Dù phải đối mặt với hàng loạt thách thức từ trong nước đến quốc tế trước kỳ bầu cử giữa kỳ sắp tới, Tổng thống Trump vẫn liên tục quay lại một chủ đề quen thuộc: cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 mà ông tuyên bố kết quả bị “đánh cắp”.
Tổng thống Trump tại sân bay Morristown, bang New Jersey, ngày 22-5 – Ảnh: AP
Theo phân tích của Hãng tin Reuters ngày 26-5 dựa trên các bài phát biểu công khai, phỏng vấn và bài đăng trực tuyến của ông Trump, trong vòng sáu tháng qua, nhà lãnh đạo Mỹ đã lặp lại tuyên bố kết quả bầu cử năm 2020 bị “đánh cắp” ít nhất 107 lần.
Việc ông Trump tiếp tục nhấn mạnh vấn đề tưởng chừng đã khép lại từ nhiều năm trước đang làm dấy lên câu hỏi: đây đơn thuần là sự bám víu vào thất bại quá khứ, hay là một chiến lược chính trị dài hạn hướng tới các cuộc bầu cử sắp tới?
Tính toán xa hơn
Ông Trump gần như nhắc tới cuộc bầu cử năm 2020 mỗi ngày, với những thời điểm tần suất xuất hiện đặc biệt dày đặc.
Trong một ngày của tháng 4, giữa lúc lệnh ngừng bắn với Iran đang ở trạng thái mong manh, ông Trump đã đăng tải bảy bài viết trên mạng xã hội Truth Social liên quan tới các cáo buộc gian lận bầu cử.
Ông cũng đề cập vấn đề này trong ít nhất sáu cuộc gặp với lãnh đạo nước ngoài, hai sự kiện vinh danh các đội thể thao chuyên nghiệp và các hoạt động tại Nhà Trắng nhân dịp Hanukkah và Giáng sinh.
Tuần trước, tại một buổi dã ngoại dành cho các nghị sĩ Mỹ, ông Trump tiếp tục khẳng định cuộc bầu cử năm 2020 đã bị “dàn xếp”.
Trước khi lên chuyên cơ Air Force One, ông còn đưa ra phát biểu gây chú ý: “Nếu Chúa Jesus giáng trần và trực tiếp kiểm phiếu thì tôi cũng sẽ thắng California”.
Bang California vốn là thành trì của Đảng Dân chủ và là nơi ông Trump đã thất bại với khoảng cách rất lớn trong cả hai cuộc bầu cử gần nhất (29 điểm phần trăm vào năm 2020 và hơn 20 điểm phần trăm vào năm 2024).
Theo hai quan chức Nhà Trắng và các nguồn tin am hiểu vấn đề, việc ông Trump liên tục nhắc tới năm 2020 không đơn thuần là hồi tưởng về quá khứ, khi chúng mang những tính toán chính trị rõ ràng.
Mục tiêu được cho là nhằm củng cố lòng trung thành trong nội bộ Đảng Cộng hòa, tạo động lực cho cử tri ủng hộ ông trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 và tạo cơ sở cho các biện pháp siết chặt quy định bầu cử.
Người dân bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ tại bang Pennsylvania ở thành phố Philadelphia ngày 19-5 – Ảnh: REUTERS
Bà Alexandra Chandler, chuyên gia bầu cử thuộc tổ chức phi đảng phái Protect Democracy, nhận định những hành động của ông Trump không thực sự nhằm về quá khứ.
“Đây là câu chuyện về cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Ông ấy đang tạo ra một màn sương mù thông tin sai lệch”, bà nói.
Theo nhiều chuyên gia, việc liên tục mô tả cuộc bầu cử năm 2020 là không hợp pháp còn có thể giúp ông Trump tạo nền tảng để phản đối những thất bại của Đảng Cộng hòa trong tương lai, hoặc đặt nghi vấn đối với kết quả nếu phe Dân chủ giành lại quyền lực.
Tuyên bố sai lệch vẫn thu hút cử tri Cộng hòa
Dù nhiều tòa án, quan chức bang và các cuộc rà soát trước đó đều kết luận không có bằng chứng về gian lận quy mô lớn trong cuộc bầu cử năm 2020, các thông điệp của ông Trump vẫn nhận được sự hưởng ứng đáng kể từ cử tri Cộng hòa.
Khảo sát Reuters/Ipsos công bố hồi tháng 4 cho thấy 63% cử tri Cộng hòa tin rằng cuộc bầu cử năm 2020 đã bị “đánh cắp” khỏi tay ông Trump. Tỉ lệ này gần như không thay đổi trong những năm gần đây.
Trong khi đó, tới 82% cử tri Cộng hòa cho rằng có số lượng lớn phiếu bầu gian lận từ những người không phải công dân Mỹ. Tỉ lệ này cao hơn đáng kể so với cử tri Dân chủ và cử tri độc lập.
Người ủng hộ Tổng thống Trump tham gia các cuộc biểu tình phản đối kết quả bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020 tại Washington ngày 14-11-2020 – Ảnh: REUTERS
Chính quyền ông Trump trong thời gian qua cũng đã thúc đẩy nhiều biện pháp liên quan tới cải cách bầu cử. Ông từng thúc đẩy Đạo luật Save America yêu cầu cử tri phải chứng minh quốc tịch khi đi bỏ phiếu, đồng thời tăng cường chỉ trích hình thức bỏ phiếu qua thư.
Dù nhiều đề xuất chưa được Thượng viện Mỹ thông qua, một số bang đã bắt đầu áp dụng các quy định tương tự như siết chặt xác minh danh tính hoặc yêu cầu bổ sung giấy tờ chứng minh quyền bầu cử.
Tuy nhiên, không phải mọi thành viên Đảng Cộng hòa đều đồng tình với hướng đi này.
Cựu Thống đốc bang Arizona Jan Brewer – một người ủng hộ ông Trump – cho rằng các cáo buộc liên quan tới gian lận bầu cử đã được xem xét nhiều lần.
“Tất cả các cáo buộc được đưa ra đều đã bị bác bỏ, nhưng ông ấy không muốn lắng nghe”, bà nói.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Bill Cassidy sau thất bại ở vòng bầu cử sơ bộ cũng công khai phản đối quan điểm của ông Trump.
“Khi tham gia vào nền dân chủ, đôi khi kết quả không như mong muốn. Nhưng bạn không hờn dỗi, không than vãn và không tuyên bố rằng cuộc bầu cử đã bị đánh cắp”, ông Cassidy nói.
