Tin tức thế giới 22-1: Căng thẳng Greenland tạm hạ nhiệt; Mỹ, Ukraine bàn bạc hậu chiến ở Davos

Ông Trump đạt khuôn khổ thỏa thuận về Greenland, từ bỏ sử dụng vũ lực và thuế quan

Ngày 21-1, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo ông đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận mà mình cảm thấy hài lòng về Greenland, đồng thời rút lại cả lời đe dọa kiểm soát Greenland bằng vũ lực và kế hoạch áp thuế đối với các đồng minh châu Âu.

Theo Hãng tin AFP, ông Trump nói thỏa thuận này mang tính dài hạn nhưng cung cấp rất ít chi tiết. Không rõ liệu thỏa thuận này có đồng nghĩa với việc Mỹ kiểm soát Greenland hay không.

Sự đảo chiều gây bất ngờ này diễn ra sau cuộc trao đổi của ông Trump với Tổng thư ký NATO Mark Rutte bên lề hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại thị trấn Davos, Thụy Sĩ.

“Chúng tôi đã hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai liên quan đến Greenland và trên thực tế là toàn bộ khu vực Bắc Cực” – ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông sẽ hủy bỏ mức thuế lên tới 25% mà vài ngày trước ông từng tuyên bố sẽ áp lên Đan Mạch và một số đồng minh châu Âu.

Ông nói với các phóng viên rằng thỏa thuận trên “đáp ứng được mọi điều chúng tôi mong muốn” và sẽ có hiệu lực “mãi mãi”.

Khi được hỏi liệu Mỹ có giành được chủ quyền đối với hòn đảo rộng lớn này hay không, ông Trump tỏ ra do dự rồi trả lời: “Đây là một thỏa thuận dài hạn cuối cùng”.

“Tôi nghĩ thỏa thuận đặt mọi người vào một vị thế rất thuận lợi, đặc biệt liên quan đến an ninh, khoáng sản và mọi yếu tố khác. Đó là một thỏa thuận mà người ta đã nhanh chóng chấp nhận, thực sự tuyệt vời cho nước Mỹ, đạt được tất cả những gì chúng tôi muốn” – ông Trump nói.

Người phát ngôn NATO Allison Hart cho biết các đồng minh sẽ thảo luận về khuôn khổ này, trong đó giải quyết những lo ngại của ông Trump rằng hòn đảo chưa được bảo vệ đầy đủ trước Nga hoặc Trung Quốc.

Bà nói: “Các cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ sẽ tiếp tục, nhằm bảo đảm rằng Nga và Trung Quốc sẽ không bao giờ có được chỗ đứng về mặt kinh tế hay quân sự tại Greenland”.

Trong khi đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói vẫn còn nhiều việc phải làm liên quan đến vấn đề Greenland. “Tôi nghĩ cuộc gặp tối nay rất tốt đẹp. Nhưng vẫn còn rất nhiều việc cần phải làm” – ông Rutte nói.

Saudi Arabia và 8 nước khác chấp nhận lời mời tham gia Hội đồng hòa bình Gaza

Ngày 21-1, Bộ Ngoại giao Saudi Arabia thông báo Saudi Arabia và tám nước có đa số dân theo Hồi giáo – trong đó có nước đóng vai trò trung gian như Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ – đã đồng ý tham gia “Hội đồng Hòa bình” của Tổng thống Mỹ Donald Trump, theo Hãng tin AFP.

Trong tuyên bố chung, Saudi Arabia công bố “quyết định chung” của các ngoại trưởng Saudi Arabia, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan, Indonesia, Pakistan và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) về việc gia nhập hội đồng này, do ông Trump làm chủ tịch, đồng thời cho biết họ ủng hộ các “nỗ lực hòa bình” của ông tại Gaza.

Sau đó, Bộ Ngoại giao Kuwait thông báo trên mạng xã hội X rằng nước này cũng đã chấp nhận tham gia.

Lời mời đã được gửi tới hàng chục lãnh đạo thế giới, kèm theo yêu cầu đóng góp 1 tỉ USD để có một ghế thường trực trong hội đồng. Tuyên bố của Saudi Arabia không đề cập đến khoản thanh toán này.

Nhà đàm phán hàng đầu Ukraine gặp ông Witkoff và ông Kushner tại Davos

Theo Hãng tin Reuters, ngày 21-1, nhà đàm phán hàng đầu Ukraine Rustem Umerov cho biết ông đã gặp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể Jared Kushner của Tổng thống Donald Trump tại Davos, Thụy Sĩ.

