\u00e1ng nguy\u00ean c\u1ee7a ch\u00ednh c\u01a1 th\u1ec3 s\u1ebd b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 dung n\u1ea1p trung \u01b0\u01a1ng (central tolerance). Tuy nhi\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 ch\u1ebf n\u00e0o ho\u00e0n h\u1ea3o, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ebf b\u00e0o T t\u1ef1 ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua qu\u00e1 tr\u00ecnh s\u00e0ng l\u1ecdc v\u00e0 \u0111i v\u00e0o m\u00e1u.<\/p>\n<p>Gi\u1ea3i Nobel n\u0103m nay vinh danh nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n gi\u00fap gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1ch c\u01a1 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o n\u00e0y \u1edf ngo\u1ea1i vi, nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u00fang g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i cho ch\u00ednh c\u01a1 th\u1ec3.<\/p>\n<h2>Ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u1ed9t ph\u00e1 v\u1ec1 h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch<\/h2>\n<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Shimon Sakaguchi b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t quan s\u00e1t th\u00fa v\u1ecb: khi lo\u1ea1i b\u1ecf tuy\u1ebfn \u1ee9c &#8211; n\u01a1i t\u1ebf b\u00e0o T \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra &#8211; \u1edf chu\u1ed9t m\u1edbi sinh, thay v\u00ec khi\u1ebfn h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch suy y\u1ebfu, chu\u1ed9t l\u1ea1i ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng t\u1ef1 mi\u1ec5n nghi\u00eam tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u1eddi \u0111\u00f3 cho r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t nh\u00f3m t\u1ebf b\u00e0o T c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9c ch\u1ebf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch, thay v\u00ec k\u00edch ho\u1ea1t n\u00f3.\u00a0<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, \u00fd t\u01b0\u1edfng n\u00e0y b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf v\u00ec \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i quan ni\u1ec7m truy\u1ec1n th\u1ed1ng. D\u00f9 v\u1eady, \u00f4ng Sakaguchi v\u1eabn ki\u00ean tr\u00ec v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00e0nh h\u00e0ng lo\u1ea1t th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c lo\u1ea1i t\u1ebf b\u00e0o c\u00f3 vai tr\u00f2 &#8220;phanh h\u00e3m&#8221; ph\u1ea3n \u1ee9ng mi\u1ec5n d\u1ecbch n\u00e0y.<\/p>\n<p>N\u0103m 1995, \u00f4ng c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean The Journal of Immunology m\u1ed9t nh\u00f3m t\u1ebf b\u00e0o T mang th\u1ee5 th\u1ec3 CD25 tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t, v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t r\u1eb1ng ch\u00fang c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng \u1ee9c ch\u1ebf v\u00e0 duy tr\u00ec c\u00e2n b\u1eb1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch. Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb l\u00e0 b\u00e0i b\u00e1o c\u1ee7a \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u0103ng tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea1p ch\u00ed h\u00e0ng \u0111\u1ea7u nh\u01b0 Nature hay Science, b\u1edfi v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 t\u1ebf b\u00e0o T \u1ee9c ch\u1ebf v\u1eabn b\u1ecb xem l\u00e0 \u0111i\u00ean r\u1ed3.