Tín hiệu nguy hiểm giữa đàm phán Mỹ – Iran

Trong một diễn biến đáng quan ngại giữa lúc Washington và Tehran thảo luận khuôn khổ chấm dứt cuộc xung đột, quân đội Mỹ hôm qua thông báo đã triển khai các đợt không kích mang tính phòng vệ tại Iran.

Nguy cơ xung đột bùng phát

Hôm qua, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bảo lưu quyền đáp trả “chính đáng và chắc chắn” đối với bất kỳ hành động nào vi phạm thỏa thuận ngừng bắn của Mỹ, theo Reuters. IRGC bổ sung các đơn vị phòng không của mình đã bắn hạ một máy bay không người lái MQ-9 của Mỹ và khai hỏa vào một tiêm kích xâm nhập không phận nước này.

Thông báo trên được đưa ra sau khi quân đội Mỹ cho biết đã tiến hành các đợt tấn công mang tính phòng vệ ở miền nam Iran, với các mục tiêu bao gồm những địa điểm tập trung bệ phóng tên lửa và tàu bè rải thủy lôi. Những hành động quân sự trên nhằm “bảo vệ lực lượng Mỹ trước những mối đe dọa từ phía Iran”, AFP dẫn lời đại úy Tim Hawkins, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Phát ngôn viên này cũng khẳng định quân đội Mỹ vẫn thi hành chính sách kiềm chế hành động trong thời gian ngừng bắn.

Trang tin Tabnak (Iran) ghi nhận 4 binh sĩ IRGC tử vong trong các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào tàu bè. Còn Đài truyền hình quốc gia Iran đưa tin về những vụ nổ xung quanh Bandar Abbas, thành phố bên bờ eo biển Hormuz với quân cảng và một phi trường lưỡng dụng. Sau hành động quân sự trên của CENTCOM, Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei cảnh báo Washington sẽ không còn nơi trú ẩn an toàn trong khu vực, và các căn cứ quân sự Mỹ sẽ đánh mất lá chắn tại các nước vùng Vịnh, theo Hãng thông tấn Tasnim.

Diễn biến trên bàn đàm phán

Vẫn chưa rõ mức độ ảnh hưởng của những diễn biến mới ở thực địa đối với cuộc đàm phán, mà theo cập nhật của Tổng thống Donald Trump là đang diễn ra một cách thuận lợi. Al Jazeera hôm qua dẫn lời ông Samir Puri, giảng viên thỉnh giảng của ĐH Kings College London (Anh), nhận định các đợt không kích mới nhất của Mỹ tại Iran đã tạo ra một tình huống vô cùng nguy hiểm mà các nhà đàm phán buộc phải vượt qua.

Tuy nhiên, tín hiệu đáng mừng là Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf đã đến Qatar để tham gia nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt xung đột. Reuters dẫn lời một quan chức nắm thông tin về chương trình nghị sự ở Qatar tiết lộ các cuộc thảo luận tập trung vào eo biển Hormuz và kho làm giàu uranium cao của Iran.

Hãng tin Fars News cho hay Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnasser Hemmati cũng đến Qatar tham gia cuộc thảo luận nhằm dỡ bỏ lệnh phong tỏa tài sản của Iran như là một phần của thỏa thuận cuối cùng. Giá trị tài sản được đề cập lên đến 24 tỉ USD, theo các nguồn thạo tin. Và Tasnim đưa tin đến hôm qua cuộc đàm phán ở Qatar đã thu được kết quả tích cực.

Còn theo AP, ông Trump nói rằng bất kỳ thỏa thuận nào đạt được cũng nên bao gồm yêu cầu bắt buộc một số nước khác, trong đó có Ả Rập Xê Út và Pakistan, tham gia Hiệp định Abraham. Đây là hiệp định do Mỹ làm trung gian trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump với mục tiêu bình thường hóa quan hệ với Israel.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cập nhật diễn biến đàm phán rằng các cuộc thương thuyết có thể mất vài ngày, theo Reuters. Còn người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nói rằng các bên đạt được kết luận về nhiều vấn đề trong dự thảo bản ghi nhớ gồm 14 điểm, nhưng điều đó không có nghĩa là một thỏa thuận chấm dứt xung đột đang trong tầm với.