Trên ứng dụng Telegram, ông Umerov thông tin cuộc gặp bên lề hội nghị WEF tập trung vào các bảo đảm an ninh cho Ukraine và kế hoạch tái thiết hồi phục cho Ukriane thời hậu chiến.

Ông cũng cho hay một phái đoàn Ukraine đã gặp các đại diện của công ty đầu tư BlackRock (Mỹ), công ty đang tham gia vào các kế hoạch tái thiết.

Bão mùa đông tại Mỹ

Một cơn bão mùa đông mang theo nhiệt độ băng giá sẽ quét qua một vùng rộng lớn của nước Mỹ trong tuần này, với hơn 175 triệu người đối mặt nguy cơ tuyết rơi dày, mất điện và gián đoạn đi lại, theo Hãng tin AFP.

Cơn bão mùa đông mang tên Fern được dự báo sẽ bao trùm khu vực trải dài từ bang Texas và vùng Đại Bình nguyên (Great Plains) tới khu vực Trung-Đại Tây Dương (mid-Atlantic) và các bang đông bắc. Các nhà khí tượng cảnh báo khu vực bị bị ảnh hưởng có thể rộng tới khoảng 3.219km, tức hơn một nửa chiều dài lãnh thổ lục địa của Mỹ.

Đỉnh điểm của cơn bão được dự báo rơi vào ngày 22 và 23-1, trong khi bang Texas đã ban bố tình trạng khẩn cấp.

Các chuyên gia cảnh báo khu vực Trung-Đại Tây Dương có thể hứng chịu lượng tuyết dày hơn 30cm, trong đó bang Virginia và Maryland nhiều khả năng sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi khối không khí Bắc Cực tràn xuống.

Thảm họa lũ lụt tại Mozambique: Hơn nửa triệu người bị ảnh hưởng

Theo TTXVN, tính đến ngày 21-1 (giờ địa phương), Mozambique đang phải đối mặt với thảm họa lũ lụt mang tính lịch sử, với hơn nửa triệu người bị ảnh hưởng – phần lớn tập trung tại các tỉnh Gaza, Maputo và Sofala – và khoảng 95.000 người phải rời bỏ nhà cửa, trú tạm trong hơn 60 – 80 trung tâm tạm trú đang quá tải.

Các báo cáo của Ủy ban Quốc gia về Quản lý và Giảm thiểu rủi ro thiên tai của Mozambique (INGD) và Liên hợp quốc ghi nhận hàng chục người thiệt mạng, hàng chục ngàn ngôi nhà – chủ yếu là nhà bùn, đất sét – đã bị hư hại hoặc “tan chảy” sau nhiều ngày ngâm nước, cùng với đường sá, cầu cống, trường học, trạm y tế bị tàn phá, khiến nhiều cộng đồng bị cô lập và chuỗi cung ứng hàng hóa đứt gãy. 

Hàng chục ngàn héc ta đất nông nghiệp bị ngập, mùa màng bị xóa sổ đặt ra nguy cơ mất an ninh lương thực kéo dài trong năm 2026, nhất là đối với các hộ nông dân nghèo vốn đã chịu tác động của biến đổi khí hậu.

Ngân hàng của EU hỗ trợ Ukraine trong công cuộc phục hồi và tái thiết

Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) vừa ký kết khoản cam kết đầu tư trị giá 50 triệu euro vào Quỹ Hạ tầng Amber Dragon Ukraine I (ADUIF), bên lề Diễn đàn Kinh tế thế giới tại Thụy Sĩ. 

Đây là quỹ cổ phần chuyên biệt về hạ tầng đầu tiên tập trung vào thị trường Ukraine, được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực tư nhân cho công cuộc phục hồi và tái thiết dài hạn của quốc gia Đông Âu này.

Theo EIB, khoản đầu tư nêu trên không chỉ mang ý nghĩa tài chính mà còn là tín hiệu chính trị – kinh tế rõ ràng về sự ủng hộ bền bỉ của Liên minh châu Âu (EU) đối với Ukraine trong bối cảnh nước này đang đối mặt với những thách thức to lớn do xung đột kéo dài. 

Cùng với 50 triệu euro từ EIB, ADUIF dự kiến sẽ nhận thêm các cam kết vốn từ Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD), Tổng công ty Tài chính Quốc tế (IFC), Swedfund và Quỹ Tác động Đan Mạch. 

Tổng số vốn cam kết trong đợt huy động đầu tiên ước đạt khoảng 200 triệu euro, tương đương hơn một nửa mục tiêu 350 triệu euro của quỹ, tạo điều kiện để ADUIF sớm triển khai các hoạt động đầu tư thực chất.

Đọc tiếp Về trang Chủ đề