<\/p>\n<p>Trong d\u1ef1 \u00e1n Manhattan ph\u00e1t tri\u1ec3n bom nguy\u00ean t\u1eed, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a ph\u00f3ng x\u1ea1 \u0111\u00e3 v\u00f4 t\u00ecnh t\u1ea1o ra m\u1ed9t d\u00f2ng chu\u1ed9t c\u00f3 da bong v\u1ea3y, g\u1ecdi l\u00e0 chu\u1ed9t &#8220;scurfy&#8221;. Nh\u1eefng con chu\u1ed9t \u0111\u1ef1c n\u00e0y c\u00f3 da kh\u00f4 bong tr\u00f3c, l\u00e1 l\u00e1ch v\u00e0 h\u1ea1ch b\u1ea1ch huy\u1ebft ph\u00ec \u0111\u1ea1i, v\u00e0 ch\u1ec9 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0i tu\u1ea7n.<\/p>\n<p>\u0110\u1ebfn \u0111\u1ea7u nh\u1eefng n\u0103m 1990, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng t\u1ebf b\u00e0o T c\u1ee7a chu\u1ed9t scurfy t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u00ednh c\u01a1 th\u1ec3 ch\u00fang, d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh t\u1ef1 mi\u1ec5n.<\/p>\n<p>Hai nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Mary Brunkow v\u00e0 Fred Ramsdell quy\u1ebft t\u00e2m t\u00ecm ra gene \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn g\u00e2y n\u00ean hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y v\u1edbi ni\u1ec1m tin r\u1eb1ng n\u00f3 n\u1eafm gi\u1eef ch\u00eca kh\u00f3a \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u c\u01a1 ch\u1ebf \u0111i\u1ec1u h\u00f2a mi\u1ec5n d\u1ecbch.\u00a0<\/p>\n<p>V\u1edbi tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 khoa h\u1ecdc th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t gene b\u1ec7nh trong to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ed9 gene chu\u1ed9t ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec m\u00f2 kim \u0111\u00e1y b\u1ec3. Tuy nhi\u00ean, nh\u1edd s\u1ef1 ki\u00ean tr\u00ec v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u00e0m vi\u1ec7c h\u1ec7 th\u1ed1ng, h\u1ecd \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng gene FoxP3 n\u1eb1m tr\u00ean nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 X ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n.<\/p>\n<p>C\u0169ng trong th\u1eddi gian n\u00e0y, h\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t h\u1ed9i ch\u1ee9ng mi\u1ec5n d\u1ecbch \u1edf ng\u01b0\u1eddi g\u1ecdi l\u00e0 IPEX, c\u00f3 tri\u1ec7u ch\u1ee9ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 chu\u1ed9t scurfy. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u ti\u1ebfp theo kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn \u1edf gene FoxP3 c\u0169ng l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh IPEX \u1edf ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Hai n\u0103m sau, Shimon Sakaguchi c\u00f9ng nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh m\u1ed9t c\u00e1ch thuy\u1ebft ph\u1ee5c r\u1eb1ng gene FoxP3 ki\u1ec3m so\u00e1t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u00f3m t\u1ebf b\u00e0o T mang th\u1ee5 th\u1ec3 CD25 m\u00e0 \u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u0103m 1995.