Nhiều sản phụ vì e ngại đến cơ sở y tế đã tìm kiếm thuốc tránh thai tại nhà trên mạng xã hội – Ảnh: AI
Các bác sĩ cho biết chỉ cần đến chậm vài phút, bệnh nhân có thể rơi vào rối loạn đông máu và tử vong.
Đáng lo ngại, đây không phải là trường hợp cá biệt. Tình trạng phụ nữ tự ý mua và sử dụng thuốc phá thai tại nhà đang được ghi nhận tại nhiều cơ sở y tế, tiềm ẩn biến chứng nguy hiểm, đe dọa trực tiếp tính mạng và khả năng sinh sản lâu dài.
Việc xử trí thai không an toàn là con đường ngắn nhất dẫn tới vô sinh. Bởi mọi trường hợp phá thai đều có thể gây nguy cơ vi khuẩn ngược dòng lên trên, gây tổn thương vòi trứng và phá hủy buồng tử cung của chị em phụ nữ. Vì vậy, khi có thai ngoài ý muốn, người bệnh nên tới cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và tư vấn.
BS PHAN CHÍ THÀNH
Vỡ tử cung vì phá thai tại nhà
Mới đây, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới trung ương đã tiếp nhận một sản phụ nguy kịch vì tự ý uống thuốc phá thai không rõ nguồn gốc. Bệnh nhân là chị Đ.T.K. (30 tuổi, Hà Nội), mang thai tuần thứ 26, có tiền sử mổ đẻ hai lần.
Sau khi uống thuốc tại nhà, chị đau bụng dữ dội, co cứng tử cung và dọa vỡ tử cung. Khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng sốc mất máu nặng, huyết áp tụt, ý thức lơ mơ.
Tương tự, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cũng vừa tiếp nhận một bệnh nhân 27 tuổi mang thai 27 tuần, tự ý dùng thuốc phá thai tại nhà. Sau khi uống thuốc, bệnh nhân đau bụng dữ dội, ra máu ồ ạt, nhập viện trong tình trạng nguy kịch.
Bác sĩ Tạ Việt Cường, Phó giám đốc Trung tâm khám, điều trị sản phụ khoa (cơ sở 2), cho biết: “Khi mở bụng, chúng tôi phát hiện gần 1 lít máu trong ổ bụng, tử cung rách sâu. Nếu chậm vài phút, bệnh nhân có thể rơi vào rối loạn đông máu và tử vong”.
Bệnh nhân thừa nhận đã ngậm 4 viên thuốc phá thai mua bên ngoài theo “hướng dẫn” của người quen. Bác sĩ Cường cho biết loại thuốc bệnh nhân sử dụng thực chất không phải thuốc phá thai mà là thuốc co bóp tử cung, thường được dùng sau sinh hoặc sau mổ để hạn chế băng huyết. Việc dùng liều cao gấp hàng chục lần so với quy định đã dẫn đến tai biến nghiêm trọng.
“Đây cũng không phải trường hợp đầu tiên. Nhiều phụ nữ tự ý dùng thuốc theo hướng dẫn trên mạng, sau đó nhập viện trong tình trạng băng huyết, vỡ tử cung, thậm chí phải cắt bỏ tử cung để giữ mạng sống. Phá thai bằng thuốc không hề an toàn tuyệt đối. Tai biến có thể xảy ra rất nhanh, chỉ trong vài phút”, bác sĩ Cường cảnh báo.
Các bác sĩ sản khoa khuyến cáo việc đình chỉ thai bằng thuốc tuyệt đối chống chỉ định với thai lớn, đặc biệt ở phụ nữ từng mổ đẻ. Thuốc chỉ được dùng khi thai dưới 6 tuần tuổi, tại các cơ sở y tế đủ điều kiện.
