Nhà vườn thanh long ở phường Hàm Thắng, tỉnh Lâm Đồng (vùng Bình Thuận cũ) thiệt hại nặng nề khi trải qua liên tiếp hai trận ngập. Vụ thanh long Tết sắp tới mất trắng, vốn liếng cũng trôi theo dòng lũ – Ảnh: MAI VINH
Tính đến ngày 7-12, trận mưa lũ tại tỉnh Lâm Đồng đã gây thiệt hại khoảng 7.102 căn nhà tại 13 địa phương vùng Bình Thuận cũ (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng) bị ngập từ ngày 4 đến 6-12; 17 xã phường bị ảnh hưởng với tổng diện tích khoảng 4.128ha cây trồng các loại; 24 chiếc ghe cá bị đứt neo, chìm…
Người dân trồng thanh long mất Tết
Những ngày này, nhà vườn trồng thanh long vùng hạ du hồ Sông Quao (vùng Bình Thuận cũ, nay thuộc Lâm Đồng) đang đối mặt nguy cơ mất trắng vụ Tết khi nước lũ làm hư hại nặng vườn cây đang kết trái.
Vốn liếng đầu tư nhiều năm của nhà vườn bỗng chốc tiêu tan. Trồng thanh long khoảng 20 năm, ông Trần Ngọc Tiến (khu phố Kim Bình, phường Hàm Thắng) chua chát nói chưa bao giờ vườn mình ngập nặng như lần này.
Vườn của ông có khoảng 400 trụ, chỉ trong một tháng đã trải qua hai đợt ngập. Trận lũ tháng trước, nước lên đúng lúc ông đang chong đèn. Gia đình ông cố gắng chăm lại với hy vọng kịp có trái bán dịp Tết để gỡ gạc nhưng trận lũ này là “cú đấm bồi” khiến ông mất trắng.
Trong trận ngập vừa qua, phường Hàm Thắng là nơi bị nặng nhất, ước tính thiệt hại khoảng 120 tỉ đồng. Ông Trần Ngọc Hiền – Chủ tịch UBND phường Hàm Thắng – xót xa: “Khi anh em tụi tui đi xuống, người dân khóc nói lũ lần trước đã hư hỏng hết bàn ghế, giường, tivi, tủ lạnh… Bà con mới mua sắm lại thì lần này ngập tiếp, không kịp cứu vớt”.
Ông Hiền cũng cho biết thêm Hàm Thắng còn có hai vùng trồng rau sạch rất lớn, chuyên cung cấp cho trung tâm Phan Thiết nhưng trải qua hai đợt ngập đã hư hại hoàn toàn. Còn với thanh long: “Ngập lần trước người dân đã xử lý để kịp thời vào điện chong cho vụ Tết. Nhưng trận ngập lần này khiến hàng loạt vườn thanh long hết phương cứu”.
Nói thêm về nguyên nhân ngập lụt khi chỉ kịp sơ tán người chứ không đủ thời gian lo bảo vệ của cải, vườn tược, ông Trần Ngọc Hiền kiến nghị phải xem xét lại công tác dự báo xả lũ, nhất là lưu vực sông Cái qua phường.
Theo ông Hiền, tổng thời gian nước lũ từ hồ Sông Quao đến địa bàn là 6 tiếng. “Đây là thời gian vàng để phường tập trung toàn lực sơ tán người dân với khoảng 2.000 nhân khẩu. Vừa sơ tán xong là lũ về đến nơi. May mắn là phường kịp thời sơ tán nên trong đợt lũ vừa qua không thiệt hại tính mạng người dân”, ông Hiền nhớ lại.
Công ty TNHH MTV Khai thác các công trình thủy lợi Bình Thuận (tỉnh Lâm Đồng) cho rằng lượng mưa những ngày đầu tháng 12 quá lớn, vượt khả năng dung tích chứa phòng lũ nên phải xả với mức kỷ lục – Ảnh: ĐỨC TRONG
Chủ hồ nói về những bất cập
Đại diện Công ty TNHH MTV Khai thác các công trình thủy lợi Bình Thuận (đơn vị quản lý hồ Sông Quao, hồ Lòng Sông) thừa nhận quy định vận hành hồ chứa hiện nay có một số điểm không còn phù hợp với thực tế, đặc biệt là trong bối cảnh thời tiết cực đoan như hiện nay.
“Công ty sẽ kiến nghị tỉnh tăng dung tích phòng lũ của các hồ bằng cách điều chỉnh hạ thấp lại mức nước dâng bình thường như hiện nay. Đồng thời công ty cũng kiến nghị xem xét lại khung thời gian thông báo xả lũ để phù hợp thực tế từng nơi”, vị đại diện cho biết.
Nói về những thiệt hại của người dân đang gánh chịu, đại diện Công ty TNHH MTV Khai thác các công trình thủy lợi Bình Thuận cho biết không có nguồn bồi thường hay hỗ trợ. Theo vị này, đơn vị 100% nguồn vốn là của Nhà nước, có chức năng điều tiết, vận hành các hồ chứa nước.
“Mùa mưa thì tích nước phòng lũ, còn mùa nắng thì điều tiết tưới tiêu, cung cấp nước sinh hoạt cho người dân. Công ty không phải là đơn vị kinh doanh. Tuy nhiên những thiệt hại vừa rồi của người dân, công ty sẽ kiến nghị tỉnh hỗ trợ bằng nguồn khác”, đại diện công ty lý giải.
Giải thích thêm về những đợt xả lũ kỷ lục, công ty cho rằng những ngày qua địa bàn mưa lớn hiếm gặp trên các lưu vực hồ chứa. Nước đổ về các hồ chứa gấp nhiều lần so với nước xả tràn tự do và hồ đã đạt cao trình mực nước dâng bình thường nên phải xả để bảo vệ công trình hồ đập. Công ty đã vận hành xả điều tiết nước theo quyết định của UBND tỉnh phê duyệt trước đây.
Tương tự, tại hồ Lòng Sông, dung tích chứa là 34,15 triệu m3 nhưng lượng mưa ở lưu vực chỉ trong một ngày đã đưa nước về hồ này hơn 18 triệu m3. Lưu vực hồ Lòng Sông lớn gấp nhiều so với hồ Sông Quao nhưng dung tích chứa thì ngược lại, vì vậy mới có chuyện hồ này xả với mức kỷ lục gần 1.200m3/s. Khoảng cách từ đập xả hồ Lòng Sông tới hạ du cũng ngắn hơn nên thời gian nước đổ về nhanh hơn, gây ngập lụt và thiệt hại cho người dân.
Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng chia sẻ với mất mát của người dân vùng lũ
Trong ngày 7-12, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê K’đăm cùng đoàn công tác của tỉnh đến thăm, hỗ trợ người dân vùng ngập lụt ở các xã, phường Bình Thuận cũ. Ông chia sẻ với những mất mát mà người dân và địa phương gánh chịu sau hai trận ngập vừa qua.
Ông đề nghị các địa phương sớm thống kê thiệt hại, nêu chi tiết để tỉnh có chính sách hỗ trợ. Ông lưu ý các xã phường phải đề xuất, quan tâm hỗ trợ người dân về khôi phục sản xuất, xây lại nhà cửa đã hư hỏng nặng trong hai đợt ngập vừa qua.
