Nguy cơ nào sẽ xảy ra nếu eo biển Bab al-Mandeb bị đóng cửa vì xung đột Iran?

Theo đài ABC, dù tâm điểm chú ý ở Trung Đông hiện vẫn là eo biển Hormuz nhưng eo biển Bab al-Mandeb cũng đang phải đối diện với nguy cơ bị đóng cửa khi lực lượng Houthi quyết định hỗ trợ Iran trong cuộc xung đột với Mỹ.

Eo biển Bab al-Mandeb, còn được biết đến với biệt danh “Cổng nước mắt”, là tuyến đường thủy rộng khoảng 30km, cho phép tàu thuyền từ Ấn Độ Dương đi qua để vào Biển Đỏ, rồi tiếp tục tới kênh đào Suez. Trước khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran nổ ra, khoảng 12% lượng dầu vận chuyển toàn cầu lưu thông qua eo biển này mỗi ngày.

Trong bối cảnh Iran gần như đóng cửa eo biển Hormuz, nhiều tàu chở dầu buộc phải tránh tuyến đường này và chuyển sang đi qua các tuyến khác. Vì vậy, lưu lượng tàu chở dầu qua khu vực Biển Đỏ, bao gồm cả eo biển Bab al-Mandeb, đang có xu hướng tăng lên.

Cuối tuần trước, nhóm Houthi ở Yemen đã bắt đầu tham gia cùng Iran để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ. Dù chưa tuyên bố công khai nhưng Iran và Houthi đã phát tín hiệu rằng họ có thể siết chặt thêm một điểm nghẽn thứ 2 đối với hoạt động vận tải biển nếu Washington tổ chức chiến dịch tấn công trên bộ.

Tuy vậy, các chuyên gia được hãng tin Al Jazeera phỏng vấn lại tỏ ra lạc quan hơn khi nhận xét rằng việc phong tỏa toàn diện đối với eo biển Bab al-Mandeb là điều khó có thể xảy ra. “Các cuộc tấn công của Houthi chỉ mang tính biểu tượng, chưa phải can thiệp toàn diện”, cựu quan chức ngoại giao Mỹ Nabeel Khoury cho hay.

Trên thực tế, Houthi được tin sẽ chọn phương án duy trì trạng thái “xung đột cường độ thấp” ở Bab al-Mandeb. Điều đó đồng nghĩa lực lượng này thỉnh thoảng sẽ tung ra các đợt tấn công nhỏ lẻ hoặc đe dọa bằng ngôn từ để duy trì đòn bẩy trong khu vực, nhưng không bao giờ thực sự “khóa lại” cánh cửa Biển Đỏ.

Theo ABC, trong kịch bản xấu nhất là Bab al-Mandeb bị phong tỏa, thế giới sẽ phải đối diện với tình trạng thiếu hụt dầu mỏ nghiêm trọng, có thể gây ra những hậu quả tương tự thời kỳ đại dịch COVID-19.

“Nếu lực lượng Houthi có thể chặn đứng hoạt động của các tàu chở dầu cỡ lớn qua Biển Đỏ, chúng ta sẽ có thêm khoảng 5 triệu thùng dầu ứ đọng mỗi ngày, có nghĩa nguồn cung dầu mỏ toàn cầu sẽ thiếu hụt khoảng 16 triệu thùng mỗi ngày so với nhu cầu. Giá dầu khi đó sẽ tăng vọt, kéo theo tình trạng lạm phát toàn cầu”, Giáo sư Jason Miller từ Đại học Michigan nhận định.

Theo các nhà phân tích quốc tế, nhóm vũ trang Houthi ở Yemen, một trong các đồng minh của Iran, đã bị các ưu tiên trong nước kiềm chế, khiến họ không hỗ trợ Iran chống Mỹ và Israel ngay lập tức như nhóm Hezbollah ở Lebanon.

Khi xung đột Trung Đông kéo dài, cả Mỹ, Iran và Israel đều phải chịu áp lực lớn vì kho vũ khí bị bào mòn và các hệ thống đắt đỏ phải vận hành với cường độ chưa từng có.

Việc kiểm soát đảo Kharg có thể hấp dẫn về mặt chiến lược đối với Mỹ nhưng cũng là một phương án rủi ro và không thể đảm bảo việc Iran nhượng bộ ở eo biển Hormuz.