Một trong những lĩnh vực “nhạy cảm” như karaoke cũng được đưa ra khỏi danh mục các ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện – Ảnh: T.T.D.
TS Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế – tài chính, nhấn mạnh khi trao đổi với Tuổi Trẻ về dự thảo nghị quyết cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến các bộ ngành. Bà Thảo nói:
– Việc đưa ra con số cụ thể về số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải cắt giảm, giao từng bộ ngành phải cắt giảm bao nhiêu ngành nghề cho thấy sự quyết liệt ngay từ đầu của Trung ương và Chính phủ trong nỗ lực xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh tốt, thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.
Tạo môi trường đầu tư thông thoáng
* Việc Chính phủ cắt giảm 58 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, theo bà, sẽ tạo hiệu ứng tích cực gì với cộng đồng kinh doanh?
– Theo Luật Đầu tư 2025, có 198 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Thời gian qua, việc cấp phép kinh doanh trong các ngành nghề kinh doanh có điều kiện vô cùng khó khăn. Nhiều người phải bỏ cuộc vì điều kiện kinh doanh khắt khe, đan xen nhau.
Hơn nữa các ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong luật có “mũ rất to” – nội hàm rộng, bao phủ nhiều lĩnh vực, hoạt động kinh doanh. Do đó việc Chính phủ cắt giảm 58 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
* Sau khi đưa ra khỏi danh sách những ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, việc quản lý những ngành nghề này sẽ thực hiện ra sao, thưa bà?
– Trong số 58 ngành nghề cắt giảm có những ngành nghề bỏ hẳn ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện như ngành dịch vụ kế toán, nhưng đa phần các ngành nghề kinh doanh sẽ được chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và một số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được gộp lại.
Thay vì phải xin cấp phép khi hoạt động kinh doanh như trước đây, tới đây người dân và doanh nghiệp không phải xin cấp phép nhưng vẫn phải tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn nghề và các cơ quan quản lý nhà nước sẽ hậu kiểm sau.
Ví dụ doanh nghiệp kinh doanh lưu trú, tới đây không phải xin cấp phép từ cơ quan quản lý nhà nước nhưng sẽ vẫn phải tuân thủ, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn về phòng ốc, phải đảm bảo điều kiện về an toàn phòng cháy chữa cháy. Như vậy, với từng ngành nghề kinh doanh sẽ vẫn có những điều kiện kinh doanh riêng.
Tôi cho rằng sau khi cắt giảm các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cần thực hiện thêm một bước nữa – rà soát xem các điều kiện đưa vào tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn nghề nghiệp có thực sự cần thiết, đã hợp lý chưa. Cần mạnh tay loại bỏ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật không phù hợp, làm khó người dân, doanh nghiệp.
Nếu chúng ta cắt giảm hàng loạt ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng lại ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn phục vụ hậu kiểm quá khó thì việc cắt giảm sẽ không có nhiều ý nghĩa.
TS Nguyễn Minh thảo, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế – tài chính
Không buông lỏng hoạt động kinh doanh
* Việc đưa một số ngành nghề “nhạy cảm” như kinh doanh casino, đặt cược, karaoke, vũ trường… ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện liệu có gây ra những tác động tiêu cực nào không?
– Việc đưa những ngành nghề này ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không có nghĩa rằng chúng ta buông lỏng hoạt động kinh doanh của các ngành nghề này. Không phải ai muốn mở quán karaoke, vũ trường, sòng bài ở đâu thì mở.
Thay vào đó sẽ có phương thức quản lý khác phù hợp hơn để quản lý những ngành nghề kinh doanh nhạy cảm, có tác động lớn tới cộng đồng, xã hội.
Việc thay đổi phương thức quản lý cũng tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp trong hoạt động đầu tư, kinh doanh. Ví dụ như dịch vụ lưu trú, khi chúng ta đã có những quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật tốt rồi, người dân chỉ việc tuân thủ trong kinh doanh mà không cần phải đến cơ quan quản lý xin giấy phép đủ điều kiện kinh doanh nữa.
* Nhiều năm qua chúng ta cũng đã thực hiện nhiều đợt cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh nhưng nhiều ý kiến cho rằng việc cắt giảm vẫn còn hình thức. Theo bà, cần làm gì để việc cắt giảm điều kiện kinh doanh thực chất hơn?
– Chính phủ rất quyết liệt khi đưa ra danh sách hàng chục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải cắt giảm nhưng để quá trình cắt giảm thực chất cần có sự tham gia giám sát của đối tượng chịu tác động, các bên liên quan và có giải trình, tiếp thu rõ ràng.
Ngoài ra cần có một đơn vị, đầu mối đánh giá độc lập, khách quan về hiệu quả cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Các đơn vị, đầu mối này phải có chuyên môn sâu, am hiểu từng ngành nghề đầu tư, kinh doanh thì mới đánh giá đúng được hiệu quả cắt giảm.
Để lên được danh mục điều kiện kinh doanh cần cắt giảm trong từng ngành nghề đầu tư kinh doanh cũng cần dựa trên nền tảng, khung tiêu chuẩn đánh giá để biết được trong từng ngành nghề thì điều kiện nào không phù hợp cần cắt giảm. Như vậy quá trình cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh mới trở lên thực chất hơn.
Đồ họa: TẤN ĐẠT
Nỗ lực xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi
Theo TS Nguyễn Minh Thảo, để đưa ra danh sách cắt giảm này, Bộ Tài chính đã làm việc với các bộ ngành để xem sẽ đưa ngành nghề nào ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Con số ngành nghề cắt giảm được đưa ra trên cơ sở rà soát của tất cả các bộ ngành. Việc đưa ra con số cụ thể về số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải cắt giảm, giao từng bộ ngành phải cắt giảm bao nhiêu ngành nghề đã gây áp lực buộc các bộ phải đẩy nhanh quá trình cắt giảm.
“Điều này cũng cho thấy sự quyết liệt ngay từ đầu của Trung ương và Chính phủ trong nỗ lực xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh tốt, thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp. Việc cắt giảm các ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không dừng lại ở con số 58 ngành nghề mà dự kiến sẽ tăng thêm”, bà Thảo nói.
