Đảo chính ở Guinea-Bissau

Nhóm sĩ quan quân đội Guinea-Bissau tuyên bố nắm quyền lực, một ngày trước khi quốc gia châu Phi công bố kết quả bầu cử tổng thống.

“Động thái tiếp quản quyền lực nhằm ứng phó với kế hoạch đang diễn ra nhằm gây bất ổn cho đất nước, do một số chính trị gia cùng các trùm ma túy khét tiếng trong và ngoài nước dựng lên. Ngoài ra còn có âm mưu thao túng kết quả bầu cử”, chuẩn tướng Denis N’Canha, đại diện nhóm sĩ quan Guinea-Bissau thực hiện đảo chính, phát biểu trên truyền hình ngày 26/11.

Nhóm sĩ quan xác nhận đã lật đổ Tổng thống Umaro Sissoco Embalo, đình chỉ tiến trình bầu cử, đóng cửa biên giới và sẽ thực thi lệnh giới nghiêm. Họ thành lập “Bộ chỉ huy quân sự cấp cao nhằm khôi phục trật tự” để lãnh đạo quốc gia Tây Phi cho đến khi có thông báo tiếp theo.

“Tôi đã bị phế truất”, Tổng thống Embalo xác nhận với France24.

Thông tin được công bố không lâu sau khi tiếng súng vang lên tại trụ sở Ủy ban bầu cử, Phủ Tổng thống và tòa nhà Bộ Nội vụ ở thủ đô Bissau.

Các nguồn thạo tin cho biết tướng Denis N’Canha là trưởng đội cận vệ tổng thống, còn ông Embalo đang bị giữ tại văn phòng Tham mưu trưởng quân đội Guinea-Bissau.

Cuộc đảo chính diễn ra một ngày trước khi Guinea-Bissau công bố kết quả bầu cử, với hai ứng viên chính là ông Embalo và đối thủ Fernando Dias. Trong video đăng cuối ngày 26/11, ông Dias cho biết bản thân vẫn tự do và đang ở nơi an toàn.

Liên minh châu Phi (AU) và Cộng đồng Kinh tế Các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) tối 26/11 ra tuyên bố chung bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về cuộc đảo chính. Hai tổ chức kêu gọi quân đội Guinea-Bissau lập tức trả tự do cho các quan chức bầu cử của nước này.

Guinea-Bissau đã ghi nhận ít nhất 9 cuộc đảo chính kể từ khi giành độc lập từ Bồ Đào Nha năm 1974. Sau khi nhậm chức năm 2020, Tổng thống Embalo cho biết ông đã vượt qua 3 âm mưu đảo chính, trong khi phe đối lập cáo buộc ông dàn dựng các cuộc khủng hoảng để có lý do trấn áp đối thủ.

Như Tâm (Theo Reuters, AFP, Al Jazeera)