Video do nhân vật AI thông báo chương trình thu hồi sản phẩm, hoàn trả tiền của Mailisa – Ảnh: ĐỨC THIỆN
Ngay sau khi Mailisa (Phan Thị Mai), Hoàng Hường và loạt “boss” bán mỹ phẩm bị bắt vì buôn lậu, bán hàng dỏm, thậm chí hàng giả… dư luận tách thành hai phe. Một bên ủng hộ cơ quan công an. Bên còn lại đưa ra đủ lý do bao biện cho người vi phạm, tự trấn an để… tiếp tục sử dụng sản phẩm.
Đủ kiểu rủi ro sau khi Mailisa bị phanh phui
Thường xem video và các phiên livestream trên mạng xã hội, chị T.Nhi (42 tuổi) từng mơ có đủ tiền để vào Mailisa làm đẹp. Gom được tiền, chị cùng nhóm bạn ở An Giang bắt xe lên TP.HCM làm dịch vụ. Kết thúc buổi chăm sóc, mỗi người mang về một bộ mỹ phẩm mang thương hiệu Doctor Magic có giá vài triệu đồng trở lên.
Khi hay tin chủ chuỗi thẩm mỹ viện bị bắt vì buôn lậu, “rửa nguồn” để bán mỹ phẩm Trung Quốc chất lượng kém, chị Nhi không khỏi hoang mang. “Tui bỏ hết vô thùng rác. Sợ xài nhiều dư da, ảnh hưởng sức khỏe”, chị nói.
Trong khi nhiều người lập tức dừng sử dụng các sản phẩm do Mailisa (quảng bá có khả năng giảm nám, trắng da…), không ít khách hàng lên tiếng bênh vực, thậm chí can ngăn người khác vứt hàng và xin được mang về dùng. Dù cơ quan chức năng đã giải thích rõ rằng mỹ phẩm Mailisa bán là hàng gia công giá rẻ, chất lượng thấp, không đủ tiêu chuẩn bán tại Trung Quốc, có khách vẫn khăng khăng: “Dùng thì cứ dùng. Chứ những thứ chưa bị bóc phốt chưa chắc đã an toàn…”.
Đáng chú ý, sau khi vợ chồng chủ cơ sở đã bị bắt, trang web chính thức của thẩm mỹ viện Mailisa vẫn cho phép khách hàng đặt mua mỹ phẩm Doctor Magic thêm nhiều ngày nữa rồi mới ngưng. Trên một số sàn thương mại điện tử cũng xuất hiện nhiều tài khoản tiếp tục rao bán sản phẩm mang thương hiệu này.
Đặc biệt, mấy ngày nay, nhiều người dùng Facebook chia sẻ thông tin việc xuất hiện hai fanpage của Mailisa công bố chương trình thu hồi sản phẩm và hoàn tiền cho khách hàng đã mua. Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, hai fanpage này có tên gọi là “Mailisa thu hồi sản phẩm – hoàn tiền” và “Thu hồi sản phẩm – hoàn tiền Mailisa” đang thu hút đến hàng chục nghìn lượt người theo dõi.
Trong đăng tải ngày 29 và 30-11, hai fanpage này thông báo chính sách hoàn 80% đơn hàng cho toàn bộ khách hàng đã mua sản phẩm. Khách được yêu cầu cung cấp từ thông tin cá nhân đến hóa đơn mua hàng hợp lệ.
Dưới phần bình luận, hai fanpage này còn đăng hình ảnh chụp giao dịch chuyển khoản thành công cho một số khách hàng đã nhận tiền hoàn. Các bài đăng còn có cả video hướng dẫn, tuy nhiên hai nhân vật trong video đều có giọng nói và biểu cảm giống sản phẩm từ AI.
Bên cạnh đó, khi truy vào tính minh bạch của trang “Mailisa thu hồi sản phẩm – hoàn tiền”, chúng tôi phát hiện trang được lập vào tháng 4-2025 có tên gốc là “Resort 5 Sao Mũi Né”, đến cuối tháng 11-2025 mới đổi tên thành “Mailisa Thu Hồi Sản Phẩm – Hoàn Tiền”.
Đặc biệt, vị trí người quản lý trang gồm 1 ở Việt Nam và 3 ở Campuchia.
Ở trang còn lại, điểm khác lạ là website liên hệ lại sử dụng địa chỉ email mailisa@chr.co.th, vốn là tên miền ở Thái Lan. Trong khi đó, chuỗi thẩm mỹ viện Mailisa có pháp nhân hoạt động tại Việt Nam, không phải tại Campuchia hay Thái Lan.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Đặng Hữu Sơn, nhà sáng lập kiêm CEO Công ty LovinBot AI, khẳng định các video nêu trên sử dụng 100% công nghệ AI tạo sinh. Quy trình để kẻ xấu tạo ra video này rất đơn giản, nhanh chóng và chi phí thấp nhưng lại rất thật. “Bạn hãy thử nhìn dòng chữ trên tường phía sau và logo. Đây là những dòng chữ vô nghĩa, sắp xếp lộn xộn”, ông Sơn phân tích.
Ông Sơn khuyến nghị người dùng tuyệt đối không làm theo hướng dẫn trong video, không nhắn tin, không cung cấp thông tin cá nhân, hóa đơn mua hàng hay tài khoản ngân hàng cho các fanpage lạ cho đến khi xác minh được độ tin cậy.
“Ma trận” mỹ phẩm online
Trước nhu cầu lớn, thậm chí theo Statista, quy mô thị trường mỹ phẩm Việt Nam được dự báo lên tới 2,7 tỉ USD vào năm 2027, nhiều YouTuber, TikToker… tận dụng lượng theo dõi cao để đặt gia công rồi bán mỹ phẩm thu về doanh thu lớn. Song, nhiều người lại khá mơ hồ về sản phẩm.
Trong một phiên livestream trên TikTok, khi được hỏi về thành phần hộp kem, TikToker Ngân Hà (7,4 triệu người theo dõi) trả lời: “Thành phần là gì thế, mình không biết nữa… Ai mà biết được”. Sau đó cô vá lấp bằng việc nói kem có thành phần dưỡng trắng và chống nắng. Cô cũng khẳng định bản thân rất kỹ tính, chất lượng của kem “rất ok”, dùng sẽ trắng hồng chứ không trắng bạch tạng…
Dữ liệu trên tài khoản TikTok Shop của cô này cho thấy mức tiêu thụ cực lớn: riêng hũ kem body giá 120.000 đồng đã bán hơn 129.300 sản phẩm; combo hai hũ giá 225.000 đồng bán 18.700 đơn – tổng gần 20 tỉ đồng doanh thu, chưa kể nhiều sản phẩm khác.
Giữa lúc hàng loạt người nổi tiếng, nghệ sĩ và các gương mặt ảnh hưởng bị bắt vì kinh doanh mỹ phẩm gian, giả, kém chất lượng, nhiều cái tên khác cũng bị đặt nghi vấn.
Theo ghi nhận, mô hình kinh doanh mỹ phẩm trên nền tảng online hiện nay rất đa dạng: bán hàng xuyên biên giới, hàng xách tay, nhận đặt order sỉ – lẻ, hoặc bán qua livestream. Không ít nơi còn thổi phồng sản phẩm thành “hàng hiệu”, “hàng độc quyền”, “hàng phòng khám”, “hàng công nghệ cao”… trong khi giấy tờ chứng minh chất lượng lại mơ hồ, khó kiểm chứng.
Việc tin tưởng và mua mỹ phẩm kém chất lượng qua kênh online không chỉ xảy ra với giới trẻ mà còn với nhiều người lớn tuổi, đặc biệt là phụ nữ ở vùng nông thôn.
Bạn Thanh Tiến (31 tuổi, Bến Tre) kể mẹ anh từng bắt xe lên TP.HCM để điều trị da mẩn đỏ, nám sau khi xem quảng cáo. Tại đây, bà bị thuyết phục mua thêm bộ mỹ phẩm “giúp đẹp nhanh” hơn 5 triệu đồng. Dù cố tìm kiếm, Tiến vẫn không xác định được xuất xứ bộ mỹ phẩm ngoài tên tiếng Anh và một “tem chống hàng giả” nhìn rất đáng ngờ. Phải mất hơn một tuần thuyết phục, mẹ anh mới chịu ngừng dùng.
Theo Tiến, nhiều phụ nữ trong xóm cũng mua loại mỹ phẩm này, khiến da bong tróc, đỏ ửng. Họ tưởng đó là hiệu quả làm đẹp nhưng thực chất da bị bào mỏng và tổn thương.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, Giám đốc thương mại điện tử hệ thống bán lẻ 24hStore, khuyến nghị người dùng nên ưu tiên mua từ kênh chính thống. Với mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, nên chọn nhà thuốc, hệ thống uy tín, thương hiệu có website rõ ràng, hóa đơn chứng từ, nhãn phụ tiếng Việt đầy đủ.
Bao bì mờ, in sai chính tả, thiếu thông tin tiếng Việt là dấu hiệu đáng nghi. Đặc biệt, không tin vào lời hứa “trắng da cấp tốc”, “hết nám sau vài ngày”. Những lời hứa quá nhanh, quá mạnh thường đi kèm nguy cơ corticoid, chất tẩy, chất cấm… “Mỹ phẩm không phải thuốc chữa bệnh, không thể trị dứt điểm bệnh da liễu chỉ bằng vài tuýp kem”, bà nói.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị người dùng nên thường xuyên tra cứu cảnh báo và danh sách sản phẩm bị thu hồi. Giữ hóa đơn, vỏ hộp làm bằng chứng. Khi gặp dấu hiệu bất thường (bỏng rát, đỏ, nổi mụn nước…) phải ngừng sử dụng, đi khám da liễu, đồng thời báo cơ quan chức năng.
Loạn đánh giá “dỏm”, tâng bốc hàng lạ
Gần đây trên mạng xã hội xuất hiện nhiều tài khoản đăng đánh giá thiếu minh bạch, mang tính cạnh tranh không lành mạnh. Có tài khoản đăng hình ảnh so sánh, đưa dầu gội Yxx (một thương hiệu lạ) lên vị trí nổi bật, khen chất lượng ngang Pantene, Cocoon, Kérastase…, đồng thời khuyến cáo không nên dùng một số thương hiệu đã nổi tiếng. Như nhãn hàng Mxx (thương hiệu mới xuất hiện) được xếp nhóm đầu, quảng cáo là kem chống rạn da bụng cho phụ nữ mang thai, chất lượng tương đương thương hiệu uy tín toàn cầu, nhưng lại hạ thấp nhiều thương hiệu lớn khác, thậm chí cảnh báo rằng dùng sản phẩm khác có thể gây ung thư hoặc dị tật thai nhi.
Theo các chuyên gia, đánh giá thiếu minh bạch dễ khiến người tiêu dùng hiểu sai về sản phẩm. Việc thổi phồng chất lượng, tạo nỗi sợ hãi, so sánh khập khiễng… cũng làm méo mó thị trường, gây thiệt hại cho doanh nghiệp chân chính, cần siết quản lý.
