Hướng dẫn viên Đoàn Thị Quỳnh Dung thuyết minh cho các em học sinh Trường tiểu học Nguyễn Văn Banh,phường Thủ Đức về chuyên đề “Trẻ em thời chiến” – Ảnh: NGỌC MINH
Giữa sân Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh (phường Bình Trị Đông, TP.HCM) trong cơn mưa tháng 5 bất chợt, hàng trăm học sinh vẫn ngồi lặng người trước những bức ảnh chiến tranh và câu chuyện về khát vọng hòa bình được mang đến từ Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TPHCM.
Không còn bó hẹp trong không gian bảo tàng, những hình ảnh, tư liệu lịch sử nay được đưa thẳng đến trường học thông qua các triển lãm lưu động.
Hoạt động ý nghĩa này đã được duy trì trong nhiều năm qua, góp phần giúp học sinh, giáo viên và cán bộ các trường bổ sung kiến thức lịch sử, khơi dậy niềm yêu thích tìm hiểu văn hóa dân tộc, tinh thần yêu chuộng hòa bình và nâng cao ý thức gìn giữ, bảo vệ Tổ quốc.
19 chuyên đề thu hút học sinh
Sân trường quen thuộc giờ đây trở thành không gian đặc biệt, nơi các em được lắng nghe những câu chuyện khói lửa chiến tranh, những câu chuyện không chỉ về mất mát mà còn về nghị lực, lòng dũng cảm và khát vọng được sống trong hòa bình.
Nếu trước đây muốn tiếp cận những tư liệu này, học sinh phải đến tận bảo tàng thì nay với hình thức triển lãm lưu động, di sản lịch sử đã được mang đến gần hơn với thế hệ trẻ. Cách làm này cũng góp phần đổi mới việc dạy và học lịch sử theo hướng trực quan, trải nghiệm.
Với 19 chuyên đề hấp dẫn, bảo tàng mang đến những câu chuyện khác nhau về lịch sử: người chiến sĩ hôm nay, áo dài phụ nữ Việt Nam đi qua khói lửa chiến tranh, trẻ em thời chiến, ký ức chiến tranh… Mỗi chuyên đề như một lời nhắc nhở về lịch sử, truyền thống và vẻ đẹp kiên cường của người dân Việt Nam qua từng chặng đường của đất nước.
Những ngày tháng 5 với những cơn mưa rào bất chợt kèm theo chút oi bức của mùa hè, các em học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh vẫn ngồi ngay ngắn, chăm chú lắng nghe với ánh mắt háo hức, trái tim mở rộng.
Em Ngô Huỳnh Minh Châu – học sinh lớp 11B11 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh (phường Bình Trị Đông) – sau khi tham quan triển lãm với hai chuyên đề “Biển đảo Việt Nam” và “Khát vọng hòa bình” chia sẻ: “Việc nhà trường cho chúng em được nghe những bài thuyết minh của các anh chị từ bảo tàng là một cơ hội rất tốt để chúng em hiểu hơn về lịch sử dân tộc.
Được trực tiếp mắt thấy tai nghe những gì mà cha ông chúng ta đã trải qua giúp chúng em thêm trân trọng hơn hòa bình mà mình đang có. Hy vọng những triển lãm như thế này sẽ được nhân rộng ra để những người trẻ như chúng em dễ dàng tiếp cận hơn”.
Việc nhà trường cho chúng em được nghe những bài thuyết minh của các anh chị từ bảo tàng là một cơ hội rất tốt để chúng em hiểu hơn về lịch sử dân tộc.
Ngô Huỳnh Minh Châu (học sinh lớp 11B11 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh, phường Bình Trị Đông)
Một tiết học lịch sử đặc biệt
Không chỉ đơn thuần là hoạt động ngoại khóa, những buổi triển lãm còn trở thành “tiết học mở” đầy cảm xúc đối với nhiều học sinh.
“Buổi sinh hoạt chính là một tiết học ngữ văn đặc biệt, một tiết học lịch sử giá trị. Mỗi câu chuyện không chỉ để nhớ mà còn để sống cùng. Chiến tranh đã lùi xa nhưng từ ký ức ấy, mỗi học sinh hôm nay càng phải biết trân trọng hiện tại, dốc sức học tập, rèn luyện để viết tiếp những trang đẹp đẽ cho đất nước.
Chúng tôi tin rằng những bài học hôm nay sẽ gieo vào tâm hồn học sinh những hạt mầm của lòng biết ơn, sự trân trọng và tinh thần phấn đấu không ngừng trong học tập”, đại diện Trường THPT Dương Văn Thì (phường Tăng Nhơn Phú) chia sẻ.
Dưới sự dẫn dắt của các hướng dẫn viên, những kiến thức lịch sử vốn khô khan trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn với học sinh. Hoạt động này không chỉ mang đến luồng gió mới cho các buổi sinh hoạt dưới cờ mà còn giúp các em mở rộng hiểu biết, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống.
Từng câu chuyện về chiến tranh, những người mẹ tiễn con ra trận hay những chiến sĩ trẻ ngã xuống vì Tổ quốc đã khiến nhiều ánh mắt học trò chùng xuống. Nhưng xen trong đó vẫn là niềm tự hào, lòng biết ơn và tình yêu quê hương đất nước được khơi dậy mạnh mẽ. Đối với các em học sinh, đây không chỉ là một triển lãm mà còn là bài học sâu sắc về “sống đẹp, sống có trách nhiệm và sống biết ơn”.
Thay vì những chuyến xe đưa học sinh đến với di tích, bảo tàng như cách làm quen thuộc bấy lâu nay, việc “chuyển không gian bảo tàng về ngay dưới mái trường” đang mở ra một cách tiếp cận lịch sử vô cùng mới mẻ và đầy sáng tạo.
Đang trong giai đoạn nước rút của năm học cuối cấp, em Kim Ngọc (lớp 12C10 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh) bộc bạch: “Lịch học dày đặc để chuẩn bị cho kỳ thi quan trọng khiến chúng em rất khó thu xếp thời gian đi tham quan bên ngoài.
Sự chủ động và linh hoạt của bảo tàng khi mang triển lãm về tận sân trường không chỉ giúp chúng em tiết kiệm chi phí, thời gian mà còn tạo ra một không gian trải nghiệm tuyệt vời, giúp những bài học lịch sử trở nên thấm thía và dễ tiếp nhận hơn rất nhiều”.
Bảo tàng vì hòa bình
Bà Đinh Ngọc Hằng, Phó giám đốc Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, cho biết đến nay các triển lãm của bảo tàng đã đi qua gần hết các tỉnh thành trên cả nước, không chỉ tiếp cận học đường mà còn lan tỏa đến công chúng nhờ sự phối hợp chặt chẽ với các trung tâm văn hóa và đơn vị bạn. Hằng năm, mục tiêu đưa 20 chuyên đề lưu động phục vụ người dân đều xuất sắc hoàn thành vượt mức 100%.
“Mang theo sứ mệnh “Bảo tàng vì hòa bình”, chúng tôi mong muốn lan tỏa sâu rộng giá trị của nền hòa bình đến thế hệ trẻ. Từ đó khơi dậy lòng tự hào, nâng cao ý thức giữ gìn truyền thống dân tộc và trách nhiệm chung tay xây dựng đất nước”, bà Hằng nói.
