Tướng Alexus Grynkewich, Tư lệnh tối cao NATO tại châu Âu, ngày 19.5 nhấn mạnh Mỹ hiện có khoảng 80.000 binh sĩ tại châu Âu và việc điều chỉnh lực lượng có thể tiếp tục diễn ra trong những năm tới, nhưng sẽ song hành với quá trình các đồng minh châu Âu tăng cường năng lực quốc phòng, theo AFP.
“Khi các đồng minh nâng cao năng lực, Mỹ có thể rút bớt một số năng lực để phục vụ các ưu tiên toàn cầu khác”, ông nói và nhấn mạnh đây sẽ là một quá trình kéo dài, không có mốc thời gian cố định.
Tướng Alexus Grynkewich phát biểu tại tòa nhà văn phòng Thượng viện Dirksen, Mỹ ngày 12.3.2026
ẢNH: AFP
Gần đây, Lầu Năm Góc cũng hủy kế hoạch triển khai tạm thời 4.000 binh sĩ từ Mỹ đến Ba Lan, theo Reuters ngày 14.5.
Mỹ đang rà soát toàn bộ hiện diện quân sự tại châu Âu, trong bối cảnh ông Trump nhiều lần thúc ép châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng và gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh của lục địa, đồng thời từng đe dọa xem xét lại vai trò của Mỹ trong NATO. Động thái từ chính quyền ông Trump cũng xuất hiện giữa lúc quan hệ Mỹ – châu Âu căng thẳng vì cuộc chiến với Iran.
Các nước châu Âu cho biết họ đã đáp ứng lời kêu gọi tăng chi tiêu quốc phòng, nhưng vẫn lo ngại việc Mỹ rút quân và khí tài quá nhanh có thể khiến châu lục dễ tổn thương hơn trước rủi ro an ninh từ Nga. Nga thường xuyên phủ nhận có ý định tấn công NATO.
Theo giới chức và các nhà phân tích, NATO vẫn phụ thuộc đáng kể vào Mỹ trong nhiều năng lực then chốt, gồm chỉ huy – kiểm soát, tình báo, liên lạc vệ tinh, máy bay ném bom chiến lược và ô hạt nhân.
Các bộ trưởng ngoại giao NATO dự kiến nhóm họp tại Thụy Điển vào cuối tuần này, với sự tham dự của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, nhằm xoa dịu bất đồng trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO với ông Trump tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7, theo Reuters.
Liên quan tình hình tại Iran, tướng Grynkewich cho biết NATO hiện chưa lập kế hoạch cho bất kỳ sứ mệnh nào tại eo biển Hormuz, dù một số thành viên đề xuất liên minh có thể đóng vai trò trong việc bảo đảm tự do hàng hải tại tuyến đường thủy chiến lược này. “Các điều kiện để NATO xem xét hoạt động tại eo biển Hormuz cuối cùng là một quyết định chính trị”, ông nói.
Theo ông, chỉ khi có chỉ đạo chính trị, liên minh mới bắt đầu quá trình lập kế hoạch chính thức. Bất kỳ sứ mệnh nào của NATO tại Hormuz cũng cần sự đồng thuận của toàn bộ 32 thành viên. Một số nước đã bày tỏ phản đối, cho biết họ không muốn bị kéo vào cuộc chiến do Mỹ phát động mà không tham khảo ý kiến đồng minh.
Tính đến nay, Pháp và Anh đang đi đầu trong nỗ lực xây dựng một liên minh riêng nhằm bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz khi tình hình ổn định hoặc xung đột được giải quyết, theo Reuters.
