Đàm phán Mỹ – Iran gặp thách thức mới

AFP hôm qua dẫn nhận định của giới quan sát rằng bất kỳ thay đổi nào đối với đề xuất hiện tại có thể kéo dài hơn nữa thời gian đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông và mở lại eo biển Hormuz.

Ông Trump “bẻ lái”

Báo The New York Times và trang tin Axios hôm qua lần lượt đưa tin Tổng thống Trump đã gửi lại cho Iran một đề xuất đàm phán mới với những điều khoản khó khăn hơn cho phía Tehran. Hiện vẫn chưa rõ nội dung cụ thể nhưng The New York Times dẫn lời một quan chức Mỹ tiết lộ những thay đổi mà ông Trump đưa ra có thể nhằm đẩy nhanh tiến trình đàm phán bằng cách gia tăng sức ép buộc Iran chấp nhận khung thỏa thuận hiện tại.

Trong khi đó, chủ nhân Nhà Trắng luôn khẳng định các ưu tiên của ông với bất kỳ thỏa thuận nào là mở lại eo biển Hormuz và ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. “Một yêu cầu của tôi là phải đảm bảo họ sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ đồng ý và điều đó hết sức thú vị”, ông Trump trả lời trong buổi phỏng vấn lên sóng Đài Fox News sáng qua.

Về phần mình, Iran cho biết nước này yêu cầu được giải ngân số tài sản trị giá 12 tỉ USD bị Mỹ đóng băng trước khi chuyển sang bàn về những vấn đề như chương trình hạt nhân. Cụ thể, bản tin trên đài truyền hình nhà nước Iran có đoạn: “Mỹ cam kết trong vòng 60 ngày sẽ cung cấp cho Iran quyền tiếp cận đầy đủ đối với khối tài sản 12 tỉ USD, để những nguồn tiền này có thể được chuyển khoản và chi tiêu tại các ngân hàng theo ý muốn của Iran mà không bị hạn chế”.

Dù trước đó, Tổng thống Trump và các quan chức Mỹ tuyên bố đang ở rất gần thỏa thuận với Iran, trong buổi phỏng vấn của Đài Fox News, chủ nhân Nhà Trắng lại tỏ ra không vội vã, đồng thời để ngỏ khả năng nối lại hành động quân sự. Đồng thời, tại Singapore hôm 30.5, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định Washington “dư khả năng” để nối lại hành động quân sự chống Iran nếu cần thiết.

Ông Hegseth cũng cập nhật tiến độ đàm phán, cho hay Mỹ đang đạt được thắng lợi trên bàn thương thuyết. “Iran hoàn toàn nắm rõ kỳ vọng của chúng tôi là gì và họ đang tiến gần hơn đến lập trường của chúng tôi. Các cuộc đối thoại mang lại kết quả tích cực”, Đài CBS News dẫn lời bộ trưởng Mỹ nói. Ông cũng cung cấp một số thông tin về những điểm còn vướng mắc giữa hai bên, như cách thức ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân trong bối cảnh công nghệ đang phát triển nhanh chóng.

Thách thức tại Li Băng

Một thách thức khác cũng đang đe dọa tiến trình thương thuyết. Iran lâu nay kiên trì muốn đưa Li Băng vào thỏa thuận với Mỹ để chấm dứt cuộc xung đột. Tuy nhiên, tình hình chiến sự tại Li Băng đang leo thang ngày càng căng thẳng, khi nước này cáo buộc Israel áp dụng chính sách tàn phá trên diện rộng trong các chiến dịch không kích nhằm vào Hezbollah.

Trong tuyên bố rạng sáng qua, quân đội Israel xác nhận mở rộng chiến dịch tấn công trên bộ ở Li Băng, theo đó, một lực lượng đáng kể của nước này đã vượt sông Litani và đang triển khai hành động chống Hezbollah ở khu vực Beaufort Ridge và thung lũng Wadi al-Saluki. Cùng ngày, quân đội Israel thông báo đã kiểm soát được một ngọn núi chiến lược và cắm cờ ở lâu đài Beaufort gần TP.Nabatiyeh ở miền nam Li Băng, theo AP.

Ông Avichay Adraee, người phát ngôn tiếng Ả Rập của quân đội Israel, đăng lên mạng xã hội bức ảnh cho thấy các đơn vị nước này đang có mặt bên ngoài lâu đài. Còn Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz viết trên X rằng họ đã kéo cờ trên lâu đài. Lực lượng Israel từng kiểm soát lâu đài Beaufort vào năm 1982 trước khi rút khỏi Li Băng năm 2000.

Israel đã tiếp tục tấn công bất chấp lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa được áp dụng từ ngày 17.4 và chỉ vài ngày trước khi vòng đàm phán trực tiếp với phía Li Băng chuẩn bị diễn ra tại trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ từ ngày 2 – 3.6.