Giá vải ‘nhảy múa’, doanh nghiệp lo không đủ hàng xuất khẩu

Liên tục “phá đỉnh“

Thông tin từ các nhà vườn, giá vải bán vào các điểm cân xuất khẩu sang Trung Quốc tại xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh những ngày vừa qua liên tục “phá đỉnh”. Mỗi khi người dân chở vải ra đường, luôn có đến 2 – 3 thương lái bám theo để xem hàng, ngã giá.

Chở vải đến điểm cân sáng 31.5, anh Hoàng Văn Phượng, thôn Bến Huyện dễ dàng bán xong xe hàng với giá 60.000 đồng/kg, tăng gần 10.000 đồng/kg so với thời điểm cách đây 2 ngày.

Trước đó, ngày 29.5, giá vải chỉ hơn 50.000 đồng/kg đối với loại u hồng, từ 55.000 – 60.000 đồng/kg với loại vải Thanh Hà. Nhưng đến ngày 31.5, giá vải Thanh Hà loại đẹp nhất lập đỉnh mới khi thương lái Trung Quốc trả giá lên tới 70.000 đồng/kg.

“Vải Thanh Hà vỏ dày nên dễ vận chuyển đi xa, thương lái Trung Quốc rất thích mua. Nếu chọn được xe hàng đẹp, họ trả giá rất cao, quyết mua bằng được. Còn vải thiều, dự báo giá năm nay giá sẽ cao như mùa vụ năm 2024, bán tại vườn có thể lên hơn 100.000 đồng/kg”, anh Phượng nói.

Cũng theo anh Phượng, vườn nhà của gia đình năm nay may mắn được khoảng 70% sản lượng so với năm 2025, dự kiến khi bán hết hàng, số tiền thu về khoảng 200 – 300 triệu đồng.

Còn tại xã Phúc Hòa – vùng vải trọng điểm chín sớm nhất tỉnh Bắc Ninh, chỉ sau hơn 10 ngày thu hoạch, vụ vải năm nay gần như đã kết thúc. Các nhà vườn không còn hàng để bán. Cuối vụ, giá vải u trứng loại to nhất, khoảng 17 – 18 quả/kg được thương lái săn lùng với giá từ 100.000 – 120.000/kg nhưng đã sớm “cháy hàng”.

Đang liên kết với nhiều nhà vườn tại xã Phúc Hòa (Bắc Ninh) và xã Thanh Hà (Hải Phòng) để lấy hàng xuất khẩu, bà Ngô Thị Thu Hồng, Tổng giám đốc Công ty CP Ameii Việt Nam, cho biết doanh nghiệp này đang thu mua loại u hồng từ 38.000 – 42.000 đồng/kg. Còn vải thiều chính vụ, giá chốt hiện nay từ 60.000 – 62.000 đồng/kg, cao hơn giá thị trường khoảng 15%.

Kiểm soát chặt chất lượng trước khi ra thị trường

Tại hội nghị xúc tiến tiêu thụ vải thiều mùa vụ năm 2026 do UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức trong ngày 28.5, các doanh nghiệp có nhu cầu thu mua số lượng lớn vải tươi Bắc Ninh để tiêu thụ trong nước, hoặc xuất khẩu.

Trực tiếp khảo sát vùng trồng vải ở Bắc Ninh, ông Olivier Langlet, Tổng giám đốc Tập đoàn Central Retail Việt Nam, doanh nghiệp đã lên kế hoạch đưa vải vào tiêu thụ trong hệ thống bán lẻ của tập đoàn này, đặt mục tiêu thu mua gấp đôi sản lượng so với năm 2025.

Trong ngày 4.6, Central Retail sẽ đưa vải Bắc Ninh vào trưng bày ở vị trí đẹp nhất trong Tuần lễ trái cây Việt Nam diễn tại Đồng Tháp, quảng bá loại trái cây đặc sản này với người dân phía nam.