<\/p>\n<p>Nh\u00f3m t\u1ebf b\u00e0o n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 t\u1ebf b\u00e0o T \u0111i\u1ec1u h\u00f2a. Nh\u1eefng t\u1ebf b\u00e0o n\u00e0y ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o T kh\u00e1c t\u1ea5n c\u00f4ng nh\u1ea7m v\u00e0o m\u00f4 c\u1ee7a ch\u00ednh c\u01a1 th\u1ec3, m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf quan tr\u1ecdng trong qu\u00e1 tr\u00ecnh g\u1ecdi l\u00e0 dung n\u1ea1p mi\u1ec5n d\u1ecbch ngo\u1ea1i bi\u00ean.<\/p>\n<p>C\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a ba nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 m\u1edf ra m\u1ed9t k\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi trong mi\u1ec5n d\u1ecbch h\u1ecdc. N\u1ebfu v\u00ed h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch nh\u01b0 m\u1ed9t chi\u1ebfc xe, th\u00ec t\u1ebf b\u00e0o T t\u1ea5n c\u00f4ng l\u00e0 ch\u00e2n ga, c\u00f2n t\u1ebf b\u00e0o T \u0111i\u1ec1u h\u00f2a l\u00e0 ch\u00e2n phanh.<\/p>\n<p>Hi\u1ec3u r\u00f5 v\u00e0 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o T \u0111i\u1ec1u h\u00f2a gi\u00fap ch\u00fang ta ph\u00e1t tri\u1ec3n li\u1ec7u ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb b\u1ec7nh t\u1ef1 mi\u1ec5n hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n, ho\u1eb7c theo h\u01b0\u1edbng ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng mi\u1ec5n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t t\u1ebf b\u00e0o ung th\u01b0 &#8211; nh\u1eefng &#8220;k\u1ebb th\u00f9&#8221; bi\u1ebft c\u00e1ch \u1ea9n n\u00e1u trong c\u00e1c m\u00f4 kh\u1ecfe m\u1ea1nh.<\/p>\n<div placeholder=\"Nh\u1eadp n\u1ed9i dung...\" data-back=\"#FFFBF2\" data-border=\"#F2D1AA\" data-text-color=\"#333333\" id=\"ObjectBoxContent_1759797559735\" type=\"content\">\n<h3>T\u1ea1o n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb ung th\u01b0, gh\u00e9p t\u1ea1ng<\/h3>\n<p>Ch\u1ee7 t\u1ecbch \u1ee6y ban Nobel Olle K\u00e4mpe nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u1ee7a ba nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c mang l\u1ea1i s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 c\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u0169ng nh\u01b0 l\u00fd do v\u00ec sao m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i m\u1eafc b\u1ec7nh t\u1ef1 mi\u1ec5n trong khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed3ng quan \u0111i\u1ec3m, b\u00e0 Marie Wahren-Herlenius, gi\u00e1o s\u01b0 t\u1ea1i Vi\u1ec7n Karolinska Th\u1ee5y \u0110i\u1ec3n, \u0111\u01a1n v\u1ecb trao Gi\u1ea3i Nobel Y sinh 2025, chia s\u1ebb r\u1eb1ng ba nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n &#8220;c\u00e1ch ch\u00fang ta ki\u1ec3m so\u00e1t h\u1ec7 mi\u1ec5n d\u1ecbch \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ecdi lo\u1ea1i vi sinh v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1ec7nh t\u1ef1 mi\u1ec5n&#8221;.<\/p>\n<p>Theo th\u00f4ng c\u00e1o c\u1ee7a H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Nobel, c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a ba nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 m\u1edf ra h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi, t\u1ea1o n\u1ec1n t\u1ea3ng cho c\u00e1c li\u1ec7u ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb ung th\u01b0, b\u1ec7nh t\u1ef1 mi\u1ec5n v\u00e0 t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00e0nh c\u00f4ng trong c\u1ea5y gh\u00e9p t\u1ea1ng. M\u1ed9t s\u1ed1 li\u1ec7u ph\u00e1p \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng.