Fed giữ nguyên lãi suất, tín hiệu nới lỏng thận trọng
Sau hai ngày họp, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu trong khoảng 3,5%-3,75%, đúng như kỳ vọng của thị trường. Quyết định này phản ánh sự thận trọng cao độ của các nhà hoạch định chính sách trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đang phát đi nhiều tín hiệu trái chiều.
Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) bỏ phiếu với tỷ lệ 11-1 để duy trì chính sách hiện tại. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là Fed vẫn giữ quan điểm rằng chu kỳ nới lỏng chưa kết thúc. Biểu đồ “dot plot” cho thấy khả năng có một lần giảm lãi suất trong năm 2026 và thêm một lần nữa vào năm 2027, dù thời điểm cụ thể vẫn chưa được xác định rõ.
Dù vậy, nội bộ Fed đang có sự phân hóa rõ rệt. Trong số 19 thành viên FOMC, có tới 7 người cho rằng sẽ không có bất kỳ đợt cắt giảm lãi suất nào trong năm nay – một tỷ lệ cao hơn so với các dự báo trước đó. Điều này phản ánh sự bất định gia tăng về triển vọng kinh tế, đặc biệt là lạm phát.
Trong tuyên bố sau cuộc họp, Fed chỉ điều chỉnh nhẹ các dự báo. Tăng trưởng GDP năm nay được nâng lên khoảng 2,4%, trong khi lạm phát đo bằng chỉ số PCE dự kiến ở mức 2,7%, cao hơn mục tiêu 2%. Tỷ lệ thất nghiệp được dự báo vào khoảng 4,4% vào cuối năm, cho thấy thị trường lao động có dấu hiệu chững lại.
Chủ tịch Fed Jerome Powell thừa nhận rằng các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đang khiến triển vọng trở nên khó lường hơn. Fed cũng nhấn mạnh rủi ro từ các biến động tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.
Áp lực chính trị cũng gia tăng. Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục kêu gọi Fed hạ lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng, trong khi các tranh chấp pháp lý và nhân sự cấp cao khiến môi trường điều hành chính sách tiền tệ thêm phần phức tạp.
Nhìn chung, quyết định giữ nguyên lãi suất lần này cho thấy Fed đang lựa chọn “đứng yên để quan sát”, thay vì hành động vội vàng trong một môi trường đầy biến động.
Thế khó của Fed giữa lạm phát nóng và nguy cơ suy thoái
Bức tranh kinh tế Mỹ hiện tại đang đặt Fed vào một thế tiến thoái lưỡng nan hiếm có: chống lạm phát hay cứu tăng trưởng.
Áp lực lạm phát bất ngờ gia tăng sau khi Bộ Lao động Mỹ công bố chỉ số giá sản xuất (PPI) tăng 0,7% trong tháng Hai, cao hơn nhiều so với dự báo. Trong 12 tháng, PPI tăng 3,4%, mức cao nhất trong vòng một năm. Điều này cho thấy chi phí đầu vào của doanh nghiệp đang leo thang và có thể sớm được chuyển sang người tiêu dùng, khiến lạm phát tiêu dùng khó hạ nhiệt.
Trong khi đó, căng thẳng địa chính trị leo thang nhanh chóng. Cuộc đối đầu giữa Israel và Iran đã lan sang lĩnh vực năng lượng, với các cuộc tấn công vào cơ sở dầu khí và đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz.
Hệ quả là giá dầu tăng mạnh. Sáng 19/3, dầu WTI tăng gần 3% lên 99,1 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng 4,1% lên gần 112 USD/thùng. Một số tổ chức như Citigroup thậm chí cảnh báo giá dầu có thể vọt lên 120–130 USD/thùng nếu nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng.
Giá năng lượng tăng cao là “cơn ác mộng” đối với Fed. Bởi lẽ, điều này có thể khiến lạm phát quay đầu tăng trở lại, buộc Fed phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn.
Thị trường tài chính đã phản ứng mạnh. Chỉ số Dow Jones Industrial Average lao dốc hơn 750 điểm trong phiên 18/3, xuống mức thấp nhất trong năm. Các chỉ số lớn khác như S&P 500 và Nasdaq cũng giảm sâu.
Trong khi đó, vàng – vốn được xem là tài sản trú ẩn, lại bất ngờ giảm mạnh tới 160 USD, xuống còn khoảng 4.840 USD/ounce do lo ngại Fed sẽ tiếp tục duy trì lãi suất cao. Tại Việt Nam, giá vàng SJC sáng 19/3 cũng giảm gần 5 triệu đồng/lượng, xuống còn 178,4 triệu đồng/lượng bán ra.
Diễn biến này phản ánh một nghịch lý: thay vì tìm đến vàng, nhà đầu tư đang lo ngại chi phí vốn cao sẽ kéo dài, làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lãi.
Fed hiện đối mặt với nguy cơ “đình lạm”, kịch bản xấu khi tăng trưởng chậm lại nhưng lạm phát vẫn cao. Nếu tiếp tục giữ lãi suất ở mức cao để kiềm chế giá cả, nền kinh tế Mỹ có thể rơi vào suy thoái. Ngược lại, nếu nới lỏng quá sớm, lạm phát có thể bùng phát trở lại.
Một yếu tố khác khiến bài toán trở nên khó khăn hơn là đồng USD có dấu hiệu suy yếu. Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, việc đồng bạc xanh mất giá có thể làm gia tăng áp lực nhập khẩu lạm phát, đặc biệt là với năng lượng.
Không chỉ chịu áp lực từ thị trường, Fed còn đứng trước sức ép chính trị. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump nhiều lần kêu gọi hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, trong khi các vấn đề liên quan đến nhân sự và tranh chấp pháp lý nội bộ có thể ảnh hưởng đến tính độc lập của ngân hàng trung ương.
Tất cả những yếu tố này đang đẩy Fed vào một thế khó hiếm thấy trong nhiều năm. Cuộc chiến tại Trung Đông khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên khó lường, trong khi các chỉ báo lạm phát lại phát đi tín hiệu nóng lên.
Trong bối cảnh đó, chiến lược “kiên nhẫn” của Fed có thể là lựa chọn hợp lý trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu giá dầu tiếp tục leo thang và lạm phát không hạ nhiệt, Fed sẽ buộc phải đưa ra những quyết định khó khăn hơn, và bất kỳ quyết định thiếu phù hợp nào cũng có thể tạo ra rủi ro đáng kể đối với nền kinh tế Mỹ.
Trung Đông nóng rực có thể đảo chiều xu hướng giá vàng, nhấn chìm bạc, bạch kimXung đột Trung Đông sẽ không làm thay đổi quỹ đạo của kim loại quý – nhưng một cuộc suy thoái kinh tế có thể đảo chiều xu hướng giá vàng, nhấn chìm thị trường bạc và nhóm bạch kim.
