Đảng đối lập trung hữu Tisza đã giành chiến thắng áp đảo trước đảng cầm quyền Fidesz của Thủ tướng Orban (63 tuổi) trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 12.4, theo AP.
Chiến thắng giòn giã của đảng đối lập
Kết quả kiểm phiếu chính thức được công bố hôm qua cho thấy đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar (45 tuổi) làm lãnh đạo đã giành được thế siêu đa số khi thắng 138 trong tổng số 199 ghế, tức hơn 2/3 số ghế tại quốc hội. Đảng theo đường lối dân tộc túy Fidesz của ông Orban về nhì với 55 ghế, trở thành đảng đối lập lớn nhất khi nhiệm kỳ mới của quốc hội bắt đầu vào tháng sau. Còn đảng cực hữu Phong trào tổ quốc ta (MHM) thắng 6 ghế còn lại, theo DW.
Đến sáng qua (giờ VN), ông Orban đã thừa nhận thất bại và mô tả kết quả của cuộc bỏ phiếu hôm 12.4 là “đầy cay đắng nhưng rõ ràng”. “Tôi đã gửi lời chúc mừng đến đảng chiến thắng”, ông Orban nói, và cho biết thêm đảng của ông sẽ tiếp tục phụng sự Hungary trên vai trò đối lập. Sau đó, ông Magyar tuyên bố đã thành công “giải phóng” Hungary sau 16 năm dài dưới sự cầm quyền của Thủ tướng Orban.
Ông Peter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza, vào đêm chiến thắng 12.4 (giờ địa phương)
ẢNH: AP
Ông Magyar, luật sư kiêm nhà ngoại giao, kêu gọi một loạt các nhân vật đứng đầu dưới thời chính quyền ông Orban hãy từ chức, trong đó có chánh án Tòa Tối cao, Tổng công tố viên, lãnh đạo cơ quan truyền thông. Nhà lãnh đạo đảng Tisza cũng lên kế hoạch cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau chiến thắng, với điểm đến thứ nhất là Warsaw (Ba Lan), trước khi đến Vienna (Áo) và Brussels (Bỉ) nhằm tháo gỡ việc đóng băng các nguồn tài trợ từ Liên minh châu Âu (EU).
Thủ tướng Orban nhận thất bại trong bầu cử Hungary
Lịch sử sang trang ở Hungary
Kể từ khi cầm quyền năm 2010, ông Orban từng được phe bảo thủ tại châu Âu và Mỹ ca ngợi là kiến trúc sư của mô hình “dân chủ phi tự do”. Thế nhưng, nhà lãnh đạo dần đánh mất sự ủng hộ trong nước khi cử tri ngày càng bất mãn với tình trạng kinh tế trì trệ, việc Hungary xa rời Liên minh châu Âu trong quá trình xích gần Nga…
Thất bại nặng nề của đảng cầm quyền đã mang lại cho ông Magyar thế đa số vững chắc tại quốc hội, mở ra khả năng cải cách sâu rộng tại Hungary thời gian tới. Với 138 ghế, đảng Tisza không chỉ nắm thế siêu đa số 2/3 mà còn đủ sức đảo ngược các sửa đổi hiến pháp của ông Orban. Bản thân ông Magyar gọi cuộc bầu cử là sự lựa chọn giữa “Đông và Tây”, cảnh báo cử tri rằng lập trường đối đầu của ông Orban với Brussels sẽ đẩy Hungary vào tình thế “xa mặt cách lòng” với EU. Ngược lại, ông Orban cáo buộc đảng Tisza có thể kéo Hungary vào một cuộc chiến không mong muốn với Nga, điều mà ông Magyar bác bỏ.
Trước ngày bầu cử, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đến thăm Hungary ủng hộ ông Orban. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng hứa thúc đẩy kinh tế Hungary nếu ông Orban tái đắc cử. Thế nhưng, tất cả sự ủng hộ này đều không mang lại chiến thắng cuối cùng cho Thủ tướng Hungary. Còn Nga cũng mất đi đồng minh quan trọng trong EU.
Phản ứng của các lãnh đạo thế giới
Hôm qua, các nhà lãnh đạo thế giới đã gọi điện chúc mừng ông Peter Magyar, trong đó có Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Tổng thư ký NATO Mark Rutte, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Trên mạng, những lời chúc mừng cũng tràn ngập, từ Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Ireland Micheál Martin, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Tổng thống Romania Nicușor Dan. Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama khẳng định chiến thắng của phe đối lập tại Hungary không chỉ là chiến thắng của châu Âu mà còn trên toàn thế giới.