<\/p>\n<\/div>\n<p>                      <a href=\"http:\/\/tuoitre.vn\/#\" title=\"\u0110\u1ecdc ti\u1ebfp\">                          <svg width=\"22\" height=\"17\" viewbox=\"0 0 22 17\" fill=\"none\">                              <rect width=\"22\" height=\"17\" fill=\"url(#pattern0_2234_10086)\" \/>                              <defs>                                  <pattern id=\"pattern0_2234_10086\" patterncontentunits=\"objectBoundingBox\" width=\"1\" height=\"1\">                                      <use xlink:href=\"http:\/\/tuoitre.vn\/#image0_2234_10086\" transform=\"matrix(0.0125 0 0 0.016129 -0.0625 -0.225806)\" \/>                                  <\/pattern>                                  <image id=\"image0_2234_10086\" width=\"90\" height=\"90\" xlink:href=\"http:\/\/tuoitre.vn\/data:image\/png;base64,iVBORw0KGgoAAAANSUhEUgAAAFoAAABaCAYAAAA4qEECAAAACXBIWXMAAAsTAAALEwEAmpwYAAAB4UlEQVR4nO3cSU7DQBBG4awIR8jAEQms4nBChhVwFBQWZPWjlhzE4O64K1a5LN4nsUFRpfIwBvXCsxkAAAAAAAAAoETSpaRbSU+S3oWj1OJR0o2k+VlXkaQrSa9fo5HzklqdcyUTuS52\/ZXd3i5QZ2MJne7JqPNgCb2vfBNIe0toGBDaCaGdENoJoZ0QeoKhD5IaSav2a9d+L+dD0lbSsuf7Ltv5pZlhdxsy9K7jtekD5Wyr3\/z0zLC7WYbl\/PnpS1oUXr8wfpjSzLC7WYblrDpeu6758H2cmBl2N8uwml\/Pu8LrG+OHKc0Mu5tlWM6hvUfV\/MFpuq62zPv2mRl2tyFDo4DQTgjthNBOCO2E0E4I7YTQTgg9wdCjH0VG3m3I0KMfRUbezTIs7FFk5N0sw8IeRUbezTIs7FFk5N0sw8IeRUbebcjQKCC0E0I7IbQTQjshtBNCOyG0E0JPMPToR5GRdxsy9OhHkZF3swwLexQZeTfLsLBHkZF3swwLexQZeTfLsLBHkZF3GzI0CgjthNBOCO2E0E4IHTg0D0ap92YJzaN+nB71k57nhjrXltDz9hFj6OdZ0kV16G8PGCR2v8hrU+RfV\/Ym3X\/4A\/lD+mfhPt0uzFcyAAAAAAAAAMz+jU86twUW8UdlXwAAAABJRU5ErkJggg==\" \/>                              <\/defs>                          <\/svg>                          \u0110\u1ecdc ti\u1ebfp                      <\/a>                      <a href=\"http:\/\/tuoitre.vn\/nhom-chu-de.htm\" title=\"V\u1ec1 trang ch\u1ee7 \u0111\u1ec1\">                          <svg width=\"12\" height=\"12\" viewbox=\"0 0 12 12\" fill=\"none\">                              <rect width=\"12\" height=\"12\" fill=\"url(#pattern0_2234_10094)\" \/>                              <defs>                                  <pattern id=\"pattern0_2234_10094\" patterncontentunits=\"objectBoundingBox\" width=\"1\" height=\"1\">                                      <use xlink:href=\"http:\/\/tuoitre.vn\/#image0_2234_10094\" transform=\"translate(-0.161765 -0.117647) scale(0.0147059)\" \/>                                  <\/pattern>                                  <image id=\"image0_2234_10094\" width=\"90\" height=\"90\" xlink:href=\"http:\/\/tuoitre.vn\/data:image\/png;base64,iVBORw0KGgoAAAANSUhEUgAAAFoAAABaCAYAAAA4qEECAAAACXBIWXMAAAsTAAALEwEAmpwYAAADT0lEQVR4nO2cPWsUURSGj2IUFBsFl5XdzbzvHUxc7LbQYJFaERW1Fa0sxCLaiGBARf+A4lcp4i8IYuNnrW2M4Aa7EIiIX4XxIysXNySGRDOT7Nwzs+eBU2x39uFw7p0z946IYRiGYRiGYRiGMQeAS\/N+Gp2STLJldjOQTBOdjWSa6Gwk00RnI5kmOhvJNNHZSKaJzkYyTXQ2kmmis5FME52NZJrobCSzQwFgmuQHAE0ATwHcAXCG5C4RWSN5Rotk\/j8mAdwluTd30nMkubUgxkiebDQaPaKdHEtuzYt3AI6KVgoiuTUbAB6RrIkmiiaZc\/ERwDHRQoFFt0jOkBwWLRRcdovkDRFZKxogeV6BkFYH45ZooQsq+6JooeCVPeOcOyRaKHJlA3jvnKuKFjQMlRqNRg\/JbVEU7SY51J53\/FgF2Q9FExrHpJVKZQuAywC+rFD4EdGE1sE\/gBKAeyuo6vHBwcF1oonlLJASCOfcKQDfUwo\/IdrQ\/HIWwIGUvfu1yhHrvypbwuc2lKaqnXMDohHNB2hI3k\/Rq2+LVrhIZYsC\/FYQwOeEsidVto+lZIsSAFxJWtVxHNdFM1B4bLe\/v