Vì sao robot chiến đấu có thể khiến chiến tranh tàn khốc hơn?

Vậy robot được trang bị AI là gì và chúng làm được những gì? Trước hết, chúng có “hình người”, có đủ thân, đầu và chân tay. Trang Popular Mechanic dẫn lời tiến sĩ Michael Hochberg, nhà vật lý kiêm chủ tịch của công ty tư vấn công nghệ Periplous, cho biết những người lính tương lai này có thể mang súng trường và súng phóng lựu hoặc vũ khí có thể được tích hợp trực tiếp vào thiết kế của robot. 

Nhà vật lý này nói thêm: “Lý do bạn chế tạo một robot hình người là để nó có thể dùng cùng loại vũ khí mà con người sử dụng. Tuy nhiên, nhiều hệ thống robot đang triển khai trong chiến đấu lại sử dụng vũ khí hạng nặng hơn hoặc chúng sử dụng vũ khí được gắn thêm theo một cách nào đó”.

Các chiến binh AI cũng có gương mặt biểu cảm. Thay cho những đặc điểm như mắt và tai, khuôn mặt của chúng được phủ kín bằng đủ loại cảm biến hình ảnh và âm thanh. Ông Hochberg giải thích: “Các robot xử lý lượng dữ liệu chúng nhìn thấy và nghe thấy trong môi trường xung quanh để đưa ra các quyết định mà thông thường con người sẽ thực hiện như nhận diện kẻ thù và nã đạn”. 

Robot chiến đấu là một phần của lớp vũ khí tự động gây chết người (LAWS) mới nổi, bao gồm cả máy bay không người lái (UAV) được điều khiển bằng AI. Bộ Chiến tranh Mỹ cho hay những loại vũ khí này có khả năng tự xác định mục tiêu và sử dụng vũ khí tích hợp để tấn công cũng như tiêu diệt mục tiêu mà không cần sự điều khiển thủ công của con người. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, con người vẫn cần tham gia quá trình ra quyết định.

Ví dụ, vào tháng 11/2025, quân đội Trung Quốc đã ra mắt một robot chiến đấu mô phỏng chuyển động của người điều khiển từ xa, sử dụng AI theo thời gian thực. Vì cần có người điều khiển nên robot không hoàn toàn tự động. Ngoài ra, vào tháng 4 cùng năm, robot hình người Tien Kung Ultra của Trung Quốc đã làm nên lịch sử khi giành chiến thắng trong cuộc thi chạy bán marathon dành cho robot hình người đầu tiên trên thế giới tại Bắc Kinh, dù nó cần 3 người để điều khiển.

Trung Quốc hiện có lợi thế rõ rệt hơn Mỹ vì nước này đã phát triển và triển khai một số lượng robot khổng lồ ngoài lĩnh vực quân sự. Theo một báo cáo năm 2025 của tờ New York Times, số lượng robot hoạt động ở Trung Quốc nhiều hơn toàn bộ phần còn lại của thế giới cộng lại. Tờ New York Post cũng đồng quan điểm và cho rằng Trung Quốc có “số lượng robot trong các nhà máy gần gấp 10 lần so với Mỹ”.

Năm 2025, Liên đoàn Robot quốc tế (IFR), một nhóm thương mại phi lợi nhuận dành cho các nhà sản xuất robot, báo cáo số lượng robot đang hoạt động của Trung Quốc đã vượt quá 2 triệu chiếc vào năm trước đó. Theo Popular Mechanics, con số này đã tiếp tục tăng lên kể từ đó. Trên thực tế, chỉ riêng năm 2024, Trung Quốc đã lắp đặt khoảng 295.000 robot. Theo báo cáo của IFR, cùng trong năm đó, Mỹ chỉ lắp đặt hơn 34.000 robot, hầu hết được nhập khẩu từ châu Âu và Nhật Bản.

Mặc dù Trung Quốc có lợi thế về quy mô ban đầu nhưng Mỹ lại sở hữu dữ liệu chiến đấu trong nhiều thập niên. Trên thực tế, Mỹ đã gửi hai robot đến Ukraine để thực hiện trinh sát trên tiền tuyến. Điều này mang lại cho Mỹ một lợi thế rõ rệt vì quân đội có thể sử dụng dữ liệu thu thập được từ thử nghiệm để tối ưu hóa các phiên bản binh lính AI trong tương lai.

Tuy nhiên, không có công nghệ nào là hoàn hảo, đặc biệt trên chiến trường. Tiến sĩ Kanaka Rajan, nhà thần kinh học tính toán chuyên nghiên cứu về AI tại Đại học Harvard nhận định, việc ứng dụng AI vào vũ khí nói chung đi kèm với nhiều rủi ro. 

Chuyên gia này cảnh báo con người có thể sử dụng công nghệ tự động vận hành bằng AI để né tránh trách nhiệm. Bà cũng lưu ý vũ khí AI loại bỏ chi phí nhân lực trong chiến tranh, điều này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng hơn. “Về mặt chính trị, việc gây chiến trở nên dễ dàng hơn, điều này có thể dẫn đến nhiều thương vong và tàn phá hơn”, bà Rajan nhấn mạnh.

Cầm trên tay một máy bay không người lái (UAV) của Nga, ông Serhiy Beskrestnov, cố vấn của lực lượng quốc phòng Ukraine cho biết, đây không phải là loại thông thường, mà là UAV được trí thông minh nhân tạo (AI) hỗ trợ.

Theo các quan chức của cơ quan cảnh sát châu Âu (Europol), trí tuệ nhân tạo cùng với cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông, đã thúc đẩy sự bùng nổ của các vụ lừa tình qua mạng xã hội và trên ứng dụng hẹn hò.

Israel đã sử dụng một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tên Lavender để nhận diện thành viên Hamas, và công nghệ này đang dẫn tới những thương vong không đáng có tại Dải Gaza.

Người sáng lập Microsoft Bill Gates và ông chủ Tesla – giám đốc điều hành Twitter Elon Musk chưa bao giờ là bạn thân của nhau và thực tế là họ đã đối đầu với nhau về một số vấn đề lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt.