Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai – Ảnh: TRỌNG NHÂN
Bước chân vào không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, phường Xuân Hòa (TP.HCM), người tham quan chắc hẳn sẽ cảm thấy rất ấm cúng trong một gian phòng nhỏ nhưng được trang trí vô cùng đẹp mắt, kết hợp với ánh sáng và màu sắc độc đáo.
Từ không gian trong trường học
Các mảng nội dung được sắp xếp liền mạch theo từng giai đoạn trong cuộc đời và sự nghiệp của Bác. Dọc theo một bên tường là các mốc hành trình ra đi tìm đường cứu nước được thể hiện theo trình tự thời gian kèm hình ảnh rất bắt mắt.
Phía đối diện tập trung vào năm chuyên đề như tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, Tuyên ngôn độc lập, công tác dân vận và mối quan hệ quốc tế. Ở khu vực trung tâm, mô hình tái hiện quê hương, tuổi thơ của Bác được đặt cạnh hệ thống sách, báo, tư liệu và hiện vật được thầy cô, học sinh cùng tìm hiểu, thực hiện.
Nhiều phụ huynh tâm huyết cũng “góp sức” tặng những hiện vật thú vị cho không gian, trong đó có một bản đồ hành trình cứu nước của Bác Hồ khá độc đáo.
Bà Nguyễn Thị Hồng Chương – Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai – giới thiệu không gian này được khánh thành ngày 19-5-2023, nhân kỷ niệm 133 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngoài phần trưng bày, phòng được bố trí thêm các nội dung âm thanh, với các đoạn ghi âm thuyết minh theo từng chặng đường để người tham quan nghe lại những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời Bác.
Đặc biệt, tất cả nội dung trong không gian được thực hiện bởi học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Các mô hình như bến Nhà Rồng, nhà sàn của Bác tại Phủ Chủ tịch cùng với các tập san, sách nhỏ, ấn phẩm song ngữ tìm hiểu về cuộc đời Bác, infographic và nội dung trên website đều do học sinh tham gia xây dựng. Một số tư liệu và sản phẩm được bổ sung, cập nhật theo từng năm học.
Trong khi đó, không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Trường THPT Bùi Thị Xuân, phường Bến Thành (TP.HCM) được bố trí theo dạng không gian mở, đặt tại khu vực hành lang và khoảng trống chung trong trường, nơi học sinh có thể dễ dàng tiếp cận trong giờ ra chơi hoặc sau giờ học. Không gian này đã được hình thành từ những năm cuối thập niên 1980 và được duy trì, bổ sung và tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Nhiều mô hình, hiện vật được phục dựng và gìn giữ suốt gần 40 năm, như đôi dép râu, bộ quần áo giản dị gắn với hình ảnh của Hồ Chí Minh cùng các tư liệu, sách, báo liên quan.
Những hiện vật phục dựng như tấm áo, đôi dép Bác Hồ đã có gần 40 năm tại không gian văn hóa Hồ Chí Minh ở Trường THPT Bùi Thị Xuân – Ảnh: TRỌNG NHÂN
Đến điểm đến cộng đồng
Vào những dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn, nhà truyền thống tại Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng thường xuyên đón các đoàn học sinh, sinh viên, đoàn viên đến tham quan, tìm hiểu. Không gian này được xây dựng trên nền lịch sử hơn 100 năm của trường với hệ thống tư liệu, hình ảnh, phù điêu và các hiện vật được bố trí theo từng giai đoạn phát triển.
Điểm nhấn của không gian là các nội dung gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh khi từng theo học tại đây khoảng ba tháng đầu năm 1911 trước khi rời Sài Gòn ngày 5-6-1911. Ngoài Bác Hồ, Chủ tịch Tôn Đức Thắng cũng từng theo học nghề máy giai đoạn 1915-1917.