39r0oURwGnRDtuVLYoA8CxhVd+UPABlVysAnE1Y0U9C55xLnHMDCUWPh845lwAoJRQ9FTrnXBLH8YaEor+FzjmXxCY6G6x1ZIQthhkB4Jxt7zKA5ItCPrBoorCP4NogeS3pUKm3t3dn6LxzRa1WK5P8mlD0hOoxqUZIPsj1UbEi7jQ41zb2hM49N0RRdJDkz6SSAYyGzj03uD\/HDVKdXoqi6Hjo\/NVTrVa3p+zJs9XcVHeARts+meTVFLuLv8I5dzj0f1FDvV5f7wdEfnbRXuyep+nFi8SIFJVSqbTJywLwCsCnVZCVtmVMxXFckSICYIc\/fhVK7oLLQ\/ukiPT19W0m+UaBZF\/NF6SokBwOLbgrJnQAmqElA7iu5vpbB9\/d\/QrZkwvdLjSI9peCSO6XbgHA2wCiRwq7hVsKf4kywypuqrpHGGB7N9ZhwaN+QNT1swvnXOxlrLLgCT+0V3s1IhTlcnlj+1LmS\/8tjWVW6rRf1HyfB\/DYi\/UvUtUfHDcMwzAMwzAMwzAMwzAMw5DC8xu\/hHvn7sxdHwAAAABJRU5ErkJggg==\" \/>                              <\/defs>                          <\/svg>                          V\u1ec1 trang Ch\u1ee7 \u0111\u1ec1                      <\/a>                  <\/p>\n<\/p><\/div>",
        "protected": false
    },
    "excerpt": {
        "rendered": "<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111o\u1ea1t Gi\u1ea3i Nobel Y sinh 2025 t\u1eeb tr\u00e1i qua g\u1ed3m: b\u00e0 Mary Brunkow, \u00f4ng Fred Ramsdell [&hellip;]<\/p>",
        "protected": false
    },
    "author": 5,
    "featured_media": 50787,
    "comment_status": "open",
    "ping_status": "open",
    "sticky": false,
    "template": "",
    "format": "standard",
    "meta": {
        "_acf_changed": false,
        "footnotes": ""
    },
    "categories": [
        95
    ],
    "tags": [],
    "class_list": [
        "post-50785",
        "post",
        "type-post",
        "status-publish",
        "format-standard",
        "has-post-thumbnail",
        "hentry",
        "category-tin-tuc-the-gioi-vi"
    ],
    "acf": [],
    "_links": {
        "self": [
            {
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50785",
                "targetHints": {
                    "allow": [
                        "GET"
                    ]
                }
            }
        ],
        "collection": [
            {
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts"
            }
        ],
        "about": [
            {
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"
            }
        ],
        "author": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"
            }
        ],
        "replies": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50785"
            }
        ],
        "version-history": [
            {
                "count": 0,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50785\/revisions"
            }
        ],
        "wp:featuredmedia": [
            {
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50787"
            }
        ],
        "wp:attachment": [
            {
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50785"
            }
        ],
        "wp:term": [
            {
                "taxonomy": "category",
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50785"
            },
            {
                "taxonomy": "post_tag",
                "embeddable": true,
                "href": "https:\/\/hbbgroup.net\/en_us\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50785"
            }
        ],
        "curies": [
            {
                "name": "wp",
                "href": "https:\/\/api.w.org\/{rel}",
                "templated": true
            }
        ]
    }
}