Nông dân vùng nông sản Đà Lạt cải tạo đất trồng các loại nông sản ngắn ngày để sớm tung ra thị trường – Ảnh: M.V.
Những ngày đầu tháng 12-2025, khi nhiều thửa ruộng ở Đơn Dương, Đà Lạt, Lạc Dương còn in dấu bùn đất sau lũ, câu chuyện được nhắc nhiều nhất giữa nhà vườn và doanh nghiệp là làm sao đảm bảo đủ rau cho TP.HCM và các đô thị lớn trong dịp Tết Nguyên đán.
Nông dân chạy đua với thời gian
Trong lúc nông dân đang chạy đua khôi phục vùng nông sản để kịp vụ Tết thì giá nhiều loại nông sản Đà Lạt đã tăng. Đà Lạt là vùng cung ứng trọng điểm cho TP.HCM nên biến động giá tại vùng sản xuất nhanh chóng tác động đến chợ đầu mối và chợ lẻ ở đô thị.
Tại Đơn Dương, “vựa rau” của vùng nông sản Đà Lạt, trận lũ cuối tháng 11 và đợt mưa lớn kéo dài đầu tháng 12-2025 đã làm khoảng 2.000ha rau màu dọc sông Đa Nhim bị thiệt hại, trong đó 2/3 diện tích là bắp cải, cà rốt, cà chua, củ cải dự kiến phục vụ dịp Tết.
Ở Đà Lạt và Lạc Dương, khoảng 2.000ha rau củ trồng ngoài trời cũng hư hại vì mưa kéo dài làm úng thối, gãy đổ. Chủ yếu là những loại nông sản có giá trị cao, thời gian canh tác kéo dài.
Trong khu vườn ở phường Lâm Viên – Đà Lạt, ông Nguyễn Hữu Nam cho biết sau khi xác định lứa rau vụ Tết bị “cuốn theo mưa”, gia đình ông chủ động cày lại đất ngay khi mưa còn chưa dứt. Ông quyết định chuyển toàn bộ diện tích sang trồng các loại rau siêu ngắn ngày như cải, xà lách, tần ô.
Ông nói nếu cố giữ cây dài ngày thì không kịp thu hoạch, trong khi Tết là vụ quan trọng nhất năm, nên lựa chọn an toàn lúc này là trồng lại những loại rau có thể thu hoạch trong vòng một tháng rưỡi đến hai tháng để kịp đưa hàng ra thị trường.
Dọc sông Đa Nhim, gia đình ông Nguyễn Ngọc Hướng tất bật cày xới, san gạt lại khu vườn rộng hơn 5.500m². Lũ không chỉ phá sạch hoa màu mà còn làm sạt lở bờ vườn, cuốn trôi một phần đất, buộc gia đình phải mua đất với giá khoảng 400.000 đồng/m3 để đắp bù mặt bằng trước khi xuống giống lứa rau mới. Theo ông, chi phí đội lên đáng kể nhưng nếu không làm kịp, cả vụ Tết coi như mất trắng.
Không riêng hai hộ trên, nhiều nông dân vùng rau Đà Lạt đang đồng loạt điều chỉnh thói quen canh tác. Bà con ưu tiên những giống rau phổ biến, dễ trồng, có thể thu hoạch liên tục như rau muống, các loại cải, tần ô để giảm rủi ro, đồng thời bảo đảm cung ứng những mặt hàng thiết yếu cho thị trường Tết.
Sẽ giữ mạch cung ứng Tết
Theo Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, diện tích gieo trồng rau phục vụ Tết Nguyên đán 2026 tại vùng nông sản Đà Lạt (gồm Đà Lạt và khu vực lân cận) xuống giống hơn 10.000ha, sản lượng ước đạt 300.000 tấn.
Cơ cấu sản phẩm tập trung vào ba nhóm chính gồm: rau ăn lá như xà lách, súp lơ, bó xôi, cải thảo, cải bắp; rau ăn củ như cà rốt, khoai tây; rau ăn quả như cà chua, ớt ngọt, các loại đậu. Đây đều là những mặt hàng phục vụ nhu cầu tiêu dùng hằng ngày, tiêu thụ ổn định tại các tỉnh Đông Nam Bộ, miền Tây, miền Trung và đặc biệt là thị trường TP.HCM.
Ông Nguyễn Hồng Phong, Giám đốc Công ty Phong Thúy (khu vực Đức Trọng), cho rằng vụ Tết năm nay không thể duy trì cơ cấu hàng hóa đa dạng như những năm trước. Theo ông, nếu cố giữ đủ cơ cấu mặt hàng từ rau củ đến rau lá và gia vị như năm ngoái thì không đơn vị nào kịp chuẩn bị, bởi vùng sản xuất chỉ mới tạnh mưa được khoảng một tuần, trong khi Tết đã cận kề.
Doanh nghiệp của ông Phong đang cùng nhà vườn tập trung cho nhóm rau lá phổ biến, coi việc đảm bảo có rau xanh bán ra thị trường Tết là ưu tiên hàng đầu. Dự kiến sản lượng nông sản vụ Tết năm nay của đơn vị giảm khoảng 40% so với năm trước.
Theo ông Phong, dù diện tích canh tác vụ Tết năm nay giảm nhưng áp lực sản lượng đối với vùng nông sản Đà Lạt không quá căng vì Đà Lạt sử dụng mô hình sản xuất đa phương thức. Rau trồng ngoài trời (chiếm diện tích lớn) thiếu hụt nhưng được bù lại một phần từ hệ thống trang trại ứng dụng công nghệ cao, trồng trong nhà lưới nhà kính như: rau thủy canh, ớt chuông, ớt ngọt…
“Mặt hàng này sẽ chiếm khoảng 15% sản lượng nông sản Đà Lạt ở vụ Tết năm nay, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước”, ông Phong nhận định. “Hiện chúng tôi đang rà soát mạng lưới liên kết sản xuất để có thể có dữ liệu chính xác giúp các chợ và siêu thị có kế hoạch bán hàng cũng như phối hợp sản xuất phù hợp”, ông nói.
Không thiếu rau, giá bình ổn
Ông Nguyễn Hoàng Phúc, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, cho biết vấn đề lớn nhất hiện nay là cây giống. Sở đã phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật hỗ trợ cây giống để cấp lại cho nông dân, nhất là vùng bị ngập sâu, đồng thời khuyến nghị nông dân điều chỉnh cơ cấu cây trồng, tập trung vào những loại nông sản có thể thu hoạch trong vòng hai tháng tới để kịp phục vụ dịp Tết.
Ông Phúc khẳng định nếu thời tiết nắng ráo từ nay đến trước Tết, TP.HCM và các tỉnh thành đang là thị trường lớn của vùng nông sản Đà Lạt chắc chắn không thiếu rau, củ và giá cả cũng ở mức bình ổn.
