Trong bối cảnh Israel đẩy mạnh các chiến dịch tấn công trên bộ tại miền nam Lebanon, một bóng ma công nghệ mới đang ám ảnh các đơn vị thiết giáp của quân đội Israel (IDF): máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV).
Không còn đơn thuần là những thiết bị bay tự chế thô sơ, Hezbollah đang trình làng một thế hệ vũ khí mới được điều khiển bằng cáp quang – một kỹ thuật được đúc kết từ những bài học xương máu trên chiến trường Ukraine – nhằm vô hiệu hóa ưu thế công nghệ của Israel.
Việc Hezbollah tăng cường sử dụng FPV không phải là sự ngẫu nhiên. Theo ông Ryan Brobst, Phó Giám đốc Trung tâm về Sức mạnh Quân sự và Chính trị (CMPP), sự thay đổi này xuất phát từ thực tế chiến trường. Khi IDF tiến sâu hơn về phía bắc với quy mô quân số lớn hơn, họ vô tình tạo ra một “rổ mục tiêu” dồi dào và lộ liễu hơn cho các tay súng Hezbollah.
Sự xuất hiện của FPV đánh dấu một bước ngoặt trong tư duy tác chiến của lực lượng ủy nhiệm Iran. Nếu như trước đây, các cuộc tấn công tầm xa chủ yếu dựa vào tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) đắt tiền, thì nay những chiếc drone rẻ tiền, cơ động và dễ sản xuất hàng loạt đang trở thành mũi nhọn tấn công chính.
FPV điều khiển bằng cáp quang là công nghệ mà Nga và Ukraine mới chỉ bắt đầu triển khai rộng rãi vào năm 2024, và việc Hezbollah nhanh chóng sở hữu chúng, cho thấy tốc độ lan truyền công nghệ quân sự đáng kinh ngạc.
Israel vốn nổi tiếng với các hệ thống gây nhiễu sóng vô tuyến cực mạnh. Tuy nhiên, khi lệnh điều khiển và dữ liệu hình ảnh được truyền qua sợi cáp vật lý, các thiết bị gây nhiễu trở nên vô dụng.
Một máy bay không người lái điều khiển bằng cáp quang được thiết kế cho Lực lượng vũ trang Ukraine tại khu vực Kyiv, ngày 29.1.2025
ẢNH: TWZ
Ngoài ra, trong các video được công bố, hình ảnh truyền về từ các máy bay không người lái vẫn cực kỳ sắc nét ngay cả khi bay sát mặt đất hoặc len lỏi vào các khe hẹp. Điều này cho phép người điều khiển nhắm chính xác vào những “tử huyệt” của xe bọc thép như cửa sập, nắp động cơ hay khe hở giữa tháp pháo và thân xe.
Bên cạnh đó, địa hình đồi núi phức tạp tại Lebanon thường làm gián đoạn tín hiệu vô tuyến trực tiếp. Cáp quang giải quyết triệt để vấn đề này, cho phép các FPV tấn công các mục tiêu nằm khuất sau các tòa nhà hoặc trong thung lũng sâu.
Hezbollah đã tung ra hàng loạt video ghi lại cảnh máy bay FPV lao thẳng vào các biểu tượng sức mạnh của Israel: xe tăng Merkava Mk.4, xe bọc thép chở quân Namer và xe ủi bọc thép D9 Caterpillar. Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự vẫn giữ thái độ thận trọng khi đánh giá mức độ thiệt hại thực tế.
Một quan chức cấp cao của IDF chia sẻ với The War Zone rằng, dù các đoạn phim cho thấy khả năng tấn công chính xác vào các điểm yếu trên nóc xe, chúng thường bị cắt đột ngột ngay thời điểm va chạm. Điều này gây khó khăn cho việc xác định liệu đầu đạn có xuyên thủng lớp giáp phức hợp hay chỉ gây hư hại bề ngoài.
Mặc dù IDF duy trì chính sách kiểm duyệt nghiêm ngặt về tổn thất, các báo cáo ghi nhận rằng Lữ đoàn 7 Thiết giáp của Israel đã chịu thương vong trong các đợt hoạt động vào cuối tháng 3. Dù chưa thể khẳng định 100% nguyên nhân do FPV, sự trùng khớp về thời gian và địa điểm đặt ra những dấu hỏi lớn về khả năng bảo vệ của các đơn vị thiết giáp trước mối đe dọa này.
Ngoài Lebanon, các lực lượng thân Iran tại Iraq cũng đã bắt đầu sử dụng FPV để nhắm vào các mục tiêu của Mỹ, bao gồm trực thăng Black Hawk và các trạm radar phòng không. Điều này cho thấy FPV đang trở thành một loại “pháo binh bỏ túi” tiêu chuẩn cho các nhóm vũ trang phi đối xứng trên khắp thế giới.
Hiện chưa rõ khả năng FPV (quan sát từ trên cao) của Hezbollah sẽ tác động như thế nào đến các hoạt động của Israel, nhưng ít nhất, đây là một dấu hiệu nữa cho thấy sự phổ biến của các khả năng này và những thách thức trong việc phòng thủ chống lại chúng.
