Cơ chế hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cần phù hợp, đúng đối tượng

Còn nhiều băn khoăn

Gia đình ông Điệp chỉ có hai vợ chồng nên nhu cầu đi lại không nhiều. Chiếc xe máy xăng nhãn hiệu Honda Wave Alpha được ông mua cách đây gần 1 năm với giá 20 triệu đồng cũng chủ yếu để phục vụ nhu cầu đi lại của bản thân, còn vợ ông thì không có nhu cầu đi xe cá nhân. Kể từ khi có chủ trương về vùng phát thải thấp, ông Điệp đã “thăm dò” cửa hàng mua xe máy cũ nhưng bị “ép giá” chỉ trả khoảng 5 triệu đồng cho chiếc xe Wave Alpha.

Việc mua xe điện mới với mức giá tối thiểu khoảng 30 triệu đồng với ông Điệp không phải là rào cản lớn nhất. Điều khiến ông băn khoăn hơn cả là yếu tố an toàn về pin xe điện. Sạc pin ở nhà thì không gian chật, không đảm bảo. Còn sạc qua đêm thì chắc chắn phải ngồi canh, cũng sẽ gặp bất tiện. Do đó, ông Điệp tính sẽ sạc pin xe điện ban ngày ở ngoài đường.

Ngoài ra, ông Điệp cũng mong ngóng về chính sách, biện pháp, hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch mà năm 2025, UBND TP.Hà Nội từng đưa ra dự thảo để lấy ý kiến rồi đến nay chưa có thông tin rõ ràng, cụ thể sẽ triển khai thế nào. Theo ông, nhiều người có hoàn cảnh khó khăn đang sống trong vùng lõi nên ông mong tiền hỗ trợ chuyển đổi phương tiện được tăng thêm để giảm bớt khó khăn tài chính cho người dân. Quan trọng hơn, ông mong thành phố sớm ban hành chính sách hỗ trợ để thực hiện đồng bộ.

Khác ông Điệp, anh Khổng Quốc Anh (40 tuổi, quê Phú Thọ, hiện tạm trú ở phường Hoàng Văn Thụ, Hà Nội), làm đầu bếp tại một quán ăn trong phố cổ, hiểu rõ chiếc xe máy xăng được anh sử dụng để mưu sinh hằng ngày sẽ không còn phù hợp khi thí điểm triển khai vùng phát thải thấp. Với anh, điều tâm tư không nằm ở việc đổi sang mua xe điện mới vì vẫn có thể xoay xở được. Vấn đề nằm ở chỗ khu trọ tập thể nơi gia đình anh đang thuê không cho để xe điện vì không có hạ tầng phù hợp, và việc sạc xe điện thì càng không.

Nếu chuyển đổi xe máy xăng sang xe điện, theo anh Quốc Anh, điều đó đồng nghĩa với việc buộc phải chuyển nhà trọ. Qua khảo sát của anh, những khu có chỗ để xe và sạc điện an toàn, cách hồ Hoàn Kiếm khoảng 10 km thì giá thuê đã lên tới khoảng 5 triệu đồng/tháng. “Như vậy, chi phí sinh hoạt sẽ tăng thêm và vấn đề tìm được một nơi ở trọ mới cho phù hợp với hoàn cảnh cũng không hề dễ dàng”, anh Quốc Anh bày tỏ.

Chính sách hỗ trợ vẫn “đang chờ”

Chia sẻ về chính sách hỗ trợ, một cán bộ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết nội dung này do Sở Xây dựng chủ trì xây dựng, triển khai và chưa đến bước đăng tải công khai lấy ý kiến nhân dân nên phía Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội “cũng đang chờ”.

Theo dự thảo Nghị quyết về chính sách, biện pháp, hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch trên địa bàn TP.Hà Nội (được xây dựng cuối năm 2025), ngân sách thành phố hỗ trợ trực tiếp cho cá nhân có nơi thường trú hoặc đã tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên tại Hà Nội, là chủ sở hữu mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã đăng ký trước thời điểm ban hành nghị quyết, khi chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên.

Mỗi cá nhân được hỗ trợ 1 xe trong thời gian từ khi nghị quyết có hiệu lực đến trước ngày 1.1.2030. Mức hỗ trợ là 20% giá trị phương tiện nhưng không quá 5 triệu đồng; riêng hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị phương tiện nhưng không quá 20 triệu đồng, hộ cận nghèo được hỗ trợ 80% nhưng không quá 15 triệu đồng.

Dự thảo năm 2025 cũng quy định trường hợp không nhận hỗ trợ bằng tiền, người dân có thể lựa chọn nhận hỗ trợ bằng thẻ vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng với giá trị tương đương. Bên cạnh đó, thành phố hỗ trợ 30% tiền lãi vay đối với toàn bộ giá trị hợp đồng vay khi cá nhân mua trả góp mô tô, xe gắn máy điện trong thời hạn không quá 12 tháng.

Ông Trịnh Xuân An, đại biểu Quốc hội chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng – An ninh – Đối ngoại Quốc hội, nhìn nhận nếu không có cơ chế hỗ trợ chuyển đổi phù hợp thì chính sách sẽ rất khó nhận được sự đồng thuận. Ông đề nghị cần thiết kế chính sách theo hướng phân tầng, hướng tới đúng đối tượng chịu tác động.

“Đối với người thu nhập thấp, lao động tự do, những người đang trực tiếp sử dụng phương tiện cũ để mưu sinh, cần có hỗ trợ thực chất hơn: hỗ trợ tài chính, vay ưu đãi, thậm chí có cơ chế đổi xe. Đối với người dân đi làm hằng ngày vào trung tâm, cần hỗ trợ gián tiếp thông qua hệ thống giao thông công cộng với chi phí hợp lý, thuận tiện. Đối với doanh nghiệp vận tải, taxi, cần có chính sách tín dụng, hạ tầng và điều kiện kinh doanh thuận lợi để thúc đẩy chuyển đổi nhanh. Và đối với cư dân sống trong vùng phát thải thấp, cần có lộ trình chuyển tiếp hợp lý, tránh gây xáo trộn lớn trong đời sống”, ông An nêu.