Binh sĩ Mỹ, Philippines và Nhật Bản đã bắt đầu cuộc tập trận thường niên Balikatan vào ngày 20-4.
Mở rộng quy mô, lần đầu Nhật Bản tham gia đầy đủ
Theo Hãng tin AFP ngày 20-4, cuộc tập trận kéo dài 19 ngày, quy tụ hơn 17.000 binh sĩ thuộc các lực lượng lục quân, không quân và hải quân.
Ngoài ba nước chủ chốt Mỹ – Philippines – Nhật Bản, còn có sự tham gia của các đơn vị từ Úc, New Zealand, Pháp và Canada.
Giới chức quân sự Manila cho biết đây có thể là kỳ Balikatan (Kề vai sát cánh) lớn nhất từ trước đến nay. Các nội dung diễn tập bao gồm bắn đạn thật, phòng thủ tên lửa, an ninh hàng hải và huấn luyện tác chiến đa quốc gia.
Đáng chú ý, một số hoạt động sẽ diễn ra ở khu vực phía bắc Philippines, hướng ra eo biển Đài Loan, cũng như tại một tỉnh gần Biển Đông – nơi Manila và Bắc Kinh nhiều lần đối đầu trong thời gian qua.
Trong một nội dung diễn tập, lực lượng Nhật Bản với khoảng 1.400 binh sĩ sẽ sử dụng tên lửa hành trình Type 88 để đánh chìm một tàu quét mìn từ thời Thế chiến 2 ngoài khơi đảo Luzon.
Đây cũng là lần đầu tiên Tokyo tham gia Balikatan với tư cách thành viên đầy đủ, sau khi ký kết thỏa thuận quân sự với Philippines vào năm 2025.
“Bất chấp những thách thức ở các khu vực khác trên thế giới, trọng tâm của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và cam kết vững chắc của chúng tôi với Philippines vẫn không thay đổi”, Trung tướng Mỹ Christian Wortman phát biểu tại lễ khai mạc ngày 20-4, cho biết có khoảng 10.000 binh sĩ nước này tham gia tập trận.
Tướng Romeo Brawner, Tổng tư lệnh quân đội Philippines, cho biết Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ, Đô đốc Samuel Paparo, đã khẳng định rằng kỳ Balikatan 2026 sẽ là “lớn nhất từ trước đến nay”.
“Thông qua các hoạt động phòng thủ tích hợp trên không và tên lửa, đảm bảo an ninh hàng hải, diễn tập bắn đạn thật và huấn luyện sẵn sàng chiến đấu đa quốc gia, các nước đang xây dựng những hệ thống có khả năng tư duy, vận hành và phản ứng như một thể thống nhất”, tướng Brawner nói.
Một trong những điểm đáng chú ý của đợt tập trận lần này là sự xuất hiện của hệ thống tên lửa Typhon của Mỹ, vốn được triển khai tại Philippines từ năm 2024 và từng vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ Trung Quốc. Theo phía Mỹ, hệ thống này có thể được tích hợp vào các nội dung diễn tập trong năm nay.
Trung Quốc nói “đùa với lửa”
Dù các bên khẳng định không tổ chức hoạt động diễn tập gần Đài Loan, các cuộc tập trận phòng thủ ven biển vẫn diễn ra tại quần đảo Batanes nằm ở khu vực cực bắc của Philippines, chỉ cách Đài Loan chưa đầy 200km.
Trung Quốc đã lên tiếng chỉ trích vào cùng ngày, cáo buộc Mỹ, Nhật Bản và Philippines “đùa với lửa”, đồng thời cảnh báo các liên minh quân sự như vậy có thể làm gia tăng đối đầu trong khu vực.
“Chúng tôi muốn nhắc nhở các quốc gia liên quan rằng việc mù quáng liên kết với nhau dưới danh nghĩa an ninh chẳng khác nào ‘đùa với lửa’ – để rồi cuối cùng sẽ tự mình chuốc lấy hậu quả”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn phát biểu.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos tháng 11-2025 từng thừa nhận nguy cơ nước này bị cuốn vào xung đột nếu chiến sự liên quan đến Đài Loan nổ ra, do vị trí địa lý gần kề.
Trong khi đó, Manila tiếp tục tăng cường hợp tác quốc phòng với các đối tác phương Tây. Trong hai năm qua, Philippines đã ký nhiều thỏa thuận cho phép lực lượng nước ngoài hiện diện và tham gia tập trận chung.
