Phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo – Ảnh: NHẬT BẮC
Phát biểu khai mạc phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo nhấn mạnh với mục tiêu tăng trưởng 10% trở lên trong thời gian tới, không thể chỉ dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống vốn đang dần tới hạn, mà cần phải nhanh chóng khơi thông và khai thác triệt để, hiệu quả các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn… đặc biệt là dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, kinh tế dữ liệu.
Tăng trưởng 25%/năm, dữ liệu biến thành tài nguyên
Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết trụ cột, chiến lược mang tính đột phá để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.
Trong đó, Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia đã chỉ rõ: “khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính, thúc đẩy phát triển nhanh cơ sở dữ liệu lớn, công nghiệp dữ liệu, kinh tế dữ liệu”.
Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương quyết liệt triển khai Nghị quyết số 57 với tinh thần “Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, chỉ bàn làm, không bàn lùi”, “tranh thủ từng giờ, từng phút”.
Thủ tướng cho biết, thế giới đang chứng kiến sự phát triển như vũ bão, chưa từng có của dữ liệu với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 25%/năm, biến dữ liệu thành nguồn tài nguyên mới có giá trị cao trong kỷ nguyên số.
Việc phát triển dữ liệu, cùng với bước đột phá về chuyển đổi số và làn sóng trí tuệ nhân tạo đang lan tỏa sâu rộng.
Do đó nhiều chuyên gia kinh tế nhận định đây là thời điểm vàng để Việt Nam bứt phá trong lĩnh vực dữ liệu, nếu quản trị dữ liệu hiệu quả kết hợp với sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, có thể tạo ra doanh thu 80 tỉ USD vào năm 2030.
Điều này khẳng định, dữ liệu đã thực sự là một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, một động lực tăng trưởng mới.
Dù vậy ông chỉ ra những “điểm nghẽn” về thể chế và hành lang pháp lý chưa theo kịp thực tiễn; dữ liệu thiếu kết nối, chia sẻ thực chất giữa các bộ, ngành, địa phương trong khi chất lượng dữ liệu còn thấp và thiếu chuẩn hóa.
Cùng đó, hạ tầng trung tâm dữ liệu chưa đáp ứng được yêu cầu cho phát triển dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, cộng với sự thiếu hụt trầm trọng nhân lực chất lượng cao và nguy cơ mất an toàn an ninh mạng, đang là những rào cản lớn kìm hãm sự hình thành thị trường dữ liệu và năng lực trí tuệ nhân tạo tự chủ quốc gia.
Bỏ tư duy cát cứ dữ liệu, thực hiện chia sẻ hiệu quả
Vì vậy, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu cần thảo luận: Làm thế nào để giải quyết hiệu quả, triệt để bài toán dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” ngay từ nguồn? Làm thế nào để phá bỏ tư duy “cát cứ dữ liệu” và thực hiện kết nối, chia sẻ thực chất, hiệu quả?
Làm thế nào để cân bằng giữa mở dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ an ninh quốc gia? Làm thế nào để hình thành và phát triển thị trường dữ liệu và làm sao định giá dữ liệu một cách khoa học, đúng giá trị? Mô hình vận hành sàn dữ liệu như thế nào để vừa phát triển, vừa kiểm soát được rủi ro?
Thủ tướng cũng đặt vấn đề, chiến lược nào để hình thành, xây dựng và phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ mang bản sắc và tri thức Việt Nam?
Huy động nguồn dữ liệu tiếng Việt khổng lồ (như văn hóa, nghệ thuật, lịch sử, địa lý, pháp luật…) để phát triển trí tuệ nhân tạo tự chủ của người Việt Nam, cho người Việt Nam? Bài toán nào để phát triển hạ tầng tính toán và năng lượng cho trung tâm dữ liệu với các siêu máy chủ?
Cùng với đó, tại sao đến nay vẫn còn một số cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành trọng yếu tiến độ triển khai chậm, chưa hoàn thành số hóa, dữ liệu hóa và tập trung dữ liệu về Trung ương? Triển khai giải pháp mạnh mẽ nào để chấm dứt việc xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành theo kiểu mỗi nơi một công nghệ, một chuẩn khác nhau?
