Thứ năm, 23/4/2026, 09:18 (GMT+7)
Người trẻ ở rừng Amazon dùng điện thoại di động và mạng xã hội, không phải để thay đổi lối sống, mà để bảo vệ lãnh thổ và kêu gọi sự chú ý từ thế giới bên ngoài.
Sông Javari, con sông chia cắt Brazil và Peru, len lỏi sâu trong rừng Amazon gần như nguyên sơ. Dọc tuyến sông, dấu vết con người rất thưa thớt, chủ yếu là vài con thuyền hoặc cầu tàu phía Peru.
Trong khi đó, phía bờ Brazil được đánh dấu rõ ràng là vùng đất của người bản địa thung lũng Javari – khu bảo tồn có mật độ các cộng đồng sống biệt lập cao nhất thế giới.
Người ngoài bị cấm xâm nhập, song tài nguyên phong phú khiến nhiều đối tượng vẫn tìm cách tiến vào trái phép.
Khoảng 6.000 người được ghi nhận sinh sống tại đây, trong khu vực có diện tích tương đương Bồ Đào Nha. Tuy nhiên, con số này chỉ bao gồm các nhóm đã có tiếp xúc với thế giới bên ngoài, trong khi nhiều cộng đồng khác vẫn hoàn toàn biệt lập.
Phóng viên của tạp chí National Geographic (Mỹ) đã thực hiện chuyến đi tới khu vực này để tìm hiểu về cuộc sống của bộ lạc vẫn biệt lập với thế giới.
Ngôi làng São Luís nằm cách thị trấn Atalaia do Norte khoảng 320 km dọc theo sông Javari. Đây là nơi sinh sống của khoảng 200 người thuộc bộ lạc Kanamari. Những người đứng đầu bộ lạc đã cho phép phóng viên cùng một đoàn làm phim đến thăm.
Trong 8 ngày, cả nhóm sống trong khu định cư gọn gàng với những ngôi nhà gỗ dựng trên cọc. Họ thức dậy khi tù trưởng Mauro Kanamari (người Kanamari lấy tên bộ tộc làm họ) thổi tù và. Cả đoàn bắt đầu theo chân phụ nữ thu hoạch sắn và đàn ông đi săn, đánh cá.
Những năm gần đây, áp lực từ khai thác gỗ, đánh bắt và khai khoáng trái phép gia tăng, khiến cuộc sống của các bộ tộc bị đe dọa. Hiện bộ lạc Kanamari vẫn cố gắng tìm những cách mới để bảo vệ đất đai và lối sống cổ xưa.
Dù giới trẻ ở São Luís được nuôi dạy theo truyền thống, một số người như João Kanamari lại được gửi đến thị trấn Atalaia do Norte – nơi cách đó khoảng 9 tiếng đi thuyền để học thêm.
João, 20 tuổi, vốn là cháu trai của tộc trưởng Mauro. Nhiệm vụ của anh là ghi lại các cuộc tuần tra bằng điện thoại thông minh, đăng tải lên mạng. Khi còn ở tuổi thiếu niên, anh được gửi đến Atalaia do Norte để học tiếng Bồ Đào Nha và làm cầu nối giữa cộng đồng mình với thế giới bên ngoài.
Với người Kanamari, rừng Amazon là “cha mẹ”, nguồn cung cấp mọi thứ cho cuộc sống. Vì vậy, việc khai thác tài nguyên gây tổn hại môi trường, đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của họ. Tuy nhiên, việc chống lại các nhóm xâm nhập tiềm ẩn nhiều bất ổn. Năm 2022, hai người gồm nhà hoạt động Bruno Pereira và nhà báo Dom Phillips đã bị sát hại trong khu vực, làm dấy lên lo ngại về mức độ bạo lực.
Dù đối mặt rủi ro, người Kanamari vẫn tổ chức các nhóm tuần tra, phối hợp với cơ quan phụ trách người bản địa Brazil (FUNAI) và tổ chức UNIVAJA để giám sát lãnh thổ. Họ được hỗ trợ phương tiện liên lạc và nhiên liệu, nhưng trang bị hạn chế khiến việc đối đầu trực tiếp gần như không thể. Thay vào đó, họ chọn cách ghi nhận và báo cáo.
Với João, nhiệm vụ hàng ngày của mình là tuần tra rồi quay lại hình ảnh bằng điện thoại thông minh rất quan trọng.
“Chúng tôi muốn thế giới nhìn thấy để có thể giúp đỡ”, João nói, cho biết việc bảo vệ rừng Amazon không chỉ vì cộng đồng của họ mà còn vì lợi ích chung của toàn cầu.