Chia sẻ với Thanh Niên, bà Ngô Thị Thu Hồng tiết lộ, qua rà soát vùng nguyên liệu, ngay từ đầu vụ doanh nghiệp đã ký các đơn hàng xuất khẩu tổng khối lượng trên 1.000 tấn quả tươi. Hiện tại, mỗi tuần sản lượng xuất khẩu đều đạt trên 100 tấn đi các nước Nhật, Mỹ, Úc…

“Mối lo lớn trong mùa vải năm nay là chất lượng. Có lẽ mất mùa, quả vải thưa nên sâu phát triển mạnh, rất nhiều quả bị sâu đầu nhưng khó phát hiện, rủi ro rất lớn khi xuất khẩu. Tỷ lệ lọc loại nhiều, chúng tôi đang lo sẽ không có đủ nguyên liệu để trả hàng theo đơn cho các đối tác”, bà Hồng nói.

Sang Bắc Ninh khảo sát vùng nguyên liệu lên kế hoạch thu mua, ông Trần Ân Đồng, đại diện doanh nghiệp chuyên gia công nông sản tại tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), cho biết các doanh nghiệp Trung Quốc có nhu cầu nhập khẩu số lượng lớn vải Bắc Ninh để phục vụ nhu cầu của người dân trong nước. Ông Trần Ân Đồng và các đối tác cũng đang lên kế hoạch, đặt mục tiêu đưa vải Bắc Ninh vượt qua 2.000 km từ Quảng Ninh đến Bắc Kinh mà vẫn đảm bảo độ tươi ngon.

Theo ông Trần Ân Đồng, ngoài thu mua vải tươi, các doanh nghiệp Trung Quốc đang chú trọng chế biến vải sấy, đây cũng là sản phẩm thị trường có nhu cầu cao, thời gian bảo quản được lâu hơn, có thể bán quanh năm. Trong chuyến sang Việt Nam lần này, ông Đồng đang tìm hiểu cơ hội để đầu tư xưởng gia công, chế biến vải ngay tại Bắc Ninh.

Sở NN-MT tỉnh Bắc Ninh thông tin, toàn tỉnh đang có 243 mã số vùng trồng và 42 cơ sở đóng gói vải xuất khẩu sang Trung Quốc, Mỹ,  Nhật Bản, Úc, Thái Lan và EU. Hiện nay, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Giang được giao trực tiếp quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; tăng cường giám sát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm soát sinh vật gây hại, bảo đảm yêu cầu an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Mới đây, ngày 27.5, Sở NN-MT tỉnh Bắc Ninh tiếp tục có văn bản gửi các địa phương đề nghị tập trung chăm sóc, nâng cao chất lượng quả vải. Đối với trà vải sớm, sở này yêu cầu các địa phương tuyên truyền người dân dừng phun các loại thuốc bảo vệ thực vật để đảm bảo thời gian cách ly và an toàn thực phẩm cho quả vải. Đối với giống vải lai sớm Thanh Hà, sẽ thu hoạch từ đầu tháng 6, các hộ sản xuất tăng cường phun nước giảm nhiệt, thực hiện che chắn nắng để giảm tỷ lệ cháy vỏ quả.

Đối với vải thiều chính vụ, dự kiến thu hoạch từ giữa tháng 6, các hộ sản xuất sử dụng cân đối, hợp lý các loại phân bón để nuôi quả; hạn chế rụng, nứt quả bằng các chế phẩm qua lá; cắt bỏ cành bị sâu bệnh; tưới nước đều, giữ ẩm gốc bằng rơm rạ, lá khô; che nắng chùm quả để hạn chế cháy quả…

Trực tiếp khảo sát, kiểm tra các vùng trồng vải, ông Phạm Văn Thịnh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, yêu cầu trong mùa vụ năm nay, toàn bộ mã số vùng trồng vải thiều đều được kiểm tra nhiều lần, đặc biệt là kiểm soát tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, để quả vải trước khi đưa ra thị trường phải đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm cho người sử dụng, bảo vệ uy tín, thương hiệu nông sản Bắc Ninh.