Hôm qua, truyền thông quốc tế dẫn lời Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles thông báo nước này sẽ điều một máy bay quân sự công nghệ cao để tham gia sứ mệnh quốc tế nhằm mở lại eo biển Hormuz. Vài ngày trước, Anh và Pháp cũng thông báo triển khai tàu chiến tham gia sứ mệnh này.
Giá dầu thô vẫn khó lường
Các nỗ lực trên nhằm tìm cách giải tỏa sự đình trệ của eo biển Hormuz vốn đang gây nghẽn nguồn cung dầu thô, khí tự nhiên và cả các loại phân bón cùng nhiều mặt hàng khác. Trong đó, giá dầu thô liên tục ở mức cao và biến động khó lường. Đến hôm qua, giá dầu Brent lẫn WTI đều ở mức trên 100 USD/thùng.
Giá nhiên liệu tăng cao khiến các hãng hàng không chịu nhiều gánh nặng chi phí
ẢNH: REUTERS
Không những vậy, theo dự báo được các nhà phân tích của Tập đoàn tài chính J.P.Morgan đưa ra vào ngày 11.5, giá dầu có khả năng “duy trì ở mức không dưới 100 USD/thùng” cho đến hết năm nay do xung đột ở Iran, và giá trung bình cả năm 2026 có thể ở mức 97 USD/thùng.
Thậm chí, trong phân tích gửi đến Thanh Niên, S&P Global, nhà xếp hạng tín nhiệm tín dụng hàng đầu thế giới, cho rằng cần tính đến kịch bản xấu nhất là sự gián đoạn đối với năng lượng và vận chuyển của tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz kéo dài hơn. Khi đó, giá dầu Brent có thể lên đến 200 USD/thùng. Thực tế, ngay cả khi Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn, thì những bất ổn vẫn khiến cho giá dầu hồi đầu tháng 5 tăng cao hơn cả mức cao điểm trong tháng đầu tiên của cuộc chiến.
Thực tế, tuy tình hình chiến sự không còn nóng như giai đoạn đầu, nhưng việc eo biển Hormuz vẫn tiếp tục đình trệ và chưa có một giải pháp khả thi, thì việc nguồn dự trữ năng lượng của thế giới ngày càng giảm xuống càng tạo ra sức ép lớn hơn cho thị trường.
Hàng không gặp khó
Giá dầu thô cao đã kéo theo giá nhiên liệu máy bay tăng cao. Cụ thể, nếu như trước xung đột Iran thì giá nhiên liệu máy bay trung bình ở mức 100 USD/thùng đã có lúc vượt mức 200 USD/thùng, gần đây hạ nhiệt thì vẫn neo ở mức gần 170 USD/thùng.
Mức giá trên khiến cho chi phí vận hành máy bay tăng cao. Ví dụ tại Mỹ, theo tính toán của trang Business Insider, so mức giá nhiên liệu bay từ mức 2,5 USD/gallon hồi cuối tháng 2 với mức 4,03 USD/gallon của ngày 11.5 vừa qua khiến cho chi phí đổ đầy bình nhiên liệu của máy bay Airbus A320neo tăng từ 17.500 USD (khoảng 460 triệu đồng) lên 28.200 USD (740 triệu đồng), máy bay Airbus A350 tăng từ 110.000 USD (2,9 tỉ đồng) lên 177.300 USD (4,6 tỉ đồng), Boeing 747-8 tăng từ 157.600 USD (4,1 tỉ đồng) lên 254.000 USD (6,6 tỉ đồng), Boeing 787 từ 83.500 USD (2,2 tỉ đồng) lên 134.600 USD (3,5 tỉ đồng).
Vì thế, 3 hãng hàng không hàng đầu của Mỹ là Delta, American và United đều báo cáo chi phí nhiên liệu đã tốn kém thêm từ 330 – 340 triệu USD trong quý 1/2026. Tình hình khiến cho nhiều hãng hàng không trên thế giới phải cắt giảm số lượng chuyến bay để hạn chế mức lỗ. Giữa tháng 4, KLM (Hà Lan) thông báo vừa cắt giảm 80 chuyến bay. Cuối tháng 4, Hãng hàng không Lufthansa (Đức) thông báo dự kiến tính đến tháng 10 sẽ cắt giảm tổng cộng khoảng 20.000 tuyến bay chặng ngắn. Edelweiss Air (Thụy Sĩ) thì ngừng nhiều tuyến bay đến Mỹ do lượng khách thấp mà giá nhiên liệu tăng cao. Hay Scandinavian Airlines cắt giảm 1.000 chuyến bay chỉ riêng trong tháng 4. Nhiều hãng bay cũng đã tăng phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí tăng cao.
Không những giá cao, mà nguồn cung nhiên liệu cũng trở thành thách thức cho nhiều hãng hàng không. Tại châu Âu, nhu cầu nhiên liệu máy bay khoảng 1,6 triệu thùng/ngày, khả năng tự chủ của châu lục này khoảng 1,1 triệu thùng/ngày, nên phải nhập khẩu khoảng 500.000 thùng/ngày, trong đó nhập khẩu từ 350.000 – 380.000 thùng/ngày từ Trung Đông. Do các cơ sở chế biến xăng máy bay bị đánh phá và eo biển Hormuz đình trệ, nên châu Âu đang bị mất gần như toàn bộ nguồn cung từ Trung Đông. Sau khi eo biển Hormuz bị đình trệ, Mỹ tăng sản lượng xuất khẩu từ 172.000 thùng/ngày lên trung bình 372.000 thùng/ngày. Trong tổng số này, châu Âu mua khoảng 200.000 thùng/ngày nhưng vẫn chưa đủ bù đắp vào phần thiếu hụt từ nguồn cung Trung Đông. Vì thế, ước tính riêng châu Âu vẫn đang thiếu khoảng 170.000 – 180.000 thùng/ngày.
Ngày 17.4, AP dẫn lời Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo sau 6 tuần thì châu Âu có thể cạn nguồn dự trữ nhiên liệu bay. Tuy nhiên, các hãng hàng không đã từ chối bình luận về thông tin này.
