Iran nêu điều kiện tái đàm phán hạt nhân với Mỹ

Tại diễn đàn an ninh ở Tehran ngày 16.11, Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh chỉ có ngoại giao mới đem lại kết quả và cho biết các bên trung gian gần đây đã truyền đạt đề nghị khởi động lại đối thoại với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ông Araghchi bác bỏ cáo buộc Iran che giấu cơ sở hạt nhân, và giải thích rằng nước này chưa thể mở cửa cho thanh sát viên Liên Hiệp Quốc đến các địa điểm từng bị tấn công vì lý do an ninh. The Guardian dẫn lời vị quan chức khẳng định Iran không đàm phán từ thế yếu.

Ngoại trưởng Araghchi khẳng định năng lực phòng thủ và chương trình hạt nhân Iran đã mạnh hơn sau các cuộc tấn công của Israel và Mỹ vào cơ sở hạt nhân Tehran hồi tháng 6, đồng thời nhấn mạnh các cơ sở bị hư hại sẽ được khôi phục và ý chí của người dân Iran mới là yếu tố then chốt khiến chiến dịch quân sự của đối phương thất bại.

Ông Araghchi tái khẳng định rằng Iran có “quyền bất khả xâm phạm trong việc làm giàu uranium trong nước và sẽ không bao giờ từ bỏ quyền này” – điểm nghẽn lớn nhất khiến đàm phán trước đây sụp đổ.

Năm vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran đã kết thúc hôm 12.6 sau khi Israel với sự hỗ trợ của Mỹ đã tấn công các cơ sở hạt nhân Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày. Châu Âu sau đó kích hoạt cơ chế tái áp đặt trừng phạt của Liên Hiệp Quốc, nhưng Tehran cho rằng tác động không đáng kể.

Theo các quan chức Iran, 2 bên từng tiến rất gần tới một “giải pháp thực sự” cho vấn đề làm giàu uranium trong các cuộc đàm phán trước đó. Hai bên gần như nhất trí cho phép một liên doanh có trụ sở tại Iran, với sự tham gia của Mỹ, được phép làm giàu uranium. Phương án này cho phép Iran duy trì làm giàu trong nước, trong khi Mỹ có thể yên tâm về tính chất hòa bình của chương trình hạt nhân.

Đề xuất liên doanh hiện không còn được thảo luận, nhưng có thể được hồi sinh khi đàm phán nối lại.

Tuần trước Tổng thống Trump cho hay ông nhận được tín hiệu Iran muốn đối thoại, song Tehran khẳng định chưa thấy đề nghị cụ thể từ Mỹ hay các trung gian như Qatar, Ai Cập, Oman và Ả Rập Xê Út. Bộ Ngoại giao Iran bác bỏ chỉ trích rằng họ thụ động trước tiếp cận trực tiếp của ông Trump.

Ngoại trưởng Araghchi cáo buộc Mỹ lạm dụng luật pháp quốc tế và cho rằng cuộc chiến 12 ngày cho thấy xung đột không thể kết thúc bằng quân sự. Ông nói chiến dịch của Israel được tiến hành với sự phối hợp đầy đủ của Mỹ, khiến việc khôi phục lòng tin trở nên khó khăn.

“Không phải Iran chạy khỏi ngoại giao, mà chính Mỹ và phương Tây đã tìm cách áp đặt ý chí của họ trong các cuộc đàm phán.. Nếu họ đối thoại với Iran bằng ngôn ngữ của sự tôn trọng, họ sẽ nhận được phản hồi tương tự”, theo ông Araghchi.