Sản phụ nguy kịch sau khi uống thuốc phá thai tại nhà – Ảnh: BVCC
Mua thuốc phá thai quá dễ, nguy cơ tai biến cao
Vì tâm lý sợ bị phát hiện khi mang thai ngoài ý muốn hoặc ngại đến cơ sở y tế, nhiều phụ nữ đã chọn cách tự mua thuốc phá thai để sử dụng tại nhà. Dù theo quy định của Bộ Y tế Việt Nam, thuốc phá thai chỉ được phép bán và sử dụng tại các cơ sở y tế được cấp phép đầy đủ, nhưng trên thực tế, việc mua bán loại thuốc này trên mạng xã hội lại vô cùng dễ dàng.
Chỉ cần gõ từ khóa “phá thai tại nhà”, hàng loạt hội nhóm công khai xuất hiện rao bán thuốc và hướng dẫn sử dụng. Nhiều tài khoản còn để lại số điện thoại, đường link nhóm kín để tư vấn và bán thuốc với danh nghĩa “kế hoạch hóa gia đình”. Những loại thuốc này được bán với giá dao động từ 1 – 2 triệu đồng.
Thực tế, theo quy định, thuốc phá thai nội khoa chỉ được sử dụng trong một số điều kiện nghiêm ngặt tại cơ sở y tế và có giám sát chuyên môn. Tự ý sử dụng có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe.
GS Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản trung ương, khuyến cáo phá thai bằng thuốc không thể áp dụng tùy tiện và càng không được bán trôi nổi trên thị trường. Nếu lạm dụng, hậu quả có thể là vỡ tử cung, băng huyết, nhiễm trùng và tử vong.
Ông cũng cho rằng hiện nay hoạt động mua bán thuốc phá thai trên mạng hiện diễn ra công khai, gần như không kiểm soát. Để ngăn chặn tình trạng này, cần đẩy mạnh truyền thông nâng cao hiểu biết về sức khỏe sinh sản, cung cấp đầy đủ dịch vụ tránh thai hiện đại, tăng cường giáo dục giới tính trong trường học, giải pháp gốc để giảm phá thai không an toàn.
Nguy cơ vô sinh, mất khả năng làm mẹ
Theo các chuyên gia, dù phá thai nội khoa (dùng thuốc) hay ngoại khoa (dùng thủ thuật), người phụ nữ vẫn phải đối mặt với nguy cơ vô sinh. Nhiều trường hợp chỉ sau một lần phá thai đã bị dính buồng tử cung, vô kinh, mất khả năng mang thai.
Bác sĩ Phan Chí Thành, Bệnh viện Phụ sản trung ương, cho hay mặc dù phương pháp phá thai bằng thuốc (phá thai nội khoa) được đánh giá an toàn, hiệu quả nhưng với điều kiện phải được thực hiện dưới sự chỉ định và theo dõi sát sao của bác sĩ sản khoa tại các cơ sở y tế.
Việc dùng thuốc phá thai tại nhà, người mẹ sẽ đối diện với nhiều nguy cơ như dị ứng với thuốc, băng huyết, viêm nhiễm phụ khoa, rối loạn nội tiết, thai ngoài tử cung… Những biến chứng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe, thậm chí gây vô sinh. Đặc biệt, với trường hợp băng huyết có thể gây nguy hiểm tới tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Cần xóa bỏ định kiến, tăng cường hỗ trợ phụ nữ
Bác sĩ Tạ Việt Cường cho hay ở Việt Nam, hỗ trợ tâm lý cho phụ nữ mang thai ngoài ý muốn gần như chưa phát triển. Trong khi ở nhiều quốc gia, bác sĩ sản và chuyên viên tâm lý luôn phối hợp để giúp họ có lựa chọn an toàn.
Bởi vậy cần xóa bỏ định kiến, coi tiếp cận dịch vụ sản khoa là vấn đề y tế, không phải đạo đức. Bên cạnh việc truyền thông về giới tính và kế hoạch hóa gia đình, cần hỗ trợ phụ nữ để họ không phải một mình xoay xở, đối diện với nguy hiểm từ việc nạo phá thai không an toàn.
