Cuộc thi viết Thanh Niên và tôi: Khi một tờ báo trở thành ký ức của một đời người

Một tinh thần rất riêng ở Thanh Niên

Tôi còn nhớ rất rõ ngày 18.11.2022 diễn ra buổi trao giải cuộc thi viết Nghĩa tình miền Tây tại TP.Cao Lãnh, Đồng Tháp cũ (nay là P.Cao Lãnh, Đồng Tháp). Trời miền Tây hôm ấy xanh hiền như lòng người, gió bờ sông thổi nhẹ, mang theo mùi phù sa như những câu chuyện tôi đã viết về vùng đất này. Tôi được xướng tên ở giải nhì với bài Giải pháp “cứu” bờ biển Đồng bằng sông Cửu Long. Khi đó, điều làm tôi nhớ mãi là khoảnh khắc được gặp 2 người mà tôi luôn kính trọng: cố giáo sư Võ Tòng Xuân và nhà văn Nguyễn Ngọc Tư.

Giáo sư Xuân – học giả lớn của đồng bằng – nắm tay tôi thật chặt và nói: “Viết về nông dân, con phải thương họ”. Còn chị Nguyễn Ngọc Tư – bằng ánh mắt hiền và giọng nói nhẹ hều đặc sánh miền Tây – khẽ bảo: “Viết để thương hơn đất này nghen em”. Hai câu nói ấy trở thành lời nhắc nhở âm thầm để tôi tiếp tục viết, tiếp tục suy nghĩ về xã hội bằng cái tâm trong, tử tế hơn. Thực sự, nếu không dự thi và đoạt giải, tôi và nhiều tác giả, độc giả khác sẽ khó có cơ hội gặp những con người tuyệt vời như vậy.

Báo Thanh Niên đã cho tôi cơ hội được lắng nghe và truyền đi những điều đẹp đẽ mà tôi may mắn chứng kiến.

Một năm sau, tôi lại có dịp đồng hành cùng tờ báo qua cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen. Bài Ông giảng viên tiết kiệm điện của tôi đoạt giải khuyến khích, nhưng điều khiến tôi xúc động nhất là những tin nhắn từ độc giả: “Đọc bài của anh xong, tôi tắt bớt một bóng đèn”; còn con tôi hỏi: “Tại sao người thầy trong bài lại tiết kiệm như vậy?”, và tôi đã có thêm câu chuyện để dạy con.

Khi những câu chữ mình viết ra có thể chạm đến đời sống của ai đó – dù chỉ một chút – đó là cảm giác rất đặc biệt. Nó khiến tôi tin rằng một tờ báo không chỉ là kênh truyền thông, mà còn là mảnh đất để gieo những hạt giống nhỏ, những thay đổi âm thầm mà thời gian mới thấy được.

Và Thanh Niên, nhiều năm nay, chính là một “mảnh đất gieo mầm” như vậy. Thực sự, tôi nhìn thấy một tinh thần rất riêng ở Thanh Niên: trẻ, trong, tràn đầy nhuệ khí, và luôn hướng về cộng đồng.

Một tờ báo chỉ có thể đi đường dài khi giữ được trái tim

Báo chí không chỉ để thông tin. Báo chí, khi làm đến nơi đến chốn, còn để xoa dịu.

Với một người viết như tôi, Thanh Niên còn là nơi để gửi gắm những suy nghĩ, trăn trở về đời sống. Không phải tờ báo nào cũng đủ rộng mở để đón nhận những bài viết chính luận mang nhiều đề xuất, kiến nghị; nhưng Thanh Niên đã tạo được một môi trường mà người viết cảm thấy mình được lắng nghe và tôn trọng. “Viết để nói điều mình tin đúng” – tôi học được điều ấy từ chính tinh thần của những người làm báo ở đây.

Tôi trân trọng Thanh Niên vì sự chuyên nghiệp của báo: từ cách tổ chức cuộc thi, trao giải, đến cách giữ liên lạc với tác giả. Hơn thế, tôi trân trọng năng lượng trẻ trung của những phóng viên luôn có mặt ở tuyến đầu tin tức. Họ đi vào lũ lụt, vào vùng sạt lở, vào bệnh viện, vào từng nơi người dân cần tiếng nói. Nhìn những hình ảnh ấy, tôi hiểu thêm vì sao nhiều bạn đọc chọn tin vào tờ báo này.

Nói về “Thanh Niên và tôi” thật ra, đó là câu chuyện giữa một người đọc và một tờ báo đã đi cùng tôi qua nhiều giai đoạn. Khi còn trẻ, tôi đọc để mở rộng tri thức. Khi trưởng thành, tôi đọc để hiểu xã hội. Khi làm nghề viết, tôi đọc để học cách chọn góc nhìn, cách đặt câu hỏi, cách nói thật mà vẫn nhân ái. Và khi tham gia các cuộc thi của báo, tôi học được cách viết bằng trách nhiệm với cộng đồng.

Thanh Niên giúp tôi nhận ra một điều: Viết không chỉ là hành động cá nhân. Viết là hành động hướng về tha nhân. Và, viết là chọn đứng về phía những điều đúng đắn.

Bây giờ, khi ngồi viết cho cuộc thi này, tôi bỗng thấy mình như đang viết một lá thư gửi người bạn cũ – người đã đồng hành cùng tôi bằng những cách rất đẹp.

Một tờ báo sẽ không thể tồn tại lâu nếu chỉ dựa vào kỹ thuật làm báo. Một tờ báo chỉ có thể đi đường dài khi giữ được trái tim. Và Thanh Niên đã giữ được trái tim ấy không chỉ trong mỗi bài viết, mà trong mỗi chương trình thiện nguyện, mỗi cuộc thi, mỗi câu chuyện người trẻ làm điều tốt.

Tôi nghĩ về mình của năm 2022, đứng dưới sân trụ sở UBND tỉnh Đồng Tháp, tay run nhẹ khi cầm giấy chứng nhận. Tôi nghĩ về buổi chiều đọc được tin bài của mình được đăng lần đầu. Tôi nghĩ về những mốc nhỏ mà tờ báo đã lặng lẽ đánh dấu trong hành trình sống và viết của tôi. Và tôi hiểu: Có một phần tuổi trẻ của tôi nằm trên những trang báo Thanh Niên.