Câu chuyện định danh xe bán tải đang trở thành tâm điểm nóng trên các diễn đàn sau khi Thông tư 53/2024/TT-BGTVT (Thông tư 53) có hiệu lực. Mới đây, đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam đã nêu rõ, trong các văn bản quy phạm hiện hành hoàn toàn không có khái niệm “xe bán tải“. Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (GCN) chỉ ghi rõ loại phương tiện là “ô tô tải pickup” hoặc “ô tô con pickup” dựa trên các tiêu chí kỹ thuật.
Phân định ô tô con hay xe tải đối với xe bán tải giờ đây phải dựa vào giấy chứng nhận kiểm định
ẢNH: CỤC CSGT
Điều này gây hoang mang cho không ít người dùng, vốn đã mặc định chiếc xe của mình có quyền lợi lưu thông như một chiếc xe con.
Thực tế, tên gọi “xe bán tải” chỉ là thói quen truyền miệng bấy lâu. Trước đây, theo QCVN41:2019/BGTVT, các dòng xe này nếu có khối lượng chuyên chở dưới 950 kg được xếp vào nhóm ô tô con. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Thông tư 53 đã chi tiết hóa và thay đổi cách phân loại phương tiện. Hệ quả là nhiều dòng xe bán tải phổ thông hiện nay bị xếp vào nhóm ô tô tải thông dụng (xe tải), buộc tài xế phải tuân thủ các chế tài nghiêm ngặt ngặt hơn khi lưu thông ở nội đô.
Trước kia, ô tô tải pickup có khối lượng chuyên chở dưới 950 kg được xếp vào nhóm xe con
ẢNH: CHÍ TÂM
Tại cuộc họp báo chiều 26.3, đại diện Sở Xây dựng TP.HCM khẳng định thành phố không cấm xe bán tải đi vào nội đô. Tuy nhiên, vị này nhấn mạnh tài xế điều khiển “ô tô tải pickup” vẫn phải tuân thủ các quy định phân làn cho xe tải và tuyệt đối không được phép lưu thông khi gặp biển cấm xe tải.
Chính sự phân định rạch ròi này đã tạo ra rào cản vô hình, khiến nhiều chủ xe cảm thấy “rén” mỗi khi di chuyển vào trung tâm thành phố.
TP.HCM có cấm xe bán tải vào nội đô?: Sở Xây dựng nói rõ
Chia sẻ với PV Thanh Niên, bà Nguyễn Thị Phương Loan – Giám đốc kinh doanh công ty Eurotyre cho biết: “Trước đây, công ty đa số sử dụng xe bán tải để vận chuyển lốp đến các garage, đại lý nhỏ trong tình huống cấp bách. Từ khi có quy định mới, chiếc xe bán tải của công ty “hóa” thành xe tải, phải tuân thủ lệnh cấm xe tải hoặc cấm theo giờ trên một số cung đường”.
Xe bán tải xếp vào nhóm xe tải bị hạn chế lưu thông, nhiều doanh nghiệp đau đầu
ẢNH: CHÍ TÂM
Không chỉ gây khó khăn cho doanh nghiệp, những quy định liên quan đến biển báo, phân loại làn đường, tốc độ di chuyển cũng trở thành nỗi lo lắng thường trực với cánh tài xế.
Anh Bùi Văn Nam – Chủ xe Ford Ranger, ngụ tại phường Dĩ An, TP.HCM cho biết trước đây đường Phạm Văn Đồng cho phép ô tô con chạy tốc độ tối đa 80 km/giờ. Tuy nhiên, khi phương tiện bị xếp vào nhóm xe tải, anh phải đi vào làn xe tải và tuân thủ tốc độ tối đa 60 km/giờ.
“Việc duy trì tốc độ thấp trên làn đường hỗn hợp không chỉ gây mất thời gian mà còn khiến tôi luôn lo lắng về việc bị phạt nguội qua camera”, anh Nam nói thêm.
Xếp vào nhóm xe tải, xe bán tải phải di chuyển theo phân làn đường, biển báo dành cho ô tô tải
ẢNH: CHÍ TÂM
Rắc rối nhất có lẽ là những hộ gia đình mua xe bán tải với mục đích “con lai” – vừa đi làm vừa đi chơi. Anh Nguyễn Công Minh, ngụ phường Hiệp Bình, TPHCM, đang rơi vào tình cảnh tiến thoái lưỡng nan khi tuyến đường đến công ty làm việc có biển báo cấm xe tải từ 6 giờ đến 22 giờ hàng ngày. Với chiếc xe đang bị gắn “mác” ô tô tải, anh Minh không còn lưu thông thoải mái như trước kia.
Anh Minh ngậm ngùi: “Gia đình tôi đang tính đường bán xe dù biết sẽ mất giá hơn đáng kể so với trước khi có quy định này. Mua xe tiền tỉ để phục vụ gia đình nhưng giờ đi đâu cũng phải canh cánh nỗi lo phạm luật”.
Nhiều tuyến đường tại TP.HCM hiện nay đặt khá nhiều biển cấm xe tải, cấm xe tải theo giờ, áp dụng cho ô tô tải pickup
ẢNH: CHÍ TÂM
Theo số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), trong 10 năm qua, có hơn 225.000 xe bán tải bán ra thị trường, cho thấy đây là phân khúc ô tô quan trọng đối với nhiều hãng xe. Tuy nhiên, sự khác nhau giữa mục đích sử dụng thực tế và định danh trên giấy tờ đang đẩy người dùng vào thế khó. Dù không bị cấm cửa hoàn toàn, nhưng quyền lợi lưu thông của xe bán tải đang bị thu hẹp đáng kể.
