Chiến dịch tấn công quy mô lớn nhằm vào Kiev, sử dụng tên lửa Oreshnik, dường như nhằm gửi thông điệp răn đe đến Ukraine và phương Tây.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm 24/5 thông báo Nga tập kích nước này bằng một tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik, 5 tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, 30 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải để đánh đất, 54 tên lửa hành trình Iskander-K, Kh-101 và Kalibr, cùng 600 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy.
Cơ quan này tuyên bố lực lượng phòng không đã chặn được 55 tên lửa và 549 UAV, nhưng ngầm thừa nhận đã để lọt toàn bộ tên lửa Oreshnik, Kinzhal và Zircon, cùng nhiều quả đạn Iskander-M và tên lửa hành trình các loại.
Vệt sáng khi đầu đạn của tên lửa Oreshnik lao đến mục tiêu ở Ukraine ngày 24/5. Video: X/AMK Mapping
Bộ Quốc phòng Nga cho biết đòn tập kích nhằm trả đũa “những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào địa điểm dân sự trên lãnh thổ Nga”, liệt kệ các mục tiêu bị nhắm tới là cơ sở chỉ huy và kiểm soát, căn cứ không quân, trụ sở Bộ tư lệnh lục quân Ukraine, văn phòng Tổng cục Tình báo Quân đội (GUR), cùng nhiều căn cứ quân sự và doanh nghiệp quốc phòng.
Báo Financial Times nhận định chiến dịch của Nga “là tín hiệu chính trị nhằm răn đe Ukraine và các đối tác phương Tây”.
Chuyên gia quân sự Nga Yuri Knutov cũng đưa ra quan điểm tương đồng, cho rằng đây không chỉ là hành động đáp trả quân sự thông thường, mà còn là thông điệp gửi tới phương Tây.
“Với tầm bắn khoảng 5.500 km, gần như mọi quốc gia châu Âu đều nằm trong vùng tấn công tiềm năng của Oreshnik. Thời gian để tên lửa bay đến thủ đô Warsaw của Ba Lan không quá hai phút, còn thủ đô Berlin của Đức là 3-5 phút. Các hệ thống phòng không đối phương sẽ không kịp trở tay”, ông nói.
Knutov cho biết quyết định tập kích bằng Oreshnik “được lãnh đạo cấp cao nhất đưa ra”, nhấn mạnh loại tên lửa này chỉ được sử dụng trong tình huống chiến đấu đặc biệt phức tạp.
Hoạt động trong pha cuối của bệ MIRV trên tên lửa Oreshnik. Đồ họa: Reuters
Alexander Mercouris, chuyên gia quân sự Anh, nhận định cuộc tập kích của Nga ngày 24/5 đã xuyên thủng hệ thống phòng không Ukraine và gây ra thiệt hại lớn hơn các hoạt động gần đây.
“Xét về quy mô, chiến dịch này vượt xa so với những cuộc tập kích hiệp đồng trước đó. Đòn tấn công đã xuyên thủng lưới phòng không của thủ đô Kiev, mạng lưới phòng thủ của thành phố gần như không thể chống đỡ và dẫn đến tổn thất lớn ở nhiều nơi”, ông nêu quan điểm.
Ông Mercouris nhận định trận tập kích có thể khiến Ukraine lo ngại hơn nữa về các động thái tiếp theo của Nga, đặc biệt khả năng mở chiến dịch mới với quy mô và tính răn đe lớn hơn nữa trong tương lai.
Bộ Ngoại giao Nga hôm 25/5 tuyên bố nước này sắp tiến hành “loạt cuộc tấn công có hệ thống” nhằm vào tổ hợp công nghiệp quốc phòng tại Kiev. Mục tiêu gồm các cơ sở phục vụ thiết kế, sản xuất, lập trình UAV được cho là được triển khai “dưới sự hỗ trợ của chuyên gia NATO”, cũng như “các trung tâm ra quyết định và sở chỉ huy”.
“Do những cơ sở này nằm rải rác khắp Kiev, chúng tôi cảnh báo công dân nước ngoài, bao gồm cả nhân viên của các phái đoàn ngoại giao và tổ chức quốc tế, rời khỏi thành phố càng sớm càng tốt. Chúng tôi cũng cảnh báo người dân thủ đô Ukraine không nên tiếp cận các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền”, Bộ Ngoại giao Nga cho hay.
Một nhà kho tại Kiev, Ukraine bốc cháy sau trận tập kích ngày 24/5. Video: DSNS Ukraine
New York Times đánh giá chiến dịch của Nga là ví dụ về cách đối thủ của phương Tây tận dụng tình trạng cạn kiệt đạn phòng không toàn cầu, sau khi lượng lớn tên lửa Patriot và THAAD được khai hỏa trong xung đột Trung Đông.
Ukraine đang nỗ lực chế tạo vũ khí phòng không và nhập khẩu khí tài nước ngoài để đối phó những đòn tập kích hiệp đồng do Nga tiến hành, nhưng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào tổ hợp phòng không Patriot để đối phó tên lửa đạn đạo.
Nguồn cung tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất của Patriot đang không đáp ứng kịp nhu cầu sau xung đột Trung Đông, khiến nhiều khẩu đội phòng không Ukraine rơi vào tình trạng “trắng bệ”, không còn đạn chiến đấu.
Yuri Sak, cựu cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, chỉ ra rằng tình trạng thiếu thốn tên lửa Patriot “không phải là bí mật”. “Chúng tôi đơn giản là không đủ đạn để đánh chặn toàn bộ tên lửa Nga, đó là phép tính đơn giản”, ông nói khi đề cập cuộc tấn công ngày 24/5.
Nguyễn Tiến (Theo Fincancial Times, New York Times, AFP)
