Khánh Ly: ‘Tôi không sợ cái chết’

Danh ca Khánh Ly cho biết sau lần tai biến dẫn đến đột quỵ năm ngoái, bà coi cái chết nhẹ nhàng, như phần tất yếu của cuộc đời.

Sau khi từ Mỹ về TP HCM dự các hoạt động tưởng 25 năm nhạc sĩ Trịnh Công qua đời, nghệ sĩ ra Hà Nội, dự buổi giới thiệu cuốn sách chân dung của mình. Ở tuổi 81, bà cho biết sức khỏe đi xuống sau bạo bệnh, khiến chân đau, tai không còn nghe rõ. Vì thế, danh ca không còn cảm được nhạc và biểu diễn như trước.

Khi nói với con gái kế hoạch về Việt Nam, con bà không đồng bởi lo cho sức khỏe của mẹ. Bà thuyết phục: “Mẹ phải đi để trả mối ân tình cho những người yêu quý mẹ. Mẹ không muốn đến khi sang thế giới bên kia vẫn còn nợ lại những mối duyên này. Xong việc, mẹ sẽ trở về, sống bình an với con”. Ca sĩ Quang Thành – quản lý lâu năm – là người kề cận chăm sóc Khánh Ly.

Tại buổi gặp, danh ca nhắc nhiều đến cái chết, sự ra đi và những chuyện nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng dặn dò. Bà đọc lời bài hát Những con mắt trần gian của ông: “Đường trần rồi khăn gói. Mai kia chào cuộc đời”. Ông cũng từng nói với bà: “Chúng ta không mong được sinh ra trong cuộc đời này nhưng khi chúng ta rời đi, sẽ có người nhớ chúng ta”.

Với bà, cái chết là điều con người không thể lựa chọn. Vì thế, bà đón nhận nó với sự bình thản: “Tôi là người Công giáo, một sợi tóc rơi xuống không ngoài ý Chúa. Chúa gọi về thì mình về. Khi nào Chúa gọi thì tôi đi. Đi sớm, đi muộn cũng là đi. Sớm chưa chắc đã là không may. Muộn chưa hẳn đã là hạnh phúc. Cái may mắn là được ra đi trong một giấc ngủ. Chỉ có người ở lại khổ”.

Bà nhắc lại bài học từ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã theo bà suốt cuộc đời: “Sống trong đời sống cần có một tấm lòng“. Khi còn trẻ, không hiểu điều ông muốn truyền đạt, bà nghĩ bụng: “Mình cần tiền để nuôi con, để mua đôi giày, cái áo đẹp, chứ cần gì tấm lòng”. Qua nhiều năm, bà mới đồng cảm tư tưởng của ông bởi đến “ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau”.

Nói về cuốn sách chân dung Hát cùng nguồn cội, Khánh Ly nói bà không tưởng tượng được một người “ít học” như mình lại có được cuốn sách dày dặn, đầy đủ về cuộc đời, sự nghiệp. Sách gồm tám chương, lần lượt tái hiện hành trình từ tuổi thơ ở Hà Nội, những năm tháng lập nghiệp, cuộc gặp định mệnh với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đến quãng đời viễn xứ và những chuyến trở về quê hương. Trong đó, chương viết về mối tri âm giữa Khánh Ly và Trịnh Công Sơn được xem là điểm nhấn, với nhiều bút tích, tư liệu lần đầu công bố.

Một phần quan trọng của cuốn sách dành cho giai đoạn âm nhạc phản chiến, đặc biệt là các ca khúc thuộc dòng Da Vàng, mang thông điệp hòa bình và thân phận con người. Ngoài ra, gần 100 văn nghệ sĩ và nhân vật có ảnh hưởng trong đời sống văn hóa Việt Nam xuất hiện qua ký ức của bà, tạo nên bức tranh đa chiều về nhiều thế hệ nghệ thuật. Hình ảnh người cha – nhân vật có ảnh hưởng lớn đến đời sống tinh thần của danh ca – cũng được khắc họa rõ nét.

Ở chương cuối, Khánh Ly chia sẻ suy ngẫm về đời sống sau biến cố sức khỏe. Bà viết: “Danh vọng, tiền tài rồi cũng qua đi. Đừng chất thêm nỗi khổ cho mình, cho nhau và cho cuộc đời này”. Sách do Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam phối hợp Công ty truyền thông Đôi Cánh phát hành, ra mắt song song với bộ phim tài liệu nhiều tập cùng tên. Chủ nhiệm dự án là Tiến sĩ Bùi Quang Ngọc.

Hà Thu