Các đoàn tham quan thường được tổ chức theo từng điểm dừng, kết hợp thuyết minh với việc quan sát trực tiếp các hiện vật cơ khí, máy móc và dụng cụ nghề gắn với giai đoạn đầu thế kỷ 20, thời kỳ hai ông từng theo học tại trường. Trong đó có các thiết bị, mô hình xưởng cơ khí, máy tiện, máy phay và dụng cụ thực hành được lưu trữ hoặc phục dựng cách đây hơn 100 năm.
Ông Lê Đình Kha – Hiệu trưởng Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng – cho biết toàn bộ sinh viên của trường đều được tiếp cận các nội dung về lịch sử hình thành và phát triển của nhà trường, hành trình ra đi tìm đường cứu nước của chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như quá trình đấu tranh của nhiều thế hệ đi trước.
Nhiều sự kiện quan trọng của trường cũng được tổ chức tại nhà truyền thống, qua đó gắn hoạt động học tập, sinh hoạt với việc tìm hiểu lịch sử nhà trường trong giảng viên và sinh viên.
Còn tại Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, từ năm học 2023-2024 không gian được đưa vào sử dụng trong các hoạt động dạy học và ngoại khóa của học sinh trong và ngoài trường. Tổ lịch sử của trường tổ chức cho học sinh tham gia học tập tại đây khi triển khai các bài học liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trong năm học trước, nhà trường tổ chức cuộc thi tìm hiểu về Chủ tịch Hồ Chí Minh với các phần trình bày bằng song ngữ. Bảo Hân – học sinh lớp 12 của trường – cho biết vừa qua lớp em được học trực tiếp tại không gian này khi tìm hiểu về hành trình ra đi tìm đường cứu nước.
Trong khi đó Ngọc Hân, học sinh lớp 12 của trường, nói trong hoạt động “Miki tour”, đưa học sinh các khối THCS về tham quan trường thì không gian văn hóa Hồ Chí Minh là một giới giới thiệu nội dung tại đây như một điểm dừng trong các chương trình tham quan Trường Nguyễn Thị Minh Khai.
Các máy móc, trang thiết bị đã có từ thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng học tại Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng
Dạy đạo đức một cách nhẹ nhàng
Ông Huỳnh Thanh Phú – Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân – cho rằng việc học tập và làm theo Chủ tịch Hồ Chí Minh tại trường không dừng lại ở các không gian trưng bày hay chuyên đề riêng.
Trong các buổi chào cờ đầu tuần, thầy thường lựa chọn những câu chuyện gần gũi về cuộc đời, lối sống, cách ứng xử của Bác để chia sẻ với học sinh, gắn với những tình huống cụ thể trong đời sống học đường.
Đó có thể là câu chuyện về sự đúng giờ, tinh thần tự học, cách Bác tiết kiệm từng việc nhỏ hay thái độ ứng xử giản dị, tôn trọng mọi người trong công việc hằng ngày. Nhiều nội dung được liên hệ trực tiếp với việc học tập, ứng xử trên mạng xã hội, tinh thần trách nhiệm với tập thể và thái độ với cộng đồng của người trẻ hiện nay.
Không gian văn hóa số tại trường đại học
Tại Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), không gian văn hóa Hồ Chí Minh còn được xây dựng trên không gian số từ năm 2022.
Ông Nguyễn Huỳnh Minh Phúc – Bí thư Đoàn trường – nói không gian số này được sử dụng như một nền tảng kết nối các hoạt động giáo dục và sinh hoạt. Hằng năm trường phối hợp với các đơn vị tại nhiều tỉnh thành tổ chức cuộc thi “Bác Hồ trong trái tim tôi”, đồng thời triển khai nhiều hoạt động, cuộc thi gắn với nội dung từng chuyên đề.
Các khoa, chi bộ sinh viên và tổ chức Đoàn – Hội cũng sử dụng nền tảng này để tổ chức sinh hoạt, giao lưu và chia sẻ nội